ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Αθανάσιος Κούστας: Γενοκτονία Ποντίων

Αθανάσιος Κούστας: Γενοκτονία Ποντίων




Γνώρισα τις περιπέτειες, τα πάθη και την λύτρωση του Ποντιακού Ελληνισμού, από τις αφηγήσεις της γιαγιάς και της συζύγου μου. Είναι αλήθεια πως πολλοί άνθρωποι που τα έζησαν σε προσωπικό επίπεδο απέφευγαν τις διηγήσεις, ίσως με αυτόν τον τρόπο να ήθελαν να ξεχάσουν τις πληγές που σε πολλές περιπτώσεις ακόμη, σε μια γενιά πριν την δική μου, έμεναν ακόμη ανοικτές.
Οι διηγήσεις όμως της γιαγιάς που γεννήθηκε ακριβώς το 1900, στα Κωτύορα του Πόντου, ήταν ανθρώπινες, συγκλονιστικές και μου έδωσαν την αφορμή να μελετήσω την ιστορία του Ποντιακού Ελληνισμού και να παρακολουθήσω βήμα-βήμα ένα οδοιπορικό που δύσκολα ανθρώπινος νους μπορεί να αντιληφθεί πως όλα αυτά που βίωσαν αυτοί οι άνθρωποι στην αρχή του προηγούμενου αιώνα, ότι πράγματι συνέβησαν.
Με την Γενοκτονία των Ποντίων αφανίστηκε από τις πατρογονικές του εστίες ένα ζωηρό κομμάτι του ελληνισμού που πάλευε για την επιβίωσή του για περίπου 3000 χρόνια, πρόκειται για μία από τις πιο μαύρες στιγμές της Ιστορίας όχι μόνο για τους Έλληνες αλλά και για την ανθρωπότητα ολόκληρη.
Οι Έλληνες του Πόντου αποτελούσαν πάντοτε ένα ζωτικό κομμάτι της περιοχής και μπορεί πληθυσμιακά να μην ξεπέρασαν τις άλλες εθνότητες, όμως οι δραστηριότητές τους, τους έκαναν κυρίαρχους στην κοινωνική και την οικονομική ζωή του τόπου αυτού. Συγκεντρωμένοι ως επί το πλείστον στα αστικά κέντρα, στις αρχές του 20 αιώνα είχαν ξεπεράσει τις 700.000!
Οι Πόντιοι όμως δεν αναπτύχθηκαν μόνο πληθυσμιακά αλλά και πνευματικά. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα σχολεία σε όλον τον Πόντο το 1919 υπολογίζονταν να ξεπερνούν τα 1400, ενώ ανάμεσά τους ήταν και το περίφημο Φροντιστήριο της Τραπεζούντας. Η Σαμψούντα, η Τραπεζούντα και οι άλλες ιστορικές πόλεις δεν είχαν σχεδόν τίποτα να ζηλέψουν από την κοινωνική και πολιτιστική ζωή πολλών ελεύθερων ευρωπαϊκών πόλεων.
Όμως αυτό δεν θα έμενε έτσι. Οι πόλεμοι, οι βίαιες αλλαγές συνόρων και οι εθνοκαθάρσεις ήταν μία συνήθης πρακτική στον ευαίσθητο χώρο των Βαλκανίων που καθημερινά άλλαζε φυσιογνωμία και σε συνδυασμό με την κατάρρευση του Σουλτανάτου ήταν φυσικό επακόλουθο να επεκταθούν σε βάρος των χριστιανικών εθνοτήτων του Πόντου.
ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΗΣ ΤΡΙΑΔΑΣ
Το 1908, η τριάδα Ενβέρ, Ταλάατ και Τζεμάλ, αποφάσισαν στην Θεσσαλονίκη την εφαρμογή του απάνθρωπου σχεδίου της εξόντωσης των χριστιανών της πρώην Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Το 1911 δε οι Νεότουρκοι αποφάσισαν επισήμως σε συνέδριό τους την εξόντωση των μη μουσουλμανικών εθνοτήτων και την βίαιη τουρκοποίηση των μουσουλμανικών πληθυσμών....
