ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


ΜΜΕ VS ΜΚΔ: Σύμπλευση Πολιτικής και Μιντιακής Εξουσίας

ΜΜΕ VS ΜΚΔ: Σύμπλευση Πολιτικής και Μιντιακής Εξουσίας



ΤΗΣ ΣΟΦΙΑΣ ΚΑΪΤΑΤΖΗ-ΓΟΥΙΤΛΟΚ *
Πολύ πριν την έλευση των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης (ΜΚΔ), τα εμπορευματοποιημένα ΜΜΕ απεμπόλησαν την αποστολή τους ως ελεγκτών της εξουσίας. Δεν μπορούμε να μιλάμε για λογοδοσία κυβερνητικής εξουσίας ή έλεγχό της από τα ΜΜΕ, εν μέσω πρακτικών μπερλουσκονισμού και ιδιοκτησιακής υπερσυγκέντρωσης. Η πολλαπλότητα καναλιών δεν κρύβει το έλλειμμα πολιτικής πολυφωνίας.
Αναπόφευκτα, λοιπόν, η απαξίωση των ΜΜΕ από τους Έλληνες χτύπησε ταβάνι, όπως κορυφώθηκε άλλωστε και αλλού. Το κεντρικό πρόβλημα-πρόκληση στην οργάνωση των ΜΜΕ είναι η αντιμετώπισή τους ως μη-κερδοσκοπικών επιχειρήσεων και η αναγνώριση της ενημέρωση ως απαραίτητο δημόσιο αγαθό, sine qua non, για τη δημοκρατία. Δυστυχώς, δημοσιογραφικά στελέχη «ορίζουν» την «πολιτική ενημέρωση» ως «προϊόν». Μέγιστο δομικό λάθος, καταλυτικό της δημοκρατίας! Έτσι, αντί ελέγχου της εξουσίας εκτυλίσσεται το αντίθετο. Οι ιδιοκτήτες των ισχυρών Μέσων προσκολλώνται ιδίως στις νεοφιλελεύθερες κυβερνήσεις, αποσπώντας ιδιοτελώς επωφελείς συναλλαγές διαπλοκής, δηλαδή: αμοιβαία, επωφελή εκμετάλλευση του πεδίου, εις βάρος του δημοσίου συμφέροντος. Ας μην λησμονούμε την ιστορική ρήση περί «νταβατζήδων που μας κάνουν κουμάντο», του Κ. Καραμανλή.
Η μεροληψία στην πληροφόρηση ιδίως για τα πλέον επίμαχα δημόσια θέματα είναι ακατάσχετη. Είναι αφόρητη η προπαγανδιστική χρήση των Μέσων, ιδίως της τηλεόρασης. Αυτό καθ' εαυτό συνιστά διαφθορά. Τα Ελληνικά ΜΜΕ πρωτοστατούν, διαχρονικά, ως παγκόσμιοι πρωταθλητές στη διαφθορά, όπως και στην απαξίωσή τους από το κοινό. Το κοινό αντιλαμβάνεται την αχρειότητα και την αποδοκιμάζει. Ξέρει πότε το εμπαίζουν και ποιοι το χειραγωγούν. Την αποστολή του ελέγχου της εξουσίας, ιδίως για μείζονα πολυεθνικά σκάνδαλα διαφθοράς, την επωμίζονται, πλέον, με αξιοθαύμαστη προσήλωση οι δημοσιογράφοι της αναδυόμενης «Ερευνητικής Δημοσιογραφίας». Δεν επαρκούν όμως, καθώς δεν διαθέτουν επάρκεια πόρων. Χρειάζονται ενίσχυση.
Μετά το 2000, οι πολίτες, άδραξαν τις ευκαιρίες της διαδραστικότητας και ενδιαφέρονται σφόδρα για τα νέα ΜΚΔ. Συμμετέχουν και εκφράζονται αθρόα ποικιλοτρόπως. Ωστόσο, η συμμετοχή στις δημόσιες σφαίρες των ΜΚΔ αφορά πρωτίστως, στην ευρεία πολιτική επικοινωνία: πολιτικό αντίλογο, αντιμαχία, διάλογο, γνωμοδότηση, προβολή απόψεων κλπ. και λιγότερο στην ενημέρωση, η οποία δεν υπηρετείται από μη επαγγελματίες, ή από τα πλήθη. Απλά κάποιοι χρήστες ειδικεύονται στην αναπαραγωγή κριτικών δημοσιευμάτων για κρίσιμες αρνητικές εξελίξεις, που αλιεύουν σε τρίτες έγκυρες διεθνείς πηγές, προσκομίζοντας πολύτιμη τεκμηρίωση.
