ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Ζωή και θάνατος παρακολουθώντας το reality

Ζωή και θάνατος παρακολουθώντας το reality



ΤΟΥ ΝΙΚΟΛΑ ΧΡΗΣΤΑΚΗ *

Βασικό φίλτρο προσέγγισης του reality είναι αυτό της βίας - δεν αλλάζει κάτι ως προς την γενικότερη τηλεοπτική «λογική»: Προβάλλεται μόνο ό,τι έχει «ενδιαφέρον», ό,τι μπορεί να αποσπάσει και να καθηλώσει την προσοχή. Πίσω από το διαφωτιστικό άλλοθι (θέληση για γνώση, ή μάλλον για ενημέρωση, που είναι ο φτωχός της συγγενής), κρύβεται η αμφίθυμη σχέση μας με τον θάνατο. Κάνουμε τα πάντα για να τον αποφύγουμε (λογικό δεν μοιάζει;), στην ουσία για να τον αρνηθούμε (μια αυτοκαταστροφική εμμονή που φανερώνει την αξιακή και φιλοσοφική ένδεια του πολιτισμού μας), αλλά συνεχώς και παντού ελλοχεύει η διαστροφική μας σχέση με το μοιραίο, το πτώμα, την ακινησία του λειψάνου, την παράλογη και ψυχαναγκαστική επιστροφή του ζωντανού-νεκρού. Η βία και η εμμονή του σκοτωμού (δυστυχήματα, εγκλήματα, πόλεμοι, εξεγέρσεις, πολυποίκιλες και ατέλειωτες σφαγές στα διάφορα είδη μυθοπλασίας) παραπέμπουν στη φαντασίωση ελέγχου επί του άλλου («εξουσία ζωής και θανάτου») και άρα στην επιδιωκόμενη αιώνια αναστολή της δικής μας εξαφάνισης!
Ο εκούσιος ή ακούσιος, ατομικός ή συλλογικός, πραγματικός ή φαντασιακός (π.χ. θριαμβεύει και κερδίζει σε ένα παιχνίδι) δολοφόνος, όπως και αυτός που φωτίζεται από τους προβολείς («προβάλλεται!») (αστέρας, πρωταθλητής, εκατομμυριούχος, επιτυχημένος, αναγνωρισμένος…), δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα ανδρείκελο που εξουσιοδοτούμε να μας εξασφαλίσει την επίγεια αιώνια νεότητα, δύναμη και ζωή.
Η βία των μέσων βρίσκει λοιπόν την καλύτερη έκφρασή της στην αμφίθυμη τηλεθέαση του φυσιολογικού παρεκκλίνοντος, κανονικού, αλλά και περιθωριακού, ατόμου, που «δέχτηκε» ή «κατάφερε» να παίξει στο reality, τα καμώματα του οποίου (τόσο στερεοτυπικά, σκηνοθετημένα, αλλότρια, ανοίκεια, αλλά και τόσο οικεία) κανιβαλίζουμε («τρώμε με τα μάτια»), καθώς εκείνος, ψυχοκοινωνικό ζόμπι, υποκείμενο υπό αναίρεση, τρέφεται μεταφορικά από τις σάρκες των συμπαικτών του για να εξασφαλίσει μερικά λεπτά επιπλέον την προσοχή. Η αμείωτα και απαράβατα προσωπική του ύπαρξη έτσι καταναλώνεται και ελέγχεται, χωρίς κοινωνικό ή ψυχολογικό στοχασμό, αλλά ολογραφικά, μέσα από λεπτομέρειες όλο «αίσθηση», «ένταση» και «ενέργεια», πράγματα που φανερώνουν, για να την καταστείλουν εν τη γενέσει, την υπερμοντέρνα ταυτοτική μας διαρροή.
Βραχυκύκλωση του υπαρξιακού αναστοχασμού μέσα από αυτήν την μαγική εικόνα (ο άλλος - ή εγώ - ως θέαμα, αλλά ταυτόχρονα τόσο αλλοτριωμένος όσοι και εγώ και όλοι οι άλλοι, διαθέσιμος όχι να ζήσει, αλλά μόνο να «ευτυχήσει» ή να «δυστυχήσει», παρακάμπτοντας το κοινότοπο και «βάρβαρο» πεπρωμένο της θνητότητας).
Και να μην το ξεχνάμε: Δευτερογενές πολιτικό όφελος η περιθωριοποίηση κάθε σκέψης ως προς την πραγματική κατάσταση της κοινωνίας, των θεσμών, του συστήματος θέσεων που μας συνδέουν και μας αποσυνδέουν με τους άλλους, με τους θεσμούς, εν ολίγοις κάθε σκέψης ως προς την φθορά του κοινωνικού. Προφανώς η διαδικτυακή ψευδοζωή (με επίκαιρη μάλιστα αιτίαση την αποφυγή της μόλυνσης, κάτι που για μια ακόμα φορά δείχνει την αμφιθυμία απέναντι στον δυνητικά μιαρό συνάνθρωπο) βαίνει με - ανθρωπιστικά και επιστημονικά τεκμηριωμένα - βήματα προς την ίδια κατεύθυνση.

* Ο Νικόλας Χρηστάκης είναι καθηγητής κοινωνικής ψυχολογίας στο Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. (Τομέας Ψυχολογίας της Επικοινωνίας, Επικοινωνιακών Πρακτικών και Σχεδιασμού).





Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[10:45]  Οι νέοι πάντα αλήτες και ανεύθυνοι, οι...
[10:17]  Το σχολείο υπομένει ακόμα μια μάχη...
[09:21]  Λειτουργία 5G δικτύων και εκπεμπόμενη...
[χθες 20:55]  Το μεγάλο ΟΧΙ του Ι. Μεταξά στο...
[χθες 15:53]  Το κράτος δικαίου και η «Χρυσή...
[χθες 15:34]  Ούτε ΠΑΣΟΚ, ούτε νέα εποχή, ούτε...
[χθες 14:48]  Μια μέρα αλησμόνητη…
[χθες 12:03]  Μας απειλεί το Ισλάμ;








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [16:31:53]