Το σχέδιο εξόντωσης εφαρμόστηκε σε πλήρη ανάπτυξη και σε πολλά επίπεδα.
Τα «Αμελέ Ταμπουρού» , τα τάγματα εργασίας, ήταν σχέδιο εκπονημένο από Γερμανούς αξιωματικούς με σκοπό να εξοντώσουν όλους τους άνδρες που δεν κατατάσσονταν στον τουρκικό στρατό.
Ελάχιστοι ήταν αυτοί που κατάφερναν να επιζήσουν. Οι περισσότεροι υπέκυπταν στην πείνα τις αρρώστιες και τις κακουχίες.
Μετά οι επιθέσεις των τσέτηδων του Οπάλ Οσμάν και των λοιπών αναρχικών ομάδων στις επαρχίες του Πόντου, ήταν το επόμενο σχέδιο εξόντωσης που περιλάμβανε λεηλασίες, σφαγές και πυρπολήσεις που είχε σαν στόχο τον εκφοβισμό, και την εκκαθάριση πλήθους περιοχών.
Το επόμενο, ήταν οι πορείες θανάτου…με το πρόσχημα της εξορίας στα βάθη της Ανατολίας επιτεύχθηκε ο πλήρης αφανισμός, η πλήρης εξόντωση μέχρι τελικής εκκαθαρίσεως.

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΘΥΜΙΑΣ

Η Ελληνο-αμερικανίδα Thea Halo έγραψε ένα συγκλονιστικό σε αφήγηση βιβλίο με τίτλο "Ούτε το Όνομά μου"
Καταγράφει την αληθινή ιστορία της μητέρας της Σάνο (το πραγματικό όνομα Eυθυμία) που σε ηλικία 10 ετών ξεριζώθηκε από το σπίτι της σε ελληνικό χωριό του Πόντου, είδε ένα-ένα τα μέλη της οικογένειάς της να αφανίζονται στις μαρτυρικές πορείες θανάτου στην Ανατολία, και σώθηκε -ως από θαύμα- από μια οικογένεια Αρμενίων στα νοτιο-ανατολικά της Τουρκίας.
Στο μεγαλύτερο μέρος από τις 490 σελίδες του, περιγράφει την πορεία θανάτου που ακολούθησε η οικογένειά της από ένα ορεινό χωριό της Αμάσειας μέχρι τα σύνορα της Συρίας. Στο τέλος και αφού στην πορεία έχανε από τις κακουχίες όλα τα μέλη της οικογένειάς της διηγείται
« το μόνο που ήθελα ήταν να γυρίσω σπίτι μου. Αλλά γυρισμός δεν υπήρχε, ούτε θα υπήρχε ποτέ, τους είχα χάσει όλους. Όλους και όλα, ό,τι είχα αγαπήσει. Το μόνο που μου έμεινε ήταν οι αναμνήσεις και τα δύο σημάδια στα πόδια μου, μέχρι να γίνω δέκα χρονών δεν μου είχε μείνει τίποτα …ούτε το όνομά μου»
ΠΕΘΑΙΝΑΝ ΜΕ ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ ΣΤΟ ΧΕΡΙ
Η περιγραφή με την μάνα που υποχρεώθηκε να αφήσει το νεκρό βρέφος που πέθανε στην αγκαλιά της, άταφο πάνω σε μία μάντρα κάτω από τον καυτό ήλιο…για να ακολουθήσει την πορεία θανάτου… είναι συγκλονιστική.
Γυρισμός δεν υπήρξε, πολλοί καθώς πέθαιναν στο χέρι τους κρατούσαν σφικτά το κλειδί του σπιτιού τους. Του σπιτιού που άφησαν με όλα τα υπάρχοντά τους, το βιός, την ζωή τους. Αν πέθαιναν ημέρα… έμεναν άταφοι στις ερήμους της Ανατολίας, αν πέθαιναν νύκτα… κατάφερναν και τους έριχναν λίγο χώμα που έσκαβαν με τα χέρια και τα κουτάλια τους.
