Τρίτη 25 Σεπτεμβρίου 16:50      16°-31° Πάτρα
ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Αχαϊα: Το προικοσύμφωνο του 1829

Αχαϊα: Το προικοσύμφωνο του 1829



Το πιο κάτω έγγραφο είδε το φως τη δημοσιότητας, 110 χρόνια μετά τη σύνταξή του. Το ανακάλυψε το 1939 ο τότε πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Πατρών, Χρήστος Κ. Φακής. Ο ίδιος ανέφερε σχετικά:
«Ασχολούμενος εσχάτως εις έλεγχον τίτλων οικοπέδου άνω πόλεως Πατρών εύρον έγγραφον φέρον χρονολογίαν 1ης Δεκεμβρίου 1829 ήτοι προ εκατόν δέκα ολοκλήρων ενιαυτών. Το έγγραφον τούτο δημοσιεύω σήμερον εις μνημόσυνον του αοιδίμου Στέφανου Θωμοπούλου, όστις υπήρξεν ακάματος ερευνητής παντός αρχαίου χειρογράφου εν ιδιωτικαίς συλλογαίς αρχείοις μονών ή οπουδήποτε αλλαχού αποτεθησαυρισμένου.
Το ιδιωτικόν τούτο έγγραφον συνετάχθη την 1ην Δεκεμβρίου 1829 ήτοι προ του Πρωτοκόλλου της 22 Ιανουαρίου 1830, δι' ου οι Πρεσβευταί Αγγλίας, Γαλλίας και Ρωσσίας ανηγόρευσαν την Ελλάδα εις ανεξάρτητον κράτος, αλλά και προ της εισαγωγής εν Ελλάδι του θεσμού των συμβολαιογράφων, όστις, ως γωστόν, καθιερώθη διά του από 11 Φεβρουαρίου 1830 και υπ' αριθ. 67 ψηφίσματος του αειμνήστου Κυβερνήτου (σ.σ. Ιωάννη Καποδίστρια) «περί Μνημόνων». Συνεπώς δεν πρόκειται νά κριθή το κύρος του εγγράφου επί τη βάσει της μεταγενεστέρας νομοθεσίας και δη του περί χαρτοσήμου νόμου,
Καθ'ον τα προικοσύμφωνα συντάσσονται επί ποινή ακυρότητος ενώπιον συμβολαιογράφου, αφού μάλιστα διά του έγγραφου τούτου συνίστατο προίξ ου μόνον εκ μετρητών και κινητών πραγμάτων, αλλά και ακινήτων (σπιτότοπον: οικόπεδον), ούτε άλλως τοιούτον σκοπόν προέθετο το άνω χείρας σημείωμα μου. Αλλ' ανεξαρτήτως τούτων το περί ου ο λόγος έγγραφον παρουσιάζει έτερα ελαττώματα, καθόσον δεν φέρονται εν αυτώ ως συμβαλλόμενοι οι προικολήπται, ων δεν σημειούνται τα επίθετα, αλλά μόνον τα κύρια ονόματα. Επίσης παρατηρείται εν τω κρινομένω εγγράφω και η εντελής έλλειψις πάσης υπογραφής και αυτής έτι της προικοδότιδος. Η επίκλησις, φαίνεται, του ονόματος του Ιησού Χριστού και των εν τω εγγράφω μνημονευομένων αγίων και ιδία, προκειμένου περί γάμου και θεμελιώσεως οίκου, η μνεία του αγίου Προκοπίου, καθίστα τούτο απρόσβλητον, τόσον ήτο ανεπτυγμένον το θρησκευτικόν αίσθημα και τόση ήτο η πίστις προς την θρησκείαν της γενεάς εκείνης!
Αλλά και κατά την εν γένει διατύπωσιν το έγγραφον τούτο δεν δύναται να θεωρηθή ως υπόδειγμα σαφήνειας και ακριβείας. Η προικοδότις συνιστά εις προίκα δυο αγρούς, χωρίς να ορίζη την έκτασιν και χωρίς να ονομάζη τα όρια εκατέρου τούτων. Αρκείται να υποδείξη μόνον ένα των γειτόνων, τον Ρόδην Θανόπουλον και την επίσης γείτονα αδελφήν της προικοδότιδος Βασιλικήν. Ολως δε δυσερμήνευτος καθίσταται η τελευταία περίοδος του έγγραφου, δι' ης η προικοδότις, περιλαβούσα και διατάξεις τελευταίας βουλήσεως, προέθετο διακανονισμόν των εις προίκα διδομένων οικοπέδου, μιας οικίας και ενός μαγαζείου, όλως αορίστως μνημονευομένων.
Εγγραφα τοιαύτα δίδοντα εικόνα της πνευματικής και οικονομικής καταστάσεως των ανθρώπων των χρόνων της Επαναστάσεως και άλλα έγγραφα, εγκατεσπαρμένα εις διαφόρους μονάς, εν τοις αρχείοις των οποίων ευρίσκεται σιγγίλια και χρυσόβουλα, έγγραφα φέροντα υπογραφάς Πατριαρχών ή Βυζαντινών αυτοκρατόρων ή Σουλτάνων, οία, εξελέγχοντες άλλοτε τίτλους της ιεράς μονής Χρυσοποδαριτίσσης, εύρομεν εις το αρχείον ταύτης, ευχής έργον θα ήτο να τυπωθούν προς διάσωσιν».

ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ
Παρατίθεται αυτούσιο το συμβόλαιο, με την σύνταξη και την ορθογραφία του συντάκτη:
«Στόνομα του πατρός κε του υιού κε του αγίου πνεματος της ηπεραγίας δεσπήνης ημόν Θεοτόκου κε αηπαρθένου μαρίας τον αγίον ενδόξον κε πανεφίμον αποστόλον του αγίου ενδόξου κε πανεφήμου αποστόλου αντρέου του προτοκλήτου τον αγίον ενδόξον θεοστέπτον βασιλέον κε ησαποστόλων κονσταντίνου κε ελένης του αγίου μεγαλομάρτυρος προκοπηου και πάντον τον αγίων αμήν. η πανάγενα κολοκυθοπούλα έχοντας μνιάν της θυγατέρα ονόματη ανάστο ηθέλησε δια να την ημπαντρέψη να της δοση άντρα νομιμον κε στέφανο της ονόματη γιώργο εις γάμον πρότον κε πρότον μεν της δήδω το πλούσιος έλεος του πανάγαθου θεού κε δεφτερον το κάτοθεν πρικίον όπου θέλομεν αρχής βρακοπουκάμισα εφτά βρακιά τρία βρακοζόνες τρης μαντήλια τέσερα γεμενή (Σ.Σ. ενν. Γυεμενί: γυναικείο μαντήλι, ζωγραφιστό, που χρησίμευε ως κάλυμμα της κεφαλής. Εφερε το όνομα από την Υεμένη, από όπου προερχόταν) ένα φέση ένα δαχτηλήδη ένα φουστάνια δύο τζουμπές (είδος παλτού με μανίκια) πάλιν ένας ζαλφη (Σ.Σ. ζάλφι, μεταλλικό σκεύος) ένα κουτάλι ένα παπλομα ένα απλαδες δύο προσκεφαλάδες δύο χοραφί στην μποτοβάγια (Σ.Σ. Μποτοβάγια ή Ποντοβάγια η ονομασία της Λεύκας μέχρι το 1953) κατά του ρόδη του θανοπουλου κοντά στην βασιλική την αδελφή της κε γρόσια διακόσια το σπητότοπον να έχουνε να μηράζουνε με τη βασιλική το απάνου σπητι κε από το μαγαζή να έχη να πέρνη το μεριδηόν της όχι κε δεν μπορούνε να μην εχη να γιρεση κανής να το χάνους όλες κε η ευκή τον γονέον ότη ευχέ γονέον στηρήζουση θεμέληα ηκου. 1829 δηκεβριου 1 πάτραι».

