ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


ΖΕΙ ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ; Το ιστορικό πλαίσιο χάνεται σε μια νεφέλη μύθων…

ΖΕΙ ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ; Το ιστορικό πλαίσιο χάνεται σε μια νεφέλη μύθων…



ΤΗΣ ΣΩΤΗΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ *

Όλα τα γεγονότα της ελληνικής ιστορίας στα οποία έχει αντιπαρατεθεί η δεξιά και η αριστερά εμφανίζουν, σε πρώτη ανάγνωση, ένα παράδοξο: μιλάμε πολύ γι' αυτά και ταυτοχρόνως αποτελούν ταμπού. Τι σημαίνει ταμπού; Ακόμα και ο ανθρωπολογικός όρος περιέχει μιαν αντίφαση που ταιριάζει σε γεγονότα όπως η εξέγερση του Πολυτεχνείου: πρόσωπο ή αντικείμενο που απαγορεύεται να το πλησιάσουμε, να το αγγίξουμε, να το κατονομάσουμε ―κάτι απαγορευμένο και τόσο τέλειο ώστε δεν επιδέχεται αμφισβήτηση ή αλλοίωση.
Τίθεται το ερώτημα «τι έχει μείνει» επειδή «κάτι» έχει χαθεί. Η εξέγερση του Πολυτεχνείου ήταν αυτό που λέει η λέξη: ένας ξεσηκωμός εναντίον του καθεστώτος των συνταγματαρχών. Είχαν προηγηθεί διαμαρτυρίες μικρότερης κλίμακας (κηδεία Γεωργίου Παπανδρέου τον Νοέμβριο του 1968, κατάληψη της Νομικής Σχολής τον Φεβρουάριο του 1973) και, μολονότι εφτά χρόνια δεν είναι λίγα όταν τα ζούμε, η χούντα απεδείχθη μάλλον βραχύβια. Η πολιτική αποτίμηση της περιόδου και ο τρόπος με τον οποίον εισήχθη στη μνήμη και στην εκπαίδευση είναι, νομίζω, δυσανάλογα του ιστορικού βάρους της ―όσο για την εξέγερση του Πολυτεχνείου, δεδομένης της ηττοπαθούς, της θρηνητικής, ανάγνωσης της επταετίας, παρασύρεται σε μια θύελλα συνθημάτων και συναισθημάτων.
Αντί δηλαδή να εξετάζουμε με ψυχραιμία τα γεγονότα και να μακαρίζουμε την καλή μας τύχη που, μαζί με τους λαϊκούς αγώνες, έβαλε το χεράκι της να αποκατασταθεί τη δημοκρατία, εμφανίζουμε την εξέγερση σαν μια σειρά από νεκρολογίες. Μας διαφεύγει η ουσία: η εξέγερση ήταν ηρωική και, παρά την αναμενόμενη βίαιη αντίδραση (τα τανκς, τον στρατιωτικό νόμο, τη σκλήρυνση της ηγεσίας), όχι μόνο πέτυχε τους στόχους της αλλά τους υπερέβη: λίγους μήνες αργότερα, το μισητό καθεστώς κατέρρευσε ― με πολλές, είναι αλήθεια, παράπλευρες απώλειες.
Συζητάμε συχνά για το μάθημα της ιστορίας και για το ποιος θα ήταν ωραίος τρόπος να διδάσκεται στα παιδιά: ό,τι έχει «χαθεί» από την εξέγερση του Πολυτεχνείου ―το πνεύμα μιας εξέγερσης με συγκεκριμένο στόχο, τα ειρηνικά μέσα («είμαστε άοπλοι, είμαστε άοπλοι»), το αίσθημα της υπευθυνότητας― οφείλεται στη λανθασμένη αφήγηση της ιστορίας στο σχολείο και στην οικογένεια· στη διεστραμμένη αντίληψη για την πολιτική αγωγή και δράση. Το ιστορικό πλαίσιο χάνεται σε μια νεφέλη μύθων· μένει ένας αόριστος ακτιβισμός, χωρίς σχήμα, χωρίς ήθος, χωρίς καμιά πνευματικότητα και σοβαρότητα. Μένει η αποθέωση της άρνησης, της καταστροφής, της ήσσονος προσπάθειας.
Το κλισέ ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται σαν φάρσα περιέχει μιαν αλήθεια όπως συμβαίνει συνήθως στα κλισέ: το φοιτητικό κίνημα μετά τη μεταπολίτευση ήταν φάρσα και απάτη· απομάκρυνε τις νεότερες γενιές από τη γνώση, συνέβαλε στη διάλυση της παιδείας και κατασκεύασε την προσωπικότητα του σύγχρονου βανδάλου.
Η ριψοκίνδυνη συλλογική και ατομική πρωτοβουλία του 1973 χρησιμοποιήθηκε ως πρότυπο του άφρονος και αμαθούς φοιτητόκοσμου σε δημοκρατικό περιβάλλον.
Η εξέγερση του Πολυτεχνείου έγινε ταμπού επειδή αναδείχθηκε σε πρότυπο τέτοιων μιμητών ― για τους οποίους οι φοιτητές του 1973 δεν φέρουν καμιά ευθύνη. Αν και ως ιστορικό γεγονός δεν υποβάλλεται σε ριζικά διαφορετικές αφηγήσεις και ερμηνείες (όπως συμβαίνει με τον εμφύλιο πόλεμο), έχει προστεθεί στα κεφάλαια της ιστορίας που στρέφουν τους Έλληνες εναντίον του εαυτού τους. Για την αριστερά αυτός ο διχασμός είναι «νομοτελειακός» εφόσον ο σοσιαλιστικός στόχος θα επιτευχθεί μέσω της ταξικής πάλης. Για τους υπολοίπους είναι ένας αναχρονισμός, μια τεχνητή επανάληψη της ιστορίας, μια φάρσα.

·Η Σώτη Τριανταφύλλου είναι ιστορικός και συγγραφέας.




Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[χθες 17:30]  Κορονοϊός και Οικονομικό έμφραγμα:...
[χθες 17:25]  Κορονοϊός, Οικονομικό έμφραγμα: Η...
[χθες 17:22]  Κορονοϊός, Οικονομικό έμφραγμα:...
[χθες 17:17]  Κορονοϊός, Οικονομικό έμφραγμα: «Η...
[χθες 17:13]  Κορονοϊός, Οικονομικό έμφραγμα:...
[χθες 17:10]  Κορονοϊός, Οικονομικό έμφραγμα:...
[χθες 17:05]  Κορονοϊός: Οικονομικό έμφραγμα:...
[χθες 17:00]  Κορονοϊός και Οικονομικό έμφραγμα:...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [02:22:37]