Η γιαγιά, αφού είδε το σπίτι της να καίγεται, μαζί με πολλούς άλλους Έλληνες από τα Κωτύωρα, απο την Πάφρα, την Κασταμονή, την Αμισό, την Σινώπη, την Οινόη, ακολούθησαν για ασφάλεια τα Ρωσικά στρατεύματα που υποχωρούσαν και βρέθηκε με την οικογένειά της, μετά από πολλές περιπέτειες, στα παράλια της Ρωσίας που εγκαταστάθηκαν.
Η γενοκτονία όμως δεν έχει τέλος, καθώς τα επακόλουθα αυτής ήταν εξ ίσου οδυνηρά
Το πρώτο κύμα Ποντίων προσφύγων έφθασε στην Ελλάδα ήρθε το 1919-1920 από τα παράλια του Καυκάσου, το Βατούμ και το Σοχούμ.
Ακολούθησε το δεύτερο μεγάλο κύμα το 1922, μετά την κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου.
Ο ξεριζωμός συνεχίστηκε αμείωτος μέχρι το 1924, οπότε έφυγαν και οι τελευταίοι Έλληνες Πόντιοι, με τη συμφωνία για ανταλλαγή των πληθυσμών που προέβλεπε η συνθήκη της Λωζάνης του1923.
Οι Πόντιοι πρόσφυγες μεταφερόταν με τουρκικά βαπόρια και με επίβλεψη των συμμαχικών δυνάμεων στην Πόλη. Οι συνθήκες μεταφοράς ήταν άθλιες, καθώς στοιβάζονταν κατά χιλιάδες, σε άθλιες συνθήκες υγιεινής, χωρίς νερό και με τον τύφο που θέριζε. Εκεί αρκετοί έχασαν την ζωή τους.
Η ΚΑΡΑΝΤΙΝΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΝΗΣΟΥ
Οι πρόσφυγες φτάνοντας στην Ελλάδα περνούσαν από υποχρεωτική καραντίνα, σε επίσης άθλιες συνθήκες, σε καταυλισμούς
Η καραντίνα της Μακρονήσου είναι από τις πλέον άγνωστες σελίδες της προσφυγικής τραγωδίας στην Ελλάδα. Ένας Πόντιος πρόσφυγας αποτυπώνει σε μια επιστολή στις 4 -1-1923 προς έναν γνωστό του στην Κωνσταντινούπολη τις συνθήκες που επικρατούσαν: «…Απεβιβάσθημεν εν Μακρονησίω όπου υπέστημεν αληθή Οδύσσειαν και όπου εύρον τον θάνατον σχεδόν το ήμισυ των προσφύγων…».
Με βάση τα στοιχεία της Κοινωνίας των Εθνών, σε πολλές περιοχές της νέας τους εγκατάστασης κατά τα πρώτα χρόνια πέθανε από τις κακουχίες το 20% των προσφύγων.
Όσοι ήλθαν στην Ελλάδα έζησαν τις κακουχίες αλλά το κυριότερο την καχυποψία, την άρνηση, την απόρριψη.
Η μικρή Ελλάδα που προσπαθούσε να επιβιώσει ανάμεσα σε εθνικούς διχασμούς, πολιτική αστάθεια, πολέμους και οικονομική υστέρηση είχε τώρα να αντιμετωπίσει το μεγάλο πρόβλημα της υποδοχής και αποκατάστασης των προσφύγων.
Αρκετοί Πόντιοι πρόσφυγες είχαν μείνει στην Ρωσία, έχοντας την προσδοκία ότι θα επέστρεφαν στα σπίτια τους. Οι περισσότεροι, υπέστησαν την ταλαιπωρία της νέας εθνοκάθαρσης του Σοβιετικού καθεστώτος που τέθηκε σε εφαρμογή τον Στάλιν, τον Δεκέμβριο του 1937.
Χιλιάδες Πόντιοι Έλληνες εκτελέσθηκαν η μεταφέρθηκαν στα γκούλαγκ από όπου δεν γύρισαν ποτέ.
Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΕΝΟΣ ΛΑΟΥ
Τελικά το μικρασιατικό όνειρο πέθανε μαζί με την ελληνική παρουσία στα παράλια της Μαύρης θάλασσας. Ο ελληνισμός αυτός όμως δεν πέθανε ποτέ, ήρθε στην Ελλάδα αναζωογόνησε τον κοινωνικό ιστό, μεγαλούργησε και βοήθησε την μητέρα πατρίδα σε κάθε δύσκολη στιγμή που αντιμετώπισε από τότε.
Οι πόντιοι πρόσφυγες… οι γιοί των σοφών ανθρώπων… εργάστηκαν, ανέπτυξαν τις τέχνες, προσέφεραν εξειδικευμένο και φιλοπρόοδο εργατικό δυναμικό, προόδευσαν και μεγαλούργησαν στους τόπους που έμειναν, στην δε Πάτρα συνεισέφεραν τα μέγιστα στην ανάπτυξη της βιομηχανίας και του εμπορίου στην περίοδο του μεσοπολέμου.
Στο τέλος, η γιαγιά με την οικογένειά της είχαν προορισμό την Πάτρα και
για τρίτη φορά στην ζωή της, άφησαν πίσω και πάλι το σπίτι τους, και ταξίδεψαν στο άγνωστο… μαζί με τον άντρα της και τα παιδιά της, τα λιγοστά τους πράγματα, και την εικόνα της Παναγίας.
Την εικόνα που είχε μαζί της από τα Κωτύωρα και την συντρόφευε σε όλη της την ζωή, από την εποχή που μικρό κοριτσόπουλο, μάθαινε να την λατρεύει μυστικά και με τον φόβο ριζωμένο στην καρδιά και στα μάτια…
Στις 8 Αυγούστου 1940, στις τέσσερις τα χαράματα έφθασαν στο λιμάνι της Πάτρας,
Θα μείνουν εδώ μετά από ένα μακρύ και οδυνηρό οδοιπορικό και οι Ελληνικές αρχές θα τους εκδώσουν άδεια παραμονής αλλοδαπού με ακαθόριστο υπηκοότητα….
Η γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου έχει αναγνωρισθεί από την Βουλή των Ελλήνων με τον νόμο 2193/94 και έχει καθιερώσει την 19η Μαϊου ως ημέρα μνήμης της γενοκτονίας.
Επίσης η γενοκτονία των Ποντίων έχει αναγνωριστεί με ψηφίσματα και από τα νομοθετικά σώματα των ΗΠΑ από το Νιου Τζερσυ και την Νέα Υόρκη 2002, Πενσυλβάνια 2004, Φλόριντα και Μασσαχουσέτη 2005
Η αναγνώριση της γενοκτονίας των Ποντίων είναι μέσα στις καρδιές του συνόλου του Ελληνισμού και θα μένει σταθερή και ισχυρή, όχι σαν ανάμνηση αλλά σαν φλόγα άσβεστη στις επόμενες γενιές… δεν θα πρέπει κανείς να ξεχνάει την τελευταία επιθυμία της γιαγιάς που ήθελε να κατεβαίναν τα βουνά και να έβλεπε το σπίτι της το πατρικό στην συνοικία της Υπαπαντής που εγκατέλειψαν κυνηγημένοι τον Αύγουστο του 1917.
ΑΘ.ΚΟΥΣΤΑΣ
Συγγραφέα του βιβλίου «Σόνιτσκα Κότογλου - Μια ζωή τρεις πατρίδες»







Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[χθες 19:10]  Περίμενε κινητό και πήρε...
[χθες 18:44]  Δυτική Ελλάδα: Τον Αύγουστο η...
[χθες 17:18]  8 Regional Growth Conference: Νέες...
[χθες 15:57]  8 Regional Growth Conference:...
[χθες 15:38]  8 Regional Growth Conference -...
[χθες 15:36]  Κώστας Σβόλης για τραίνο: «Ενα...
[χθες 15:16]  8 Regional Growth Conference: Η...
[χθες 14:31]  8 Regional Growth Conference:...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [03:13:32]