Τετάρτη 14 Νοεμβρίου 18:18      9°-20° Πάτρα
ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Θέατρο: Οιδίποδας και Βασιλιάς Ληρ, βίοι παράλληλοι

Θέατρο: Οιδίποδας και Βασιλιάς Ληρ, βίοι παράλληλοι



Της ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ ΚΟΚΚΟΤΑ
Οι δύο κορυφαίοι και δραματουργικά ολοκληρωμένοι ήρωες μπορούν να παραλληλισθούν γιατί και οι δύο διαγράφουν μια επώδυνη πορεία ζωής, που αποκαλύπτει βαθύτερες και ουσιαστικότερες συγκλίσεις, άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο εμφανείς, πέραν της εξωτερικής ηλικιακής προσομοίωσής τους, αφού και οι δύο βρίσκονται σε βαθιά γεράματα.
Αρχικά ζουν μέσα στην πλάνη μιας αδιατάρακτης κοσμικής εξουσίας, αλλά και στην άγνοια του ευμετάβολου και του εύθραυστου της ανθρώπινης τύχης, που αποτελεί ίσως το πιο δραστικό όργανο στα χέρια των θεών. Μεγαλειώδεις και οι δύο, στον κολοφώνα της δύναμής τους, ο μεν Οιδίποδας μετά τη λύση του αινίγματος της Σφίγγας - προσφορά στην ευρυθμία της πόλης του - είναι ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης της. Ο δεσποτικός Ληρ, από την άλλη πλευρά, έχει εθισθεί στη μακρά ζωή του να απολαμβάνει την απόλυτη υποταγή στο είδωλο της εξουσίας του, σε απόσταση από τους ανθρώπους. Ανεπίγνωστες όμως γι' αυτούς δυνάμεις λειτουργούν, έτοιμες να εφορμήσουν και να καταστρέψουν την ψευδαισθητική ασφάλεια της δύναμής τους, όχι όμως χωρίς τη δική τους υπαιτιότητα.
Και οι δύο ήρωες διαπράττουν «ύβριν» - κατά την ορολογία της τραγωδίας. Ο Οιδίπους γιατί έχει θεμελιώσει την εξουσία του - έστω και εν αγνοία του - πάνω στα ανόσια αμαρτήματα της πατροκτονίας και της αιμομειξίας, αδυνατώντας να αποκρυπτογραφήσει ξεκάθαρα το χρησμό του δαίμονά του, που ακούει στο όνομα Απόλλωνας, και να κλείσει τον προκαθορισμένο λογαριασμό μαζί του· όταν η φωνή της θρησκευτικής εξουσίας, ο Τειρεσίας, τον ενοχοποιεί ως φονέα του πατέρα του, τον αποκρούει με γλώσσα άδικη και αλαζονική. Ο Ληρ γιατί η μοιρασιά του βασιλείου του δεν είναι παρά μια μοιραία αυθαιρεσία, εφόσον θεμελιώνεται πάνω στο άδικο - τον αποκλεισμό της Κορντέλιας, της οποίας το τρυφερό χέρι είναι το μόνο που κρατά τον γεροβασιλιά σε επαφή με τον κόσμο και την πραγματικότητα.
Και οι δύο τραγικοί ήρωες κοιτάζουν αλλά δε «βλέπουν», πορεύονται τυφλοί και στερημένοι από την πραγματική θέαση του κόσμου, γιατί δεν έχουν θητεύσει ακόμη στο σχολείο της γνώσης του εαυτού τους και των άλλων. Ως υβριστές θα τιμωρηθούν αλλά και θα μάθουν, θα πάθουν αλλά και θα ανανήψουν «ερχόμενοι εις εαυτόν». Πλασμένοι από τη στόφα του μεγάλου ήρωα, δε συμβιβάζονται- εύφλεκτοι και εκρηκτικοί, προικισμένοι με ενορατικές ικανότητες αλλά και ηθική ευαισθησία, με μια αρχέγονη τάση προς τον κίνδυνο θα αναζητήσουν με πάθος την αλήθεια, όχι βεβαίως χωρίς βαρύ προσωπικό τίμημα.
