ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Τσαλίκογλου-Επτακοίλη: Βούτηξαν στο «μέσα» τους και αναδύθηκαν με λέξεις

Τσαλίκογλου-Επτακοίλη: Βούτηξαν στο «μέσα» τους και αναδύθηκαν με λέξεις



Ξεκίνησαν ένα πείραμα την περίοδο της καραντίνας. Μοιράζονταν συναισθήματα και σκέψεις αλληλογραφώντας για ένα δίμηνο. Κι από τις βουτιές που τόλμησαν στον εσωτερικό τους βυθό γέννηθηκε το «Με βλέπεις;» (εκδ. Καστανιώτη). Η συγγραφέας-καθηγήτρια Ψυχολογίας Φωτεινή Τσαλίκογλου και η δημοσιογράφος-συγγραφέας Τασούλα Επτακοίλη μιλούν για το βιβλίο τους, για την πανδημία και όσα αποκαλύπτει, για κείνα που τις ενώνουν.

«Με βλέπεις;»- δυο λέξεις που πηγάζουν από το παρελθόν σας, κ. Επτακοίλη. Δυο λέξεις που αντανακλούν τη φράση γραπτού σας μηνύματος εν μέσω πανδημίας, κ. Τσαλίκογλου: «Θα έρθει η στιγμή που θα μιλήσουμε για την ευτυχία ενός βλέμματος Δώρο για το μέσα μας». Από ποια ανάγκη σας ανάβλυσε η ιδέα του βιβλίου;
Φ.Τ. Στην αρχή ήταν η ανάγκη μας να καταγράψουμε μια πρωτόγνωρη εμπειρία. Να την περισώσουμε μέσα από τη γραφή. Εκ των υστέρων τώρα θα έλεγα ότι μέσα από αυτό το βιβλίο θελήσαμε να επανασυνδεθούμε με άλλους όρους με τον εαυτό μας. Να συστηθούμε από την αρχή μαζί του. Να τρομάξουμε ενδεχομένως, να θυμηθούμε, να καθησυχαστούμε ίσως, αλλά να κερδίσουμε μια εμπειρία αφύπνισης. Η πανδημία αυτή είναι και ένα αναπάντεχο, αλλόκοτο εκπαιδευτήριο. Θελήσαμε να περάσουμε από τα θρανία του.
T.E. Aπό την ανάγκη να διαχειριστούμε μια πρωτόγνωρη κατάσταση. Να αποκωδικοποιήσουμε και να κατανοήσουμε, στον βαθμό του δυνατού, όσα συνέβαιναν γύρω μας αλλά και μέσα μας. Και, κυρίως, να βρούμε αντίδοτο στο επιβεβλημένο «εκ του μακρόθεν» της καραντίνας, αποδεικνύοντας ότι η ουσιαστική επικοινωνία δεν έχει πάντα ανάγκη το «από κοντά».

«Ο φόβος είναι αναγκαίος. Ενώνει τους ανθρώπους. Τους φέρνει μαζί» γράφετε κ. Τσαλίκογλου. Βιώνοντας όλοι μας την πανδημία, έως τώρα, θεωρείτε ότι συνέβη αυτό;
Ο έμφοβος άνθρωπος είναι έγκλειστος σε μια φυλακή υψίστης ασφαλείας. Μέσα σ' ένα σκοτεινό κελί, ο εαυτός ανάγεται σε υπέρτατη αξία και η ετερότητα σε θανάσιμη απειλή. Η κατάτμηση του κόσμου σε απόλυτα καλά και απόλυτα κακά αντικείμενα αναζωπυρώνει πρωτόγονα ένστικτα αυτοπροστασίας. Καταστρέφω τον άλλον για να μην καταστραφώ. Η πανδημία δημιούργησε μια ευκαιριακή κοινότητα φοβισμένων ανθρώπων. Είδαμε τον φόβο του θανάτου να υποθάλπει δυο διαμετρικά αντίθετες στάσεις. Από τη μια το αβοήθητο και την ανημπόρια «Είμαστε χαμένοι, δεν θα τη βγάλουμε καθαροί». Και από την άλλη μεριά είδαμε και εξακολουθούμε να βλέπουμε την επιλογή μιας στάσης ναρκισσιστικής παντοδυναμίας και άρνησης που είναι η άλλη όψη του ίδιου νομίσματος: «Σιγά μην πάθω τίποτα. Ατρωτος θα βγω».

