ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Ο Β. Καραμανωλάκης στην «Π»: Σιωπάς ή μιλάς; «Δύσκολη ερώτηση»

Ο Β. Καραμανωλάκης στην «Π»: Σιωπάς ή μιλάς; «Δύσκολη ερώτηση»



Ο ιστορικός Βαγγέλης Καραμανωλάκης παρουσιάζει το Σάββατο 16 Νοεμβρίου, ώρα 12.30 μ.μ. στον Εμπορικό Σύλλογο Πατρών το βιβλίο του «Ανεπιθύμητο παρελθόν - Οι φάκελοι κοινωνικών φρονημάτων στον 20ό αι. και η καταστροφή τους». Σήμερα, μιλάει στην «Π» για την αγάπη του για την ιστορία, τη διαδικασία έρευνας-συγγραφής της μελέτης του, ενώ εκφράζει την προσωπική του άποψη περί καταστροφής ή όχι του σκοτεινού, τραυματικού παρελθόντος.


Να ξεκινήσουμε με την αγάπη σας για την Ιστορία. Τι τη γέννησε και την τροφοδότησε;
Ανήκω σε μια γενιά, εκείνη της πρώτης Μεταπολίτευσης, που γεννήθηκε λίγο πριν τη χούντα και έζησε με τον απόηχο του Πολυτεχνείου, αλλά και των διηγήσεων των μεγαλυτέρων για την Κατοχή. Νομίζω αυτό με έσπρωξε στην Ιστορία, η ανάγκη να κατανοήσω, να ερμηνεύσω. Είναι σαν να γυρίζεις στις παλιές οικογενειακές φωτογραφίες, τα μεγάλα γιορτινά τραπέζια, που ήταν όλοι εκεί, άλλα πάντα ήξερες ότι κάποιος έλειπε, όπου ακουγόντουσαν οι παλιές χιλιοειπωμένες ιστορίες και τα χοντρά αστεία, αλλά κάτι υπήρχε που δεν μπορούσε να ειπωθεί. Να θες να δώσεις φωνή στο ανείπωτο, νομίζω αυτό ήταν.

Πότε και πώς άρχισε να διαμορφώνεται ως σκέψη η συγγραφή της μελέτης σας και πότε πάρθηκε η απόφαση της υλοποίησής της;
Οταν ξεκίνησα την έρευνα το αρχικό επίκεντρό της ήταν όσοι είχαν αρνηθεί, ενάντια στην αντίληψη των περισσοτέρων, την καταστροφή των φακέλων. Συνειδητοποίησα, όμως, γρήγορα, ότι δεν ήταν η δική τους στάση το κρίσιμο, αλλά εκείνη της σιωπηλής πλειοψηφίας, όλων όσων αδιαφόρησαν ή και συναίνεσαν στην καταστροφή. Και ότι αν ήθελα να καταλάβω την καύση έπρεπε να αναμετρηθώ με την ίδια την ιστορία των φακέλων, την εγκαθίδρυσή τους και τη διαχείρισή τους ως ενοχλητικών καταλοίπων ενός σκοτεινού παρελθόντος. Εργάστηκα περίπου έξι χρόνια για να ολοκληρώσω τη μελέτη μου, βυθισμένος στον κόσμο των φακέλων αλλά και αναζητώντας άλλες αντίστοιχες ιστορίες από τη διεθνή εμπειρία.

