ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Ρωμαϊκό υδραγωγείο: Περασμένα μεγαλεία για να κλαις...

Ρωμαϊκό υδραγωγείο: Περασμένα μεγαλεία για να κλαις...



ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γιάννης Δημογιάννης

Μνημείο ανεκτίμητης πολιτιστικής και αρχιτεκτονικής αξίας. Ένα ανεπανάληπτο ιστορικό αποτύπωμα που διασώθηκε ακέραιο στο σώμα της Πάτρας, για 20 περίπου αιώνες! Αριθμός που φαντάζει ιλιγγιώδης, ιδίως αν αναλογιστείς πως πρόκειται για ανθρώπινο έργο. Κι όμως το έργο αντιστάθηκε στη διαβρωτική φθορά του χρόνου. Παρέμεινε, θαρρείς αναλλοίωτο, στο ίδιο αμφιθεατρικό σημείο, για να θυμίζει σε όσους επιμένουν να ιχνηλατούν τη μνήμη πως ετούτη η πόλη γνώρισε κάποτε μεγάλα καρδιοχτύπια. Γιατί το Ρωμαϊκό υδραγωγείο, αυτός ο μοναδικός αρχαιολογικός θησαυρός που στολίζει τη μικρή περιμετρική της πόλης, κυρίως αυτή την αλήθεια μάς υπενθυμίζει: πως η Πάτρα μεγαλούργησε μόνο όταν η καρδιά της παλλόταν από ένα όραμα.
Οι αλήθειες του ένδοξου παρελθόντος της Αχαϊκής πρωτεύουσας εξακολουθούσαν να κυλούν για 20 αιώνες, μαζί με τα μυστικά του νερού, γλύφοντας τους ακανόνιστους, ποταμίσιους πλίνθους του μνημείου, μέχρι τα ύστερα χρόνια της Ελληνικής επανάστασης. Γιατί η Ιστορία αποκαλύπτει με τα δικά της αδιάψευστα τεκμήρια πως το Ρωμαϊκό υδραγωγείο συνέχιζε να ικανοποιεί αδιάκοπα τις υδρευτικές ανάγκες της Πάτρας, από τις αρχές κιόλας του 2ου αιώνα μ.Χ, έως το 1836 μ.Χ, όταν ο τότε Δήμαρχος της πόλης Ι. Μπουκαούρης αποφάσισε να επισκευάσει τον κουρασμένο πια γίγαντα, αντικαθιστώντας τους αρχαίους αγωγούς με χυτοσίδηρους σωλήνες.
Επιστρέφοντας, άρα, στο παρελθόν, «η Πάτρα ανακηρύχθηκε ρωμαϊκή αποικία, εν έτει 14 π.Χ., και αναπόδραστα ο πληθυσμός της συμμορφώθηκε με το ρωμαϊκό νόμο (Pax Romana), οπότε τότε έκανε την εμφάνιση του και το εναέριο υδραγωγείο, το οποίο έκτοτε διαδόθηκε ευρέως ως τεχνικό επίτευγμα». Και εφόσον η πόλη, φαίνεται, επιλέχθηκε από τους Ρωμαίους σαν το καταλληλότερο λιμάνι, για να συνδέει τις λεωφόρους που οδηγούσαν στην αχανή Ανατολή, γι' αυτό το λόγο και ο αυτοκράτορας Αδριανός που γοητευόταν από την αίγλη των μεγαλεπήβολων έργων, δεν άργησε ν' αφήσει το αποτύπωμα του και στην Πάτρα: διαβλέποντας μακριά στο μέλλον, όρθωσε ένα επιβλητικό υδραγωγείο, ακόμη και συγκρίνοντάς το με τα δεδομένα της εποχής μας. Ένα πρωτοφανές τεχνικό έργο, που επεκτάθηκε σε μήκος 7,5 χιλιομέτρων, αρχίζοντας από τις πηγές του ποταμού Διακονιάρη, όπου το νερό συγκεντρωνόταν σε μία κεντρική δεξαμενή και καταλήγοντας κάτω από το βυζαντινό κάστρο. Εκεί όπου άρχιζε ένα πολύπλοκο σύστημα διανομής του πολύτιμου αγαθού, ώστε να ικανοποιηθούν οι αυξανόμενες ανάγκες του αστικού πληθυσμού.