Εσείς κ. Επτακοίλη, βλέπετε «τις ρωγμές που μας προκαλεί ο σεισμός αυτής της πανδημίας». Θα μας πείτε;
Βλέπω καθημερινά και τις ρωγμές, και όσα αναβλύζουν μέσα από αυτές. Τα όμορφα και τα άσχημα. Γιατί η πανδημία γίνεται αφορμή οι άνθρωποι να ξεδιπλώνουν και τον καλύτερο αλλά και τον χειρότερο εαυτό τους. Δεν το βλέπετε κι εσείς γύρω σας; Προσπαθώ, όμως, να είμαι αισιόδοξη. Πιστεύω ότι θα λειτουργήσει, μακροπρόθεσμα, ως μια ευκαιρία να δούμε κατάματα τον εαυτό μας, χωρίς ωραιοποιήσεις και άλλοθι, να επαναπροσδιορίσουμε τις προτεραιότητές μας και να ζήσουμε πιο συνειδητά. Επίσης, να ανακαλύψουμε το «εγώ» μας ως κομμάτι ενός «μαζί», ενός ενιαίου οργανισμού, μιας κοινότητας.

Κοινό το αρχικό Τ στα ονόματά σας. Από τις βουτιές στο μέσα σας, στη δίμηνη αλληλογραφία σας, ανακαλύψατε, μεταξύ σας, σημεία ταύτισης;- κι άλλη λέξη από «τ».
Φ.Τ. Με την Τασούλα μάς ενώνουν όμοια και διαφορετικά πράγματα. Θαυμάζω σε εκείνην την ήρεμη δύναμη που αποπνέει, τον διακριτικό τρόπο να μετουσιώνει τον πόνο σε χαρά ζωής. Την ακατάβλητη ζωντάνια της. Κι οι δύο μας αγαπάμε παράφορα τα ζώα. Οταν περιθάλπεις ένα εγκαταλελειμμένο ζώο, αντιλαμβάνεσαι ότι ταυτίζεσαι με μια διπλή ιδιότητα, με εκείνη του θεραπευτή αλλά και με εκείνη του πληγωμένου ζώου. Εχω την αίσθηση ότι με την Τασούλα μια τέτοια διπλή ιδιότητα μας ενώνει. Και αυτό ίσως εξηγεί πολλά.
T.E. Είμαστε συγγενείς, με τη Φωτεινή, κι ας μην έχουμε κανέναν δεσμό αίματος. Μας ενώνει ο τρυφερός τρόπος που βλέπουμε τους ανθρώπους, η αγάπη μας για τα ζώα (γατομάνες και οι δυο, γαρ), η συνειδητοποίηση της αξίας της ενσυναίσθησης και η γνώση ότι ο πόνος δεν είναι αδυναμία, αλλά διαδικασία μέσα από την οποία γινόμαστε ολοένα και πιο δυνατές.

Στο βιβλίο σας και οι δύο θυμάστε έντονα. Πώς λειτούργησε η μνήμη εκείνη τη ζοφερή περίοδο;
Φ.Τ. «Ενα πλάσμα που θυμάται είναι ο άνθρωπος. Υποκλίνεται σε ό,τι έχει χαθεί αλλιώς δεν υπάρχει αύριο». Κάποια γράμματα είναι σαν να γράφτηκαν μεταξύ ύπνου και ξύπνιου. Ενα είδος ονειρικής διεργασίας που έφερνε στην επιφάνεια μνημονικά ίχνη από ένα καταχωνιασμένο μέσα μας παρελθόν. Λησμονημένες σκηνές βγήκαν στον αέρα. «Ανάπνευσαν». «Μίλησαν». Κόντρα στον εγκλεισμό, στη μάσκα και στη σιωπή!
Τ.Σ. Ως παρηγοριά. Το γράφω και στο «Με βλέπεις;». Με «στένευε» η πραγματικότητα, με τόσο φόβο τριγύρω για την επιδημία και με την αγωνία για όσα θα αφήσει πίσω της. Ασφυκτιούσα. Είχα ανάγκη την άπλα των αναμνήσεων. Τις αποζητούσα -έστω κι αν μερικές ήταν δυσβάσταχτες- όπως η γλώσσα επιμένει να παιδεύει το πονεμένο δόντι. Κι ίσως είναι λάθος που χρησιμοποίησα παρατατικό, γιατί η πανδημία είναι ακόμα σε χρόνο ενεστώτα.