Με τι είδους δυσκολίες, αλλά και προκλήσεις σάς έφερε αντιμέτωπο το «Ανεπιθύμητο παρελθόν»;
Το πρόβλημα με αυτά τα θέματα είναι το πώς συνομιλείς με τις σιωπές. Εννοώ τις σιωπές των πηγών, τις σιωπές των ανθρώπων όταν δεν αντέχουν να μιλήσουν. Και έπειτα έπρεπε να διαχειριστώ την ιδιαιτερότητα, το γεγονός ότι η Ελλάδα ήταν η μόνη χώρα που οι φάκελοι καταστράφηκαν ολοσχερώς και μάλιστα ως πράξη συμφιλίωσης. Προσπάθησα να ερμηνεύσω αυτή την ιδιαιτερότητα ξεφεύγοντας από μανιχαϊστικά ερμηνευτικά σχήματα, εντάσσοντάς την στις κοσμοϊστορικές αλλαγές και στις μεγάλες ανατροπές του 20ού αιώνα.
Θα μας εξηγήσετε συνοπτικά τις τρεις έννοιες βάσει των οποίων διεξήγατε τη μελέτη σας;
Τρεις έννοιες, που με απασχόλησαν θεωρητικά και πρακτικά. Πρώτα από όλα το αρχείο. Οι φάκελοι είναι ένα αρχείο ένας ολόκληρος κόσμος, ένα πλέγμα εγγράφων που όποιος έχει πρόσβαση σε αυτόν έχει εξουσία και δύναμη, ας σκεφτούμε τους υπεύθυνους της Ασφάλειας. Προέρχονταν από ένα τραυματικό παρελθόν. Οι φάκελοι, το 1989, αποτελούσαν ότι είχε μείνει από μια μακρά διαδρομή, από τον εμφύλιο ως τη δικτατορία, ένα συλλογικό διαγενεακό τραύμα. Η ανάκλησή και το πένθος δεν ήταν κάτι αυτονόητο, αποτελούσε μια μείζονα ιστορική πράξη. Μια πράξη που δεν έγινε εν κρυπτώ, συζητήθηκε στον δημόσιο χώρο. Στην Ελλάδα αλλά και σε πολλές άλλες χώρες του κόσμου μέσα από τις συζητήσεις αυτές διαμορφώθηκαν θέσεις, ανταλλάχθηκαν επιχειρήματα, συγκροτήθηκαν αντιλήψεις κάθε φορά μέσα στο πλαίσιο της εποχής για την οποία μιλάμε. Τρεις έννοιες που στην ιστορία μας διασταυρώνονται παράγοντας γεγονότα.
Ο Γάλλος φιλόσοφος Πωλ Ρικέρ, όπως σημειώνετε, θεωρεί την «αμνησία επίμαχων τραυματικών μνημών με σκοπό την αποφόρτιση των δυσάρεστων καταστάσεων στη λογική της συμφιλίωσης των εκάστοτε αντίπαλων ομάδων» μία εκ των παθογενών όψεων της λήθης. Το δε σύνθημα «Μνήμη-αλήθεια-δικαιοσύνη» που ακουγόταν στη Λατινική Αμερική, δεν «έπαιξε» στην Ελλάδα. Από την αδιαφορία της ελληνικής κοινωνίας για την καταστροφή των φακέλων μπορεί να συναχθεί κάποιο γενικότερο συμπέρασμα;
Το συμπέρασμα που μπορεί να συναχθεί είναι ότι η ελληνική κοινωνία σε μια στιγμή που θα μπορούσε επιτέλους να συζητήσει αυτό το τραυματικό παρελθόν δεν άντεξε να το κάνει. Δεν άντεξε να ξαναγυρίσει πίσω, πίστευε ότι θα μπορούσε να αλλάξει σελίδα. Η ιστορία των φακέλων θα μπορούσε να διαβαστεί σαν η ιστορία της Ελλάδας στον 20ό αιώνα. Καταστρέψαμε αυτό που είχε στοιχειώσει το παρελθόν και προκαλούσε φόβο για το μέλλον πιστεύοντας ότι θα προχωρήσουμε μπροστά.

Η πυρά εξάγνισε το μίασμα, θεώρησαν κάποιοι, τότε. Φως ή φωτιά στο σκοτεινό παρελθόν είναι η δική σας άποψη;

Τι δύσκολη ερώτηση! Αν με ρωτήσετε για το τι πιστεύω ως ιστορικός θα σας μίλαγα για την ανάγκη να σταθούμε αντιμέτωποι με το παρελθόν, να φέρουμε στο φως όσα μας πονούν για να μπορέσουμε να επουλώσουμε την πληγή που μας έχουν προκαλέσει. Το θέλουμε το φως για να δούμε αυτά που έχουμε κρύψει ως κοινωνία στα πιο σκοτεινά δωμάτια των σπιτιών μας, και μας σημαδεύουν ακόμη. Αν όμως με ρωτήσετε ως ιστορικός που μελέτησε το συγκεκριμένο θέμα αν καταλαβαίνω το γιατί οι άνθρωποι προτίμησαν την καύση, θα σας απαντήσω και πάλι καταφατικά. Σκέφτομαι το μετέωρο αυτής της γενιάς, της γενιάς των γονιών μας, που είχε να διαχειριστεί την αφθονία, όταν η διαδρομή της ήταν συνυφασμένη με την στέρηση, που μπορούσε πλέον να ζήσει με ελευθερία, υποθηκευμένη όμως από τόνους καταπίεσης και ρουφιανιάς. Σκέφτομαι αυτούς που πέρασαν μέσα από τις κρεατομηχανές της ιστορίας και ζήτησαν να απαλλαγούν εν τέλει από αυτό το «ανεπιθύμητο» παρελθόν. Νίκησαν η κούραση από την κυριαρχία των φακέλων στη δημόσια ζωή, ο φόβος, η ενοχή, οι ελπίδες: Ολα οδήγησαν στην καταστροφή.


*Στην αυριανή εκδήλωση, με τον συγγραφέα θα συνομιλήσουν οι: Σία Αναγνωστοπούλου, ιστορικός, βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ, Νίκος Κοκκομέλης, ιστορικός, διδάσκων στο Πανεπιστήμιο Πατρών και Ηλίας Νικολακόπουλος, ομ. καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης, ΕΚΠΑ. Συνδιοργάνωση: Εκδόσεις «Θεμέλιο» και βιβλιοπωλείο «Το Δόντι.
Συνέντευξη στην ΚΡΙΣΤΥ ΚΟΥΝΙΝΙΩΤΗ




Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[χθες 19:09]  Η Τασούλα Επτακοίλη έρχεται την...
[χθες 15:30]  Πάτρα: Παρουσίαση παιδικού βιβλίου...
[χθες 15:05]  Πάτρα:Το εφηβικό μυθιστόρημα...
[χθες 15:40]  Πάτρα: Παρουσίαση του νέου βιβλίου...
[χθες 15:10]  Πάτρα: Το νέο παιδικό βιβλίο της...
[χθες 15:10]  Πάτρα: Παρουσιάζεται το βιβλίο της...
[χθες 10:14]  Λίνα Φυτιλή: «Το ποίημα —μικρός...
[χθες 21:50]  Ο Μένιος Σακελλαρόπουλος έρχεται...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [10:52:34]