Όπως καταλαβαίνουμε, η γεωγραφία της ημιορεινής περιοχής καθώς και το υποτυπώδες οδικό δίκτυο εκείνης της εποχής όρθωσαν τα πρώτα φαινομενικά ανυπέρβλητα εμπόδια, με δεδομένο ότι οι κατασκευαστικές αντιξοότητες κάθε έργου αξιολογούνται προφανώς, ανάλογα με τα τεχνικά δεδομένα της εκάστοτε περιόδου. Με μόνη διαφορά πως η ταυτότητα των πόλεων οι οποίες μεγαλούργησαν στην Ιστορία σμιλεύεται σε παρόμοιες αντίξοες συνθήκες, αφού εδώ ακριβώς έγκειται και το ανθρώπινο μεγαλείο: οι θαυμαστές ανατροπές στον ανθρώπινο πολιτισμό συντελούνται πάντοτε από διάνοιες που τόλμησαν και όρθωσαν το ανάστημά τους, ώστε τελικά να θριαμβεύσει η Προμηθεϊκή φλόγα μπροστά στο φόβο, την άγνοια και το λίγο… Εξάλλου, το Ρωμαϊκό υδραγωγείο, αυτήν την ακόρεστη δίψα ήρθε κατά βάθος να χορτάσει. Τη δίψα ενός αξιοπρεπούς ανθρώπινου αγώνα εν μέσω μίας μάχης, χαμένης έτσι κι αλλιώς, οριστικά και αμετάκλητα. Κοντολογίς, της μάχης ενάντια στο θάνατο και την ανελέητη φθορά του χρόνου.
Από εκεί και πέρα, «στο μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής του, ο αγωγός του υδραγωγείου ήταν υπόγειος - κυρίως κατά τις ομαλές και κατηφορικές πλαγιές των λόφων - είχε, δε, μεγάλη διάμετρο και ήταν καμαροσκεπής. Στα υπόλοιπα τμήματα - στις χαράδρες και όπου οι υψομετρικές διαφορές έπρεπε να γεφυρωθούν για την απρόσκοπτη κατηφορική πορεία του νερού - υπήρχαν ψηλές κτιστές καμάρες, πάνω από τις οποίες περνούσε ο αγωγός». Το γεγονός πάντως που προκαλεί δέος είναι αναμφίβολα η πολυδαίδαλη διαδρομή του: «ο μεγάλος κτιστός αγωγός διερχόταν ΒΑ της βίλλας Ρούφου, κατέβαινε το λόφο, μέχρι τις τοξοστοιχίες στις Καμάρες, συνέχιζε υπογείως μέχρι τη Γραβιά του Λυκοχωρού, περνούσε από άλλη καμάρα και συνέχιζε υπογείως μέχρι το Γηροκομειό. Στη συνέχεια κατευθυνόταν προς την Κάτω Σαμακιά, έφτανε μέχρι την κοιλάδα της Αρόης και κατέληγε στο κάστρο».
Μετά την ολοκλήρωση της μίνι περιμετρικής - ενός ακόμη σύγχρονου έργου που βάλτωσε για χρόνια στα συρτάρια της γραφειοκρατίας και της «νεοελληνικής μίζας» - τα διασωθέντα σπαράγματα του Ρωμαϊκού υδραγωγείου αναδείχθηκαν για άλλη μία φορά από την Εφορεία αρχαιοτήτων Αχαΐας, κατά τρόπο αξιοθαύμαστο και υποδειγματικό, ενσωματώνοντας στον περιβάλλοντα χώρο το εξίσου εντυπωσιακό Μεσαιωνικό υδραγωγείο, που, σημειωτέον, μεταφέρθηκε και συναρμολογήθηκε αριστοτεχνικά, κοντά στο θρυλικό του προκάτοχο. Ένα επιπλέον σύνθετο και ιδιαιτέρως απαιτητικό τεχνικό έργο, που παραδόθηκε άρτιο από την Εφορεία αρχαιοτήτων Αχαΐας, παραδειγματίζοντας τους λοιπούς, αργόσχολους εργολάβους.
Ολοκληρώνοντας αυτό το άγνωστο σε πολλούς οδοιπορικό, νιώθω - ιδίως όταν διασχίζω νύχτα την περιμετρική - πως ο κρυφός φωτισμός του υδραγωγείου αναδεικνύει με βουβή μεγαλοπρέπεια το αρχέγονο δέος, ψιθυρίζοντας τους Σεφερικούς στίχους: «με τ' αρχαία μνημεία και τη σύγχρονη θλίψη».
Σαν σύγχρονοι πολίτες, αλλά πρωτίστως σαν Πατρινοί οφείλουμε να σκύψουμε ευλαβικά πάνω στις αρχαίες πέτρες, προκειμένου ν' αφουγκραστούμε επιτέλους την αλήθεια τους. Αυτή, σίγουρα θα μας οδηγήσει με ασφάλεια στους μέλλοντες καιρούς.
·Το υλικό αλιεύθηκε από τα αρχεία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πατρών




Αποστολή με E-mail Εκτύπωση












Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [02:48:23]