Μέσα από μια οδυνηρή πορεία, που διέρχεται από την ταπείνωση και τον ξεπεσμό, τον πόνο, την εσωτερική απογύμνωση και λεηλασία, κατακτούν την αυτοσυνειδησία αλλά και τη γνώση των άλλων, μαθαίνοντας ότι το τίμημα της ζωής είναι να τη γνωρίσεις.
Ο Οιδίποδας, ο γιος της Τύχης - όπως σαρκαστικά αποκαλεί τον εαυτό του -, αποδύεται αυτόβουλα σε έναν ασυμβίβαστο αγώνα αναζήτησης της αμφισβητούμενης ταυτότητάς του, που φέρνει στο φως τα ασυνείδητα ανομήματά του. Δεν αποζητά την τιμωρία από τον Ουρανό αλλά την επιβάλλει ο ίδιος στον εαυτό του εξορύσσοντας τους οφθαλμούς του και αυτοεξοριζόμενος. Ο Ληρ, απογυμνωμένος πλέον από κάθε εξουσία, τσακισμένος από την αχαριστία με την οποία τον «πλήρωσαν» οι ευεργετημένες κόρες του, μέσα στη δαντική κόλαση της φυσικής καταιγίδας θα ανακαλύψει τον άνθρωπο ως «όντως ον», μαθαίνοντας να νοιάζεται «για τις ζωές των καημένων και φτωχών ανθρώπων». Σε κατάσταση έξαψης του νου - ένα είδος πνευματικής και όχι παθολογικής τρέλας - αποκαλύπτεται στον Ληρ, έστω και στο γέρμα της ζωής του, η ανθρώπινη κατάσταση.
Αξίζει να σημειωθεί ότι και οι δυο ήρωες φτάνουν στη συνειδητοποίηση της πραγματικότητας - γνωρίζοντας τον εαυτό τους και τους άλλους - μέσα από την απώλεια των φυσικών πηγών γνώσης. Οσο καιρό στέκονται μεγαλειώδεις στο βάθρο της εξουσίας τους, έχουν «παιδική» αντίληψη για τον άνθρωπο και τον κόσμο. Μόνο όταν ο Οιδίποδας χάνει τη φυσική του όραση, περνώντας στην ενόραση των πραγμάτων, και ο Ληρ, εγκαταλείποντας την ψυχρή λογική, αφήνεται στην έκρηξη του νου του, συντελείται η αποκάλυψη της αλήθειας.
Η ζωή τους συνιστά «περιπέτεια» με την αριστοτελική έννοια του όρου, εφόσον βιώνουν τη μετάπτωση από την ψευδαισθητική ευτυχία της εξουσίας στην αντικειμενική δυστυχία της πτώσης και της συντριβής.
Και οι δύο, ο Οιδίποδας και o Ληρ, μέσα από τις καταδρομές της τύχης και το μαρτύριο της τιμωρίας, κέρδισαν σε ωριμότητα και σοφία. Ως εκπεσόντες βασιλείς και πεπτωκότες ήρωες, στο κλείσιμο των αντίστοιχων τραγωδιών, υψώνονται στη συνείδηση μας πολύ πιο ανώτεροι και μεγαλειώδεις από τους κραταιούς ηγεμόνες του ανοίγματος της τραγικής αυλαίας, γιατί πλέον «βλέπουν», ενώ στην αρχή δεν έβλεπαν, γιατί πλέον «γνωρίζουν», ενώ στην αρχή δε γνώριζαν.
(Από το βιβλίο μου «Θεατρικό Αναλόγιο», εκδόσεις Κέδρος,2010).




Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[15:20]  Πάτρα:«Φούστα-Μπλούζα» από Υποκριτές
[13:57]  Πάτρα:Ο Πινόκιο με τον Θανάση...
[13:03]  Πάτρα: Οι ήρωες της διπλανής πόρτας
[χθες 14:11]  Αχαΐα:Ξεκινούν τα εργαστήρια...
[χθες 13:05]  Πάτρα: Προβολή ταινίες διοργανώνει...
[χθες 11:11]  Πάτρα: Ο Θ. Γράμψας έρχεται ως...
[χθες 21:15]  O Χρήστος Χωμενίδης την Τρίτη στο...
[χθες 15:10]  Πάτρα:Τιμητική εκδήλωση για τον...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [18:18:54]