ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Νίκος Δαββέτας: «Η γραφή είναι ο τρόπος μου να δραπετεύω από το μίζερο παρόν»

Νίκος Δαββέτας: «Η γραφή είναι ο τρόπος μου να δραπετεύω από το μίζερο παρόν»



Η εμφάνισή του στα γράμματα έγινε το 1981. Εχει εκδώσει 14 βιβλία -ποίηση και πεζογραφία-, ενώ το 2010 το μυθιστόρημά του «Η Εβραία Νύφη» τιμήθηκε με το βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών. «Αντρες χωρίς άντρες» (εκδ. Πατάκη) τιτλοφορείται το νέο του βιβλίο, και ο Νίκος Δαββέτας μιλάει για τον ρόλο της ιστορίας στα βιβλία του, τη γοητεία της γραφής, τη στάση του απέναντι στους ήρωές του, την πανδημία -και ως πηγή έμπνευσης.
Η Ιστορία, πάντα παρούσα στα βιβλία σας. Στο μυθιστόρημά σας «Aντρες χωρίς άντρες», παρακολουθούμε τη δύσβατη διαδρομή δυο πατεράδων και δυο γιων, από τα μετεμφυλιακά χρόνια έως σήμερα. Γιατί επιλέξατε να τοποθετήσετε την τετράδα των ηρώων σας εν μέσω των συγκεκριμένων γεγονότων;
Καταρχήν να τονίσω ότι δεν επιλέγω εγώ τα θέματα, μάλλον αυτά με επιλέγουν. Οι ενδιαφέρουσες ιστορίες, όπως λέει και κάποιος, συμβαίνουν σε ενδιαφέροντες ανθρώπους και τους κινητοποιούν προς διάφορες εκφραστικές κατευθύνσεις. Επίσης να επισημάνουμε πως ουσιαστικά δεν υπάρχει μυθιστόρημα χωρίς Ιστορία, χωρίς συγκεκριμένο κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο. Δεν δημιουργούμε, ούτε γράφουμε στο κενό. Ακόμη και ένα ερωτικό ρομάντζο «πατάει» πάνω στο ιστορικό πλαίσιο της εποχής που εξελίσσεται. Παράδειγμα το κλασικό έργο «Ρωμαίος και Ιουλιέτα». Θυμηθείτε πως πάνω στη σκηνή, παράλληλα με την ερωτική ιστορία, παρακολουθούμε και μια αδυσώπητη πολιτική βεντέτα, μια αιματηρή μάχη για την εξουσία. Για μένα η μεταπολεμική μας περίοδος είναι ένας οικείος χώρος, όπου έζησαν προσφιλή μου πρόσωπα, τα οποία και ταλαιπωρήθηκαν στην προσπάθειά τους να επιβιώσουν. Τα τραυματικά τους βιώματα συνήθως «μεταβιβάζω» στους ήρωές μου.

Ο ένας γιος -συγγραφέας στο Παρίσι- αφηγείται στον έτερο γιο, και καλύτερό του φίλο άνεργο δικηγόρο- όσα του αφηγήθηκε ο πατέρας του λίγο πριν ξεψυχήσει. Αφήγηση μέσα στην αφήγηση. Τι σας ιντρίγκαρε ενόσω γράφατε;
Αυτό που σε ιντριγκάρει να γράφεις είναι η ίδια η γραφή. Οι δυνατότητες που σου δίνει ο γραπτός λόγος να αφηγηθείς άλλες ζωές, και τη δική σου φυσικά, μέσα από πρόσωπα και προσωπεία. Επίσης η πάλη με τις λέξεις, η αγωνία να συνταιριάξεις τις κατάλληλες φράσεις, η χαρά όταν σκαρώνεις μια παράγραφο μεστή νοήματος.
Η γραφή είναι ο δικός μου τρόπος να δραπετεύω από την πραγματικότητα, από το μίζερο παρόν, χωρίς να αλλάζω τόπο. Κάθε αφήγηση που σέβεται τον εαυτό της είναι ουσιαστικά εγκιβωτισμένη σε μια μεγαλύτερη αφήγηση, -σαν τις ρωσικές μπάμπουσκες- και όλες περιέχονται, όπως έλεγε και ο Μπόρχες, στη μεγάλη βιβλική αφήγηση: Εν αρχή ην ο λόγος. Η Δημιουργία του κόσμου ξεκινά με δυο λέξεις.

