ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Μότσιος: Ένας εργάτης του λόγου

Μότσιος: Ένας εργάτης του λόγου



Ο Γιάννης Μότσιος γεννήθηκε το 1930 στο χωριό Δεσπότης (Σνίχοβο) Γρεβενών. Από το 1947 έως το 1949 ήταν μαχητής του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, και από το 1949 πολιτικός πρόσφυγας στην ΕΣΣΔ. Σπούδασε Φιλολογία στα Πανεπιστήμια Τασκένδης και Κιέβου, και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στο Ινστιτούτο Παγκόσμιας Λογοτεχνίας της Ακαδημίας Επιστημών της ΕΣΣΔ στη Μόσχα, με ειδίκευση στη Νέα Ελληνική Λογοτεχνία. Υπήρξε μόνιμος επιστημονικός συνεργάτης του Ινστιτούτου Παγκόσμιας Λογοτεχνίας, ο πρώτος που προσελήφθη στη Ρωσία (και ΕΣΣΔ) για τη μελέτη της Νέας Ελληνικής Λογοτεχνίας, και οι δυο μονογραφίες του: «Η λογοτεχνία της Εθνικής Αντίστασης 1940-45 στην Ελλάδα», «Η ελληνική λογοτεχνία του 20- ου αιώνα») είναι οι πρώτες στην ιστορία της ίδιας χώρας. Είναι ο πρώτος μεταφραστής του «Χριστού ξανασταυρώνεται» και του «Καπετάν Μιχάλη» στα Ρωσικά. Η έκδοση δυο συλλογών με ποιήματα του Σολωμού και του Παλαμά έγινε μες δική του πρόταση, την επιλογή, κατά λέξη μετάφραση και οι Πρόλογοι είναι δικοί του. Επαναπατρίστηκε στην Ελλάδα το 1976, και από το 1980 έως το 1997 ήταν δίδαξε στα Πανεπιστήμια Κρήτης και Ιωαννίνων, επίσης δίδαξε ελληνική λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο της Σόφιας. Από το 2013 διοργάνωσε τέσσερα «Διαβαλκανικά Φιλολογικά Συνέδρια Ποίησης», όπου από την ελληνική πλευρά έγιναν πάνω από 100 ανακοινώσεις για την ελληνική ποίηση από τον Όμηρο ως το 1950. Το 5ο ΔΦΣ (τέλη του 2020) θα διαπραγματευτεί το θέμα: «Ο ιστορικός και αισθητικός διάλογος της δεκαετίας του 1940 με την μεταπολεμική ποίηση στην Ελλάδα και τα Βαλκάνια». Συμμετείχε με εισηγήσεις και ανακοινώσεις του, σε δημοκρατίες της ΕΣΣΔ, την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, την Ουγγαρία, την Τουρκία και τη Σερβία. Στο Κρατικό πανεπιστήμιο της Σόφιας οργάνωσε το Πρώτο Διεθνές Φιλολογικό Συνέδριο με θέμα «Τα μυθιστορήματα του Νίκου Καζαντζάκη». Έργα του έχουν δημοσιευθεί στα Ελληνικά, Ρωσικά, Ουκρανικά, Γεωργιανά, Αγγλικά, Γαλλικά, Βουλγαρικά, Ουγγρικά, Ρουμανικά, Σερβικά.


Επίγονο ποιων ποιητών θεωρείτε τον εαυτό σας;
Συνεχιστής (όχι επίγονος) της μπάμπως μου Χρύσως. Της γιαγιάς μου. Της θαυμάσιας παραμυθούς, μοιρολογίστρας, με το πηγαίο ταλέντου τής ποιητικής απαγγελίας. Και των δημοτικών τραγουδιών. Τα Πάθη τής Μεγαλοβδόμαδας μάς τα έλεγε σε 15-σύλλαβους στίχους. Ανομοιοκατάληκτους. Από τη Μεγάλη Δευτέρα έως το Μεγάλο Σάββατο. Η κάκιστη μνήμη μου δεν τους κράτησε: «Κι αυτός ο τρισκατάρατος βάζει και φκιάνει πέντε». Ο Γύφτος-σιδεράς. Έναν στίχο της έσωσα. Από τις πολλές εκατοντάδες.

Η ποίηση αδικεί τον ποιητή καθώς δεν μπορεί να τον θρέψει. Εσείς πώς την αντιμετωπίζετε επαγγελματικά στον βίο σας
Το έχει συχνά αυτό το κουσούρι: η Τέχνη. Η ιστορίας της, θέλω να πω. Να μην ταΐζει τους ελεύθερα σκεπτόμενους και προπαντός τους ελεύθερα δρώντες - γράφοντες εργάτες της. Καμιά φορά και να τους οδηγεί στην ψάθα της ανέχειας. Άπειρα τα παραδείγματα. Ονομάζω μόνο τον Παπαδιαμάντη. Ένα χρόνο πριν μπω στο πανεπιστήμιο, είχα αποφασίσει να γίνω φιλόλογος. Αρνήθηκα πρόταση του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ να πάω για σπουδές στην Ανώτατη Κομματική Σχολή στη Μόσχα. Ήταν η καλύτερη επιλογή (φιλόλογος) επαγγελματικής κατεύθυνσης. Και σταδιοδρομίας. Το πέτυχα ένα χρόνο μετά. Τελείωσα τη Φιλολογική Σχολή του πανεπιστημίου με άριστα και με διάκριση ανάμεσα στους αριστούχους. Όλοι οι βαθμοί μου στη διάρκεια των πεντάχρονων σπουδών μου ήταν άριστοι. Μήτε ένα Λίαν Καλώς.
Φοιτητής ακόμα είχα δημοσιεύσει περί τις σαράντα μελέτες για Έλληνες ποιητές και πεζογράφους. Στα Ρωσικά. Πολύ λιγότερες στα Ελληνικά. Από το Πανεπιστήμιο του Κιέβου μου πρότειναν να δώσω εισαγωγικές εξετάσεις στους τομέα της Βυζαντινής Φιλολογίας στο Κίεβο ή των Νέων Ελληνικών στη Μόσχα. Προτίμησα το δεύτερο. Ήμουν πιο προετοιμασμένος. Εκπόνησα διδακτορική διατριβή για τη ζωή και το έργο του Σολωμού και παρέμεινα στο ίδιο Ίδρυμα της Ακαδημίας Επιστημών της ΕΣΣΔ ως τον επαναπατρισμό μου (1976). Ερευνητής φιλόλογος. Ήμουν ο πρώτος στη ιστορία Ρωσίας και Σοβιετικής Ένωσης επιστημονικός συνεργάτης με πλήρη απασχόληση, με αντικείμενο έρευνας τη Νέα Ελληνική Λογοτεχνία.
Παράλληλα γράφω και ποίηση. Θα υποστήριζα: η φιλολογική μου εργασία με βοηθάει να γνωρίζω καλύτερα την ποίηση, ενώ η ποίηση με φροντίζει πρακτικά να γίνομαι πιο ενημερωμένος και σκεπτόμενος φιλόλογος. Στην Ελλάδα (1976-1977) δυο χρόνια ήμουν άνεργος. 1977-1980 εργαζόμουν στο Φροντιστήριο «Παιδεία» κι από το 1980 πέρασα στο Πανεπιστήμιο Κρήτης με μετεγγραφή το 1986 στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, όπου, για δεύτερη φορά και για τριάμισι χρόνια ήμουν ο πρώτος (κι ο τελευταίος) μεταχουντικά διωγμένος από ΑΕΙ. Επανήλθα με απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας. Το 1995. Συνταξιοδοτήθηκα από το Π.Ι. το 1997.
Έκτοτε συνταξιούχος. Εργαζόμενος σε καθημερινή βάση.
Πώς σας επισκέπτονται οι ιστορίες που γράφετε γι' αυτές;
Άναρχα, σχεδόν χωρίς σχέδιο. Πέρα από τις πολυσέλιδες συνθέσεις που, αφού πέσει ο "σπόρος", τις δουλεύω για μεγαλύτερη χρονικό διάστημα, με επιστροφές και προσθαφαιρέσεις. Τα διηγήματα διακατέχονται από διαφορετική λογική: το θέμα και την πλοκή τα αναπτύσσω περισσότερο γραμμικά, μεθοδικά, χωρίς να λείπουν οι εκπλήξεις: η όλη υπόθεση να παίρνει ξαφνικά μιαν άλλη, εντελώς μη προβλεπόμενη, στροφή, κατεύθυνση και εξέλιξη.
Η αρματωσιά των ποιητικών σας διαδρομών σε τι διαφέρει από αυτές των ομότεχνών σας;
Δεν απορρίπτω το έργο κανενός. Δεν μιμούμαι το έργο κανενός. Η ζωή μου είναι ξεχωριστή. Το ίδιο και το λογοτεχνικό μου έργο. Είπα παραπάνω, ότι η μελέτη της ιστορίας και της θεωρίας της τέχνης, ειδικότερα της ποίησης, λόγιας και δημοτικής, δικής μας και ξένης, μου δίνουν εφόδια και για την ποίησή μου. Από το 1957 ως σήμερα. Αυτό που θεωρώ (και έχω καταλήξει) καλή λογοτεχνία, ποίηση και πεζογραφία, δημοτικό τραγούδι και παραμύθι, δεν μου είναι ξένα: στοιχεία τους μπορώ να χρησιμοποιήσω σε προσωπικά δικά μου καλλιτεχνικά δημιουργήματα. Με μοναδικό στόχο να τα εντάξω στο δικό μου σύστημα αισθητικών αξιών και να σημαδέψω, έτσι, τον καθαρά δικό μου δρόμο στον κόσμο της τέχνης.
Ο χώρος της ποίησης και της λογοτεχνίας, όπως έχει δείξει η ιστορία, είναι τόπος μικρών και μεγάλων αψιμαχιών. Εσείς πώς τις βιώνετε;
Απορρίπτω ότι θεωρώ μη χρήσιμο για μένα και χρησιμοποιώ μόνο ότι μου ταιριάζει. Εννοείται όχι αυτούσια, αλλά τροποποιώντας τα: κόβοντας και ράφτοντάς τα στα δικά μου μέτρα, στις δικές μου απαιτήσεις, στις δικές μου ανάγκες καλλιτεχνικής έκφρασης. Το διαφορετικό νόημα (το νόημα σε κάθε νέο έργο είναι διαφορετικό) απαιτεί και καθαρά δική του καλλιτεχνική "ενδυμασία". Τη δική του ποιητική επεξεργασία.
Δεν μαλώνω με κανέναν: τα του καλλιτεχνικού μου βίου και οίκου τα συζητώ με τον εαυτό μου. Δεν απορρίπτω τίποτε από την ιστορία της ποίησης. Η κάθε εποχή και η κάθε Σχολή, χωρίς καμιά εξαίρεση, δίνει κάτι το ανεπανάληπτα δικό της. Και νέο. Τα ζωτικά στοιχεία και οι τρόποι έκφρασης που ανακαλύπτονται και φτιάχνονται, μένουν στη ζωή και στη δράση και μετά το φυσιολογικό τέλος εποχών, Σχολών και ποιητών. Που χρησιμοποιούνται κατοπινά τις περισσότερες φορές έμμεσα. Και δημιουργικά από τη επόμενη γενιά. Ποιητών και θεωρητικών του έμμετρου λόγου.
Η ποίηση έχει διάρκεια και διαδρομή. Εσείς πώς έχετε σχεδιάσει την πορεία σας προς την ολοκλήρωση του έμμετρου αγώνα που επιτελείτε;
Εργάζομαι σε καθημερινή βάση. Περισσότερο και συστηματικότερα απ' ότι όταν δίδασκα στα Πανεπιστήμια. Και έπαιρνα μισθό. Τώρα εργάζομαι όχι μόνο σκληρά, αλλά και απαιτητικά προς τον εαυτό μου, χωρίς την προσδοκία της όποιας ανταμοιβής ως επιβράβευση των κόπων μου.
Εν τω μεταξύ το έργο μου βρίσκει θετική ανταπόκριση στην κοινωνία.
Κι αυτό μου φτάνει.
Στην κοινωνία που ζω.
Με τους απάνθρωπους θεσμούς.
Στον επέκεινα χρόνο πού νομίζετε ότι θα βρίσκατε το πορτρέτο που ο ίδιος φιλοτεχνείτε;
Είμαι σίγουρος ότι ένα μέρος του έργου μου (μεγαλύτερο ή μικρότερο, άσχετα) θα αντέξει στην φυσιολογική ροή, στην πίεση και τη φθορά του χρόνου.
Θα πάει πιο μπροστά από τη ζωή της σάρκας μου.
Γράφει ο Αντώνης Σκιαθάς





Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[χθες 09:47]  Σοφία Διονυσοπούλου: Πιο πολεμική...
[χθες 17:51]  Μαρία Διδάχου: «Πάντα έψαχνα το...
[χθες 09:55]  Γιάννης Δούκας: Ρευστή η ταυτότητά...
[χθες 20:04]  Χρήστος Χωμενίδης: Για έναν...
[χθες 10:01]  Δήμου: Η ποίηση θα χωρίσει όσους...
[χθες 14:52]  Ειρήνη Λάκωνα: Ανανέωσε την...
[χθες 15:00]  Μάκης Τσίτας: Στη ζωή μη...
[χθες 09:45]  Σοφία Κολοτούρου: Ευτυχής εάν με...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [11:59:51]