Αυτό είναι σημαντικό, αλλά ουδόλως συστηματικό. Εν κατακλείδι, θεωρώ ότι οι πολίτες-χρήστες των ΜΚΔ αδυνατούν να ασκήσουν, πρώτον, έλεγχο κυβερνητικής εξουσίας συστηματικά, και δεύτερον, έγκυρο ενημερωτικό έργο. Άρα, υπό τις παρούσες συνθήκες, η ενημέρωση, έγκυρη γνώση των γεγονότων, χωλαίνει. Ενώ, η γνώση φυραίνει, η «γνώμη» γιγαντώνεται και ανοηταίνει, άνευ λόγου γνώσεως, αφού κανένας δεν μπορεί να γνωμοδοτήσει υπεύθυνα χωρίς εφοδιασμό έγκυρης γνώσης των εξελίξεων. Προκύπτει ενίοτε επικοινωνιακή κινητοποίηση κρίσιμης μάζας χρηστών των ΜΚΔ, ενόψει επικίνδυνων αντιλαϊκών κυβερνητικών μέτρων. Οι μαζικές αντιδράσεις φοβίζουν κάποτε τους κυβερνώντες, αναγκάζοντάς τους να υποχωρήσουν, προς στιγμήν, σε διαφιλονικούμενα ζητήματα διαχείρισης ή τακτικής, περιστασιακά. Ποτέ, όμως σε ζητήματα στρατηγικής. Για να συμβεί το τελευταίο απαιτείται υψηλού επιπέδου οργάνωση της ψηφιακής Κοινωνίας των Πολιτών.
Όπως υποστηρίζω στο «Changing Media Ontology and the Polity» («Αλλαγή Οντολογίας στα Μέσα και Πολιτεία» - πρώτο κεφάλαιο στο δίγλωσσο βιβλίο «Nouveuax Ecrans, Nouvelle Regulation»), το διαδίκτυο επέφερε ριζική ανατροπή στους παίκτες του μιντιακού στερεώματος και συνεπώς και στις σχέσεις εξουσίας μεταξύ παλιών και νέων ηλεκτρονικών Μέσων. Ανέτρεψε άρδην επίσης, φυσικά, τους ρόλους του κοινού, στις δύο ριζικά διακριτές μορφές διάχυσης της πληροφόρησης (κάθετα ΜΜΕ, versus οριζόντια-ψηφιακά). Η πρώτη αφορά κάθετη και πατερναλιστική ή προπαγανδιστική διάχυση της πληροφόρησης. Η δεύτερη αφορά σε ένα ορισμένο βαθμό, ακόμη και δημοκρατικά ισότιμη ουσιαστική επικοινωνία.

* Η Δρ. Σοφία Καϊτατζή-Γουίτλοκ είναι Καθηγήτρια Πολιτικής Επιστήμης και Πολιτικής Επικοινωνίας, Αναπληρώτρια Διευθύντρια: ΜΠΣ «Επικοινωνία», στο Τμήμα Δημοσιογραφίας και Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.




Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[χθες 17:45]  ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΟΠΑΛΟΥΔΗ: «Η εδραίωση της...
[χθες 17:36]  ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΟΠΑΛΟΥΔΗ: «Έχει ανάγκη η...
[χθες 17:31]  ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΟΠΑΛΟΥΔΗ: «Εγκλημα και...
[χθες 17:26]  ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΟΠΑΛΟΥΔΗ: «Από ισορροπία...
[χθες 17:21]  ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΟΠΑΛΟΥΔΗ: «Μήπως οι...
[χθες 17:16]  ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΟΠΑΛΟΥΔΗ: Η θεσμική...
[χθες 17:13]  ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΟΠΑΛΟΥΔΗ: «Μόνος κριτής η...
[χθες 17:09]  ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΟΠΑΛΟΥΔΗ: «Η οδύνη των...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [13:51:56]