Πολλά τα κοινά των δύο γιων. Από τον μήνα και το έτος γέννησης και το πατρώνυμο μέχρι το «χωρίς» -πατέρα/δικά τους παιδιά- και την καταφυγή τους στο γράψιμο. Η ανάδυσή τους στο χαρτί, απαίτησε τη δική σας κατάδυση στον εσωτερικό σας βυθό;
Δεν γίνεται διαφορετικά. Αν δεν σκάψεις και μέσα σου, αν δεν φέρεις στο φως και δικά σου βιώματα δεν προχωρά η αφήγηση. Ομως ποτέ δεν είναι αρκετό το βιωματικό υλικό για μια μυθοπλασία, χρειάζεται και έρευνα και καταγραφή μαρτυριών και αφηγήσεις τρίτων, που θα σου δώσουν μια άλλη οπτική. Για δε τις ιστορικές μυθοπλασίες βαραίνει και η τεκμηρίωση κάποιων γεγονότων, με τη συνδρομή αρχειακού υλικού, φωτογραφιών, εγγράφων κ.λπ.

Οι αποκαλύψεις του ακροδεξιού πατέρα περί ομοφυλοφιλίας του στον γιο, καταδεικνύουν τον εγκλωβισμό πίσω από ένα προσωπείο, καθιστώντας τον συμπαθή. Πώς στέκεστε απέναντι στους ήρωές σας;
Ο αλησμόνητος πεζογράφος μας Δημήτρης Χατζής, που γνώρισα λίγο πριν πεθάνει, μου είχε πει ως συμβουλή: «Πρέπει να αγαπάς όλους τους ήρωές σου και τους αρνητικούς ήρωες δυο φορές». Ετσι συμπεριφέρομαι κι εδώ. Σκοπός μου δεν είναι να δικάσω ούτε να καταδικάσω κάποιον ήρωά μου για τις επιλογές του -πολιτικές ή ερωτικές- σκοπός μου είναι να τον κατανοήσω, να αναζητήσω την σκοτεινή καταγωγή των πράξεών του, να φέρω στο φως στοιχεία του χαρακτήρα του που θα έχουν ενδιαφέρον και για εμάς, την εποχή μας, τους νέους του σήμερα. Η δικαιοσύνη δικάζει, η τέχνη όχι.

Επτά μυθιστορήματα κι επτά ποιητικές συλλογές μετράτε έως τώρα. Αυτή η αριθμητική ισορροπία πεζογραφίας και ποίησης, σας βάζει σε σκέψεις επαναπροσέγγισης της δεύτερης;
Δεν γράφω κατόπιν αποφάσεων. Οποιος γράφει έτσι δεν έχει ιδέα από λογοτεχνία. Συνήθως αυτό που έχεις μέσα σου, και προσπαθείς να εκφράσεις, διαλέγει τον τρόπο που θα αποτυπωθεί στο χαρτί.
Ο Δημήτρης Μαρωνίτης έλεγε συχνά «Το βάρος της εμπειρίας που θέλεις να αφηγηθείς, υπαγορεύει τη φόρμα». Εγώ θα πρόσθετα πως υπαγορεύει και το είδος. Κάποιες εμπειρίες γίνονται πιο εύκολα στίχοι, άλλες ζητάνε να αποτυπωθούν ως δραματικές ιστορίες με αρχή, μέση και τέλος.