ΛΕΖΑΝΤΑ
Γεμενή (φωτ. αρχείου)

Η ΜΟΝΗ ΧΡΥΣΟΠΟΔΑΡΙΤΙΣΣΑΣ
Το έγγραφο, όπως αναφέρει ο Χρήστος Φακής, βρέθηκε στο αρχείο της Ιεράς Μονής Παναγίας Χρυσοποδαρίτισσας που ιδρύθηκε στα τα τέλη του 12ου αιώνα και γιορτάζει στις 23 Αυγούστου. Βρίσκεται στην ιστορική περιοχή των Νεζερών Αχαΐας και διοικητικά υπάγεται στην τοπική κοινότητα Χρυσοπηγής Ερυμάνθου. Είναι χτισμένη σε ένα σπήλαιο του Ερυμάνθου στον πυθμένα σχεδόν της κοιλάδας που δημιουργείται από τον Πείρο ποταμό. Απέχει περίπου 39 χιλιόμετρα από το κέντρο της Πάτρας και 44 χιλιόμετρα από τα Καλάβρυτα.
Σύμφωνα με την λαϊκή παράδοση η ονομασία της μονής οφείλεται στη θεραπεία του ποδιού ενός πιστού που επικαλέστηκε την βοήθεια της Παναγίας. Ενώ κατά μια άλλη εκδοχή λέγεται έτσι από το «χρυσό» δηλαδή θαυματουργό πόδι της Παναγίας που σπεύδει να βοηθήσει όταν την επικαλούνται.
Χτίστηκε στα τέλη του 12ου αιώνα και ο πρώτος ναός λειτούργησε μέσα σε σπήλαιο με σταλαγμίτες στα τοιχώματα του οποίου σώζονται αγιογραφίες. Πριν την ίδρυση της υπήρχαν ασκητήρια στην περιοχή. Σύμφωνα τον Μ. Γεδεών η μονή της Χρυσοποδαρίτισσας έχει ανακηρυχθεί πατριαρχική το 1635 από τον πατριάρχη Κύριλλο. Το 1786 κηρύχτηκε σταυροπηγιακή με σιγίλλιο του πατριάρχη Προκοπίου και ύστερα από μέριμνα του εκ Δημητσάνης, μητροπολίτη Πατρών Θεοφάνη Α΄ Φλωρία.
Η μονή επί Τουρκοκρατίας ανήκε στη μητρόπολη των Πατρών αν και τα Νεζερά υπαγόντουσαν στον καζά των Καλαβρύτων. Το 1707 βρισκόταν σε καλύτερη κατάσταση από τις μονές Γηροκομειού και Ομπλού και υποχρεώθηκε να δώσει προκαταβολή 100 τσεκίνια για την οχύρωση του Ρίου. Το 1715 ηγούμενος ήταν ο Παχώμιος, ενώ μετά το 1770 ο Ανανίας από το χωριό Κομπηγάδι.
Στα Ορλωφικά το 1770 καταστράφηκε από τους Τουρκαλαβνούς στα μαζί με την ευρύτερη περιοχή των Νεζερών και ξαναχτίστηκε το 1812 από τον μοναχό Ανανία. Το 1825 καταστράφηκε ξανά, αυτή την φορά από τον Ιμπαραήμ μαζί με όλα τα γύρω χωριά. Ξαναχτίστηκε μετά το τέλος της Επανάστασης.
Το προικοσυμβόλαιο υπογράφηκε στη 1 Δεκεμβρίου 1829, είναι άγνωστο αν είχε ξαναχτιστεί τότε η Ι.Μ. ή απέκτησε αργότερα το έγγραφο.

*Φωτογραφία: Η μονή της Χρυσοποδαρίτισσας

(Από το ένθετο ΕΠΙΛΟΓΕΣ)






Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[16:49]  Πορεία διαμαρτυρίας και συμπαράστασης...
[15:24]  Αχαΐα:Σχέδιο μείωσης της διάβρωσης των...
[15:20]  Πάτρα:Το Λιμεναρχείο γιορτάζει την...
[14:58]  Δ.Ελλάδα:Τα "σουβλάκια" ήταν ηρωίνη,...
[14:54]  Πάτρα:Ζητά προσωπικό το "Ολύμπιον"
[14:51]  Μοχλός ανάπτυξης και ευημερίας το...
[14:45]  Πάτρα:Βλέπει Πελετίδη αύριο ο Χαρίτσης
[14:39]  Δυτική Αχαΐα:Αντιπαράθεση «υψηλής...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [16:50:39]