Κυρία Επτακοίλη, καταγράψατε σε 492 λέξεις την Τασούλα. Τι απαίτησε η αναμέτρησή σας με τον καθρέφτη;
Ειλικρίνεια πάνω απ' όλα. Πώς θα μπορούσε να γίνει αλλιώς; Δεν θα είχε νόημα αυτή η καταγραφή. Δεν θα κορόιδευα μόνο τους αναγνώστες, αλλά, κυρίως, τον εαυτό μου αν τον έβλεπα μέσα από διάφορα κολακευτικά «φίλτρα»...

Παρούσα, κι εδώ, η κυρία Φ, κ. Τσαλίκογλου. Είναι, πλέον, το είδωλό σας στον δικό σας καθρέφτη;
Σήμερα, περισσότερο παρά ποτέ έχω ανάγκη τη συμπαράσταση της λογοτεχνικής μου ηρωίδας, της κυρίας Φι. Εχω ανάγκη τη λοξή της ματιά στα πράγματα, την ειρωνεία, το χιούμορ, την ανοριοθέτητη συμπόνια της. Εχω την ανάγκη να θυμάμαι τον παράξενο τρόπο με τον οποίο καταφέρνει να διαχειρίζεται δημιουργικά μια παράλογη μέσα στην καθημερινότητα της πραγματικότητα. Στο βιβλίο μας, η κυρία Φι έπαψε να είναι ένας χάρτινος ήρωας, απόκτησε πρόσωπο, σώμα, δέρμα, φωνή. Ηταν εκείνη που κατάφερε να ξεπεράσει την αμηχανία μου και να αφουγκραστεί αλλιώς ένα διαταρακτικό όνειρο της Τασούλας.

«Χωρίς τον τουρισμό ο τόπος θα χάσει τον βηματισμό του. Πόσο εύκολα θα τον ξαναβρεί;» γράφετε για τη Σάμο σας, κ. Επτακοίλη. «Φαντάσματα προς αποφυγήν θα γίνουν οι άνθρωποι;» αναρωτιέστε κ. Τσαλίκογλου. Πότε θα ξαναβρούμε τον βηματισμό μας, πότε θα επανέλθουν οι αισθήσεις μας;
Φ.Τ. Ο βηματισμός μας, οι αισθήσεις μας... Μα δεν χάθηκαν ποτέ. Βρίσκονται σε μια παράδοξη χειμερία νάρκη. Θα επιστρέψουν εντονότερες… αρκεί να… αρκεί να... Τι; Εδώ υπάρχει ένα κενό που μένει να συμπληρωθεί από τον καθένα μας. Κι εδώ κάπου κρύβεται η μεγάλη πρόκληση του ιού. Η αναμέτρησή μας με αυτό το κενό που καλούμαστε να συμπληρώσουμε.
T.E. Οι αισθήσεις δεν χάνονται. Ούτε τα συναισθήματα. Ισα-ίσα που ακονίζονται στις δυσκολίες. Ο ιός μάς στερεί πολλά, δοκιμάζει τις αντοχές μας, προκαλεί καθημερινές συγκρούσεις ανάμεσα σε όσους προσπαθούν να κρατηθούν όρθιοι βιολογικά, οικονομικά και ψυχολογικά, έχοντας συνειδητοποιήσει τη σοβαρότητα της κατάστασης, και όσους αρνούνται την πραγματικότητα, εξοργίζονται με τα μέτρα και «βγάζουν αγκάθια» προς πάσα κατεύθυνση. «Οι μεγάλοι κίνδυνοι έχουν μια ομορφιά: Φέρνουν στο φως τη συντροφικότητα των ξένων», έγραψε ο Βίκτωρ Ουγκώ. Από αυτή τη συντροφικότητα εξαρτάται η επιβίωσή μας. Θα περάσουμε μέσα (και) από αυτό το ορμητικό ποτάμι και θα βρεθούμε στην απέναντι όχθη. Φτάνει να είμαστε όλοι μαζί.



Συνέντευξη στην Κρίστυ Κουνινιώτη



Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[χθες 20:31]  Λένα Διβάνη: «Σήμερα ο...
[χθες 17:44]  Νίκος Παναγιωτόπουλος: «Η μόνη μου...
[χθες 18:34]  Χάρης Πρέσσας: O «αργοναύτης»...
[χθες 21:38]  Μαρία Δουρίδα-Μηταράκη: «Στη ζωή...
[χθες 19:23]  Ιωάννα Τσάκωνα: «Ν' ακολουθούμε το...
[χθες 20:48]  Νίκος Δαββέτας: «Η γραφή είναι ο...
[χθες 13:26]  Γιάννης Ξανθούλης: «Ζούμε σ' έναν...
[χθες 19:37]  Μαριαλένα Σπυροπούλου: «Από νωρίς...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [22:53:19]