«Η ζωή είναι οδοστρωτήρας»

Δεύτερο λοκντάουν έως και μετά τις γιορτές. Πώς βιώνετε τον εγκλεισμό, τι σας λείπει, τι σας ενοχλεί, τι σας προβληματίζει;
Με ενοχλεί, όπως όλους, ο περιορισμός των μετακινήσεων, μου λείπουν οι φίλοι και τα μακρινά ταξίδια, με προβληματίζει η συμπεριφορά μας. Είμαστε ικανοί για το χειρότερο και το καλύτερο. Στην πρώτη καραντίνα είμαστε όλοι άψογοι, στην δεύτερη, ο καθένας συμπεριφέρεται αναλόγως του κόμματος και της πίστης του. Ή του ύψους ή του βάθους λοιπόν. Τώρα είμαστε στο… άλμα εις βάθος!

Θα μπορούσε η πανδημία να αποτελέσει ιδέα για μελλοντικό μυθιστόρημα;
Φυσικά, όχι μια αλλά πολλές ιδέες μπορεί να δώσει η πανδημία στην τέχνη. Να σας πως όμως κάτι απλό, που έλεγα παλαιότερα και στους μεταπτυχιακούς φοιτητές μου στο ΕΑΠ. Η λογοτεχνία δεν γίνεται με ιδέες, γίνεται με λέξεις. Αν δεν έχεις βρει την κατάλληλη γλώσσα, τον κατάλληλο τρόπο να αφηγηθείς π.χ. τη διασπορά ενός φονικού ιού, η επίκαιρη ιδέα και μόνο δεν πρόκειται να σε βοηθήσει. Το αντίθετο μάλιστα, κινδυνεύεις να εγκλωβιστείς σε μια επιστημονική ή δημοσιογραφική αφήγηση που θα στερείται κάθε καλλιτεχνικής ιδιότητας.

«Πάντα να βρίσκεις τον τρόπο να επιπλέεις, ωραίος σαν νούφαρο, δίχως καμιά ρίζα. Ν' ακολουθείς τη ροή του ποταμού. Αυτό είναι ζωή» λέει ο πατέρας του βιβλίου σας στον γιο του. Ο δικός σας ορισμός της ζωής;
Προβοκάροντας τον εαυτό μου θα σας έλεγα το ακριβώς αντίθετο: Να απλώνεις ρίζες βαθιά μέσα στο χώμα όπως ένας πλάτανος, να δένεσαι στη γη με τους προγόνους και να απλώνεις κλαριά για να φωλιάσουν οι απόγονοι. Ομως δεν έρχονται όλα όπως τα θέλουμε ή τα ονειρευόμαστε. Η ζωή στην πραγματικότητα είναι οδοστρωτήρας. Κοιτάξτε τι έγινε πρόσφατα στον τόπο μας μετά το 2010. Πώς αίφνης καταστράφηκε μια ολόκληρη γενιά, πώς διαλύθηκαν οικογένειες, πώς ξενιτεύτηκαν άνθρωποι που άλλα είχαν σχεδιάσει και ονειρευτεί. Και σαν να μην μας έφτανε η κρίση, ήρθε και η πανδημία για να μας αποτελειώσει. Ποιος περίμενε μια τέτοια εξέλιξη; Συνεπώς η ζωή δεν έχει ορισμούς και όρια, είναι πάντα «αγρίως απίθανη».





Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[χθες 22:05]  Δημήτρης Μπαχάρας:...
[χθες 19:37]  Ευδοκία Στάμου-Βασιλειάδου: «Θεωρώ...
[χθες 22:03]  Μίνως Ευσταθιάδης: «Δεν υπάρχει...
[χθες 18:02]  Ελένη Νταλαπέρα: «Θα ήθελα να...
[χθες 20:23]  Γιάννης Κιουρτσάκης: «Η γλώσσα μας...
[χθες 17:41]  Αντώνης Φωστιέρης: «Σε όλη μας τη...
[χθες 20:31]  Λένα Διβάνη: «Σήμερα ο...
[χθες 17:44]  Νίκος Παναγιωτόπουλος: «Η μόνη μου...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [18:36:35]