ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Κώστας Αρκουδέας: Κάθε σελίδα κι ένα παράθυρο στη γνώση

Κώστας Αρκουδέας: Κάθε σελίδα κι ένα παράθυρο στη γνώση



Συνέντευξη στην ΚΡΙΣΤΥ ΚΟΥΝΙΝΙΩΤΗ
Οι «Επικίνδυνοι συγγραφείς» του (εκδ. Καστανιώτη) είναι ένα ογκώδες βιβλίο, που γοητεύει, κυριολεκτικά, από την πρώτη του σελίδα. Πραγματικός θησαυρός για τους βιβλιόφιλους. Θα παρουσιαστεί την Τετάρτη 30 Οκτωβρίου και ώρα 7.30 μ.μ. στο Discover. Ο Κώστας Αρκουδέας μιλάει στην «ΠτΚ» για το βιβλίο του και μέσα από το βιβλίο του.
Συγκεντρώσατε σ' έναν τόμο «επικίνδυνους συγγραφείς» -ήτοι όσους θεωρήθηκαν ως τέτοιοι από την κατά καιρούς, ποικίλων ειδών, λογοκρισία τόσο του γενέθλιου τόπου τους όσο και άλλων χωρών. Από τον Τολστόι και τον Μπουλγκάκοφ ως τους Τζόυς, Κάφκα, Χάξλεϋ αλλά και τον Πετρόπουλο. Ποιο το έναυσμα της δημιουργίας του βιβλίου;
Οι συγγραφείς αυτοί ήρθαν σε σύγκρουση με το κατεστημένο της εποχής τους. Αλλοι, όπως ο Τολστόι, λοιδορήθηκαν, άλλοι, όπως ο Ρούσντι, επικηρύχθηκαν και καταδιώχτηκαν, και άλλοι, όπως ο Λόρκα, θανατώθηκαν. Η διαπίστωση ότι οι συγγραφείς που με είχαν σημαδέψει σε διαφορετικές περιόδους της ζωής μου είχαν περάσει τόσες δοκιμασίες, με οδήγησε στους «Επικίνδυνους Συγγραφείς».

Βιογραφικά στοιχεία των συγγραφέων, περιλήψεις λογοκριμένων έργων, χαρακτηριστικά τους αποσπάσματα, διανθισμένα με δικά σας σχόλια. Τι απαίτησε από εσάς αυτή η καταγραφή και τι σας ιντρίγκαρε κατά τη διάρκειά της;
Με δικά μου σχόλια και δική μου τη συνολική αφήγηση, να συμπληρώσω. Η έρευνα διήρκεσε τέσσερα περίπου χρόνια. Σε αυτήν ήρθε να προστεθεί η εμπειρία που είχα αποκτήσει όλο το προηγούμενο διάστημα ως αναγνώστης και συγγραφέας -αυτά τα δύο, μη ξεγελιέστε, είναι αλληλένδετα. Οι «Επικίνδυνοι Συγγραφείς» είναι ένα βιβλίο που αγαπάει τους συγγραφείς, οι οποίοι κατά καιρούς τόσες και τόσες επιθέσεις έχουν δεχτεί. Προσπάθησα να κάνω κάθε του σελίδα κι ένα παράθυρο στη γνώση. Οπως είπε ένας φίλος (κι αυτό με χαροποίησε πολύ) «είναι ένα βιβλίο που σε ωθεί στη φιλαναγνωσία».

Με τι κριτήρια επιλέξατε τα εν λόγω αποσπάσματα;
Δείτε αυτό το απόσπασμα:
Μολονότι ο κόσμος πιστεύει ότι ο Τολστόι ήταν θεόρατος, στην πραγματικότητα το ύψος του μόλις ξεπερνούσε το ένα μέτρο και ογδόντα εκατοστά. Τα γκρίζα ακατάστατα μαλλιά του, τα δασιά του φρύδια και η πυκνή γενειάδα του μουζίκου έδιναν στους πάντες την εικόνα ενός συνηθισμένου χωρικού. Στην εικόνα αυτή συνέτειναν η τριμμένη ενδυμασία του και το καπέλο από κετσέ σε σχήμα μανιταριού που σπάνια αποχωριζόταν.
«Εχει καταπληκτικά χέρια», παρατήρησε ο συγγραφέας Μαξίμ Γκόρκι. «Δεν είναι ωραία, είναι ροζιασμένα από τις πρησμένες φλέβες, είναι όμως γεμάτα από μια ιδιαίτερη εκφραστικότητα και δημιουργική δύναμη. Τέτοια χέρια πρέπει να είχε ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι. Με τέτοια χέρια μπορείς να κάνεις τα πάντα. Μερικές φορές, ενώ μιλάει, κινεί τα δάχτυλά του, τα κλείνει σιγά σιγά σε μια γροθιά, κι έπειτα, ανοίγοντάς τα ξαφνικά, προφέρει μια ωραία, γεμάτη βαρύτητα λέξη».
Αυτή η ωραία, γεμάτη βαρύτητα λέξη, ζυγισμένη και συναισθηματικά φορτισμένη, έκανε τους πάντες να αντιλαμβάνονται πως ο άνθρωπος αυτός διέφερε από τους άλλους. Πίσω από τον ευτελή ρουχισμό του και την απεριποίητη γενειάδα του κρυβόταν ο παλιός Ρώσος άρχοντας, ο αριστοκράτης που δε δίσταζε με μια φράση να στείλει κάθε κατεργάρη στον πάγκο του. Παρακολουθούσε τον συνομιλητή του με βλέμμα διαπεραστικό, τον ξεψάχνιζε με τα μικρά ζωηρά μάτια του, σιωπηλός σαν βράχος, ενώ στο μυαλό του μορφοποιούνταν «παιδιάστικες» ερωτήσεις.
Γιατί το επέλεξα; Γιατί ταιριάζει στον αφηγηματικό ρυθμό του κειμένου και γιατί πληροί τα αισθητικά κριτήρια που είχα εξαρχής θέσει.

«Τι νόημα έχει η λογοκρισία βιβλίων σε μια γενιά που δεν διαβάζει;» αναρωτιέστε για τη σημερινή εποχή, συγκρίνοντας τη στάση των γονέων απέναντι στις «κακές λέξεις» των βιβλίων (φόβος) και στα βιντεοπαιχνίδια πολεμικού χαρακτήρα (χαλαρότητα). Πώς εξηγείτε αυτή τη νοοτροπία;
Το λέει ξεκάθαρα ο Ρέυ Μπράντμπερυ στην αρχή του βιβλίου: «Τα πάντα έχουν ισοπεδωθεί, έχουν γίνει ένα είδος ανούσιου χυλού. Οι κλασικοί συγγραφείς έχουