ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Διονύσης Καρατζάς: «Προσεύχομαι στην πατρίδα με πίστη αιώνων στο μέλλον»

Διονύσης Καρατζάς: «Προσεύχομαι στην πατρίδα με πίστη αιώνων στο μέλλον»



Συνέντευξη στην ΚΡΙΣΤΥ ΚΟΥΝΙΝΙΩΤΗ
«Γενέθλιος τόπος μου η μνήμη/και χρόνος μου η στιγμή». Ενας από τους στίχους των 23 ποιημάτων που περιλαμβάνονται στη νέα του συλλογή «Πρόβα εαυτού» (εκδ. Μετρονόμος). Την Παρασκευή 31 Ιανουαρίου, ώρα 8 μ.μ. παρουσιάζεται στο «Βυζαντινό» και με την ευκαιρία της εκδήλωσης, ο Διονύσης Καρατζάς μιλάει στην «ΠτΚ» για την ποίησή του και την παρουσία του υγρού στοιχείου σ' αυτή, για τον ρόλο του ποιητή και τη σχέση του με τις λέξεις, για τη γοητεία της γλώσσας των παιδιών.
«Πρόβα εαυτού». Κάνει πρόβα ο εαυτός, κοιτάζεται στον καθρέφτη και βλέπει τι;
Το βάρος πέφτει στον εαυτό γιατί είναι ταυτόχρονα και υποκείμενο και αντικείμενο. Δηλαδή υποκείμενο γιατί βλέπει, αλλά τι βλέπει; Τον εαυτό του το αντικείμενο. Και η πρόβα. η πρόβα με την έννοια της δοκιμασίας. Ο κάθε άνθρωπος ξεκινάει από χαρακτήρα, ό,τι χαράζεται δηλαδή, και με την καλλιέργειά του φτάνει στην προσωπικότητα, στο πρόσωπο. Οπου πρόσωπο είναι ό,τι φαίνεται μπροστά. Πρόσω, μπροστά. Αρα πρέπει να υπάρχει μέσα και όταν δημιουργήσεις μια προσωπικότητα ένα πρόσωπο, εκεί μέσα χάνεται ο χαρακτήρας, δεν φαίνεται. Στον ακαλλιέργητο φαίνεται ο χαρακτήρας. Οταν λοιπόν δοκιμάζεται ο καθένας, το ζητούμενο είναι το περιεχόμενο της δοκιμασίας. Δηλαδή δοκιμάζεται για να επαληθεύσει αυτό που φαίνεται στον καθρέφτη. Δοκιμάζεται, όμως, για να πει ναι εγώ αυτός είμαι ή αυτό που δείχνει;- οπότε εδώ υπάρχει η υποκρισία και ο εγωισμός. Ή δοκιμάζεται για να φτάνει να ελέγχει αυτό που γίνεται και εξελίσσεται και προοδεύει. Οπότε αυτή η κίνηση είναι θετική, κι αυτή θέλω να τονίσω μέσα από τα ποιήματά μου. Το ότι φτάνει στο σημείο να γίνει πρόσωπο και πολίτης. Στο πρόσωπο αντιστοιχεί η ελευθερία: Να γίνει ελεύθερος και ταυτόχρονα υπεύθυνος γιατί αυτό σημαίνει πολίτης. Κι έτσι εδώ επαληθεύεται ότι η ποίηση είναι, στην ουσία, μια πολιτική πράξη.

«Από παιδί μιλούσα σπαστά/τη γλώσσα των νερών και των ερώτων/και ανυποψίαστα γλιστρούσα στην αγάπη» και αλλού «Με το 'να χέρι έκοβε νερά/με τ' άλλο χέρι του έσερνε πατρίδα». Δύο μόνο παραδείγματα, όπου το νερό κάνει την παρουσία του. Υπάρχουν κι άλλα. Θα μας πείτε για την έννοια του νερού στην ποίησή σας.
Η κάθε λέξη κουβαλάει αιώνες ζωής και τη ζωή στις λέξεις τη δίνουν οι άνθρωποι που τις χρησιμοποιούν. Και ο κάθε άνθρωπος που εμπλουτίζει τη λέξη με περιεχόμενο, το κάνει σε συγκεκριμένο χώρο και χρόνο. Αρα η κάθε λέξη δεν είναι μονοσήμαντη. Οταν χρησιμοποιώ τη λέξη νερό, πολλές φορές, δεν το κάνω από πενία γλωσσική, αλλά έχω τον λόγο μου. Που μπορεί ο αναγνώστης να το επισημάνει ή όχι, αλλά εγώ δεν έχω πρόθεση να αποδείξω, γιατί η τέχνη δεν αποδεικνύει, συν-κινεί, φέρνει τον άλλο κοντά. Επομένως, το νερό μπορεί να λειτουργεί με την έννοια της κάθαρσης, με την έννοια της ορμής, της καταστροφής, του εξαγνισμού με την έννοια της ηδονής κ.λπ. Αρα ανάλογα με το γλωσσικό περιβάλλον στο οποίο εντάσσεται μια λέξη αποκτά ξεχωριστό περιεχόμενο. Οταν γράφω «νερό», πρέπει να ψάξει κάποιος μυημένος τη σχέση που μπορεί να έχει με τα προηγούμενα με τα επόμενα η λέξη αυτή.

Συνεπώς, χρησιμοποιείτε το νερό γιατί…
Γιατί θέλω να κρατάω πάντα την υγρασία. Είναι βασική έννοια στην ποίησή μου. Θέλω να υπάρχει υγρασία σε όλα τα επίπεδα. Των νοημάτων και των συναισθημάτων. Κι επομένως το νερό με καλύπτει ως λέξη, αφού έχει τόσες πολλές σημασίες.

Πολλά τα μηνύματά σας στα δυο αντικριστά «Επί τόπου» και «Αντίσταση» με το θάρρος να προβάλλει ως «όπλο» κατά αυτών που «μ' αναγκάζουν να πληρώσω χρέη σε τιμή πατρίδας», στην οποία πατρίδα «προσεύχομαι με πίστη αιώνων στο μέλλον».
Ο Χατζιδάκις έλεγε ότι οι καλλιτέχνες δεν δημιουργούν επαναστάσεις, αλλά δημιουργούν την αναγκαιότητα της επανάστασης με το έργο τους. Η τέχνη φωτίζει τα πράγματα πλαγίως. Για να παρέμβω πολιτικά θα μπορούσα να γράψω ένα δοκίμιο, ένα άρθρο. Ομως δεν είναι αυτός ο ρόλος μας. Γράφω «προσεύχομαι στην πατρίδα με πίστη αιώνων στο μέλλον», γιατί, συνήθως, προσευχόμαστε στην πατρίδα με πίστη αιώνων του παρελθόντος. Για τους αρχαίους προγόνους. Αν έγραφα άρθρο, θα έλεγα ότι θα πρέπει να έχουμε αυτοπεποίθηση, ότι είμαστε εδώ και πάντα, αλλά με το δικό μας έργο, κι όχι επαναπαυόμενοι στις δάφνες των προγόνων μας. Γι' αυτό και στα ζεύγματα των ονομάτων στο «Επί τόπου» αναφέρω από Πλάτωνα, Θουκυδίδη, Ευριπίδη μέχρι Σεφέρη, Ελύτη, Θεοδωράκη Τσιτσάνη κ.λπ. Για να δείξω τη συνέχεια, τη συνέπεια και το καθήκον μας.

Σεβασμός κι ερωτικό άγγιγμα στις λέξεις
Τι «αναδύεται» μέσα από την κρίση;
Σίγουρα σε δύσκολες εποχές, όπως αυτή που διανύουμε με την κρίση, το ενδιαφέρον έχει στραφεί στην οικονομία, υπάρχει μια κάμψη γενικότερα, αλλά ταυτόχρονα υπάρχει και μια ανθοφορία του καινούργιου, γιατί μέσα από την κρίση, όταν έχεις πονέσει, ρισκάρεις. Γι' αυτό βγαίνουν καινούργια πράγματα που δεν θα έβγαιναν παλαιότερα.
Κι εδώ έχω μια πολιτική θέση ως προς το θέμα της τρέχουσας επικαιρότητας, με τα πανεπιστήμια και τα ιδιωτικά κολλέγια. Δυστυχώς, μέσα στο πνεύμα της παγκοσμιοποίησης και του σκληρού καπιταλισμού όλα ρυθμίζονται με βάση την αγορά. Αυτό δεν το έχω καταλάβει. Γιατί θα πρέπει να σπουδάσω κάτι μόνο και μόνο για να μπω στην αγορά και να παραγάγω πλούτο; Το ελληνικό σύνταγμα είναι σοφό και σαφές. Λέει ότι η εκπαίδευση έχει σκοπό να δημιουργήσει ελεύθερους και υπεύθυνους πολίτες, όχι υποψήφιους για πανεπιστήμια. Εμείς βάζουμε πρώτα το κέρδος.

Το απαιτεί ο ανταγωνισμός, προφανώς.
Ναι, σύμφωνοι, έτσι όμως θα φάει ο ένας τον άλλο. Υπάρχει και η άμιλλα, όμως, που είναι ο συναγωνισμός. Δεν είναι ανάγκη να ανταγωνιζόμαστε, ας συναγωνιζόμαστε. Και με την ευκαιρία, κι εδώ στην πόλη μας και παντού, δεν υπάρχουν συνεργασίες, μόνο ανταγωνισμοί. Ο ένας απέναντι στον άλλο. Οχι κοντά, δίπλα.

Αφιερώνετε το βιβλίο σας στην εγγονή σας την Ελλη «που μου μαθαίνει ζωή από την αρχή». Κατά πόσο αυτή η μάθηση μπορεί να επηρεάσει την ποίηση;
Πάρα πολύ. Το κέρδος είναι μεγάλο στη γλώσσα. Διαφέρει η γλώσσα των ενηλίκων από των ανηλίκων, γιατί η πρώτη είναι γλώσσα του χρόνου, δηλαδή μεσολαβεί χρόνος για να οργανώσουμε τη σκέψη και να εκφραστούμε, ενώ των παιδιών η γλώσσα είναι του χώρου. Δηλαδή του σώματός τους, με κριτήριο το οποίο μιλάνε. Γι' αυτό και από τα παιδιά ακούς φράσεις άκρως ποιητικές. Σ' αιφνιδιάζουν τα παιδιά κι εγώ αυτό κρατάω όσον αφορά στην ποίηση.

Και στην πορεία των χρόνων, πώς εξελίσσεται η δική σας σχέση με τη γλώσσα/τις λέξεις; Ρωτώ, παραλληλίζοντάς την με την ερωτική σχέση.
Μου άρεσε αυτό που μου είπατε. Υπάρχει μια ερωτική σχέση με τη γλώσσα μας, γιατί είναι το εργαλείο μας. Οι λέξεις έχουν ζωή μέσα τους και απαιτούν τον σεβασμό μας αλλά και το άγγιγμά μας το ερωτικό. Ξέρετε, η καθημερινότητα φθείρει, λόγω πολλαπλής χρήσης, τις λέξεις. Δεν μειώνονται, βέβαια, οι λέξεις. Εμείς που δεν τις αξιοποιούμε και δεν τις χρησιμοποιούμε σωστά μειωνόμαστε.
Θεωρώ ότι, πράγματι, με τα χρόνια, κερδίζουμε όλοι μας, κι εγώ, σε πλούτο λέξεων. Ανακαλύπτω βάθος ομορφιάς μέσα στις λέξεις. Η ποίηση επαναπαρθενεύει τις λέξεις έλεγε ο Μιχάλης Γκανάς. Τις ξαναφέρνει στην αθωότητά τους. Πώς για την ερωτική σχέση, που λέγαμε πριν, χρειάζεται να βρούμε τρόπους έκπληξης για να τη φρεσκάρουμε; Ε, αυτό το κάνει η ποίηση με τις λέξεις, που τις χρησιμοποιεί με άλλο τρόπο.







Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[χθες 09:29]  Γιώτα Κριτσέλη: Σύγχρονος ο...
[χθες 10:03]  Γιάννης Ψυχοπαίδης: «Η συνομιλία»...
[χθες 09:59]  Καλλιόπη Εξάρχου: Προνομιούχα η...
[χθες 13:04]  Μαργαρίτα Καραπάνου: Μη μαδάς τη...
[χθες 14:37]  Άννα Γαλανού: Υποστηρίζω τις...
[χθες 14:27]  Αγγελική Αυγερίου: Το άγνωστο μετά...
[χθες 10:01]  Μαργαρίτα Καραπάνου: Μη μαδάς τη...
[χθες 17:16]  Παναγιώτα Σμυρλή: Η ευτυχία, η...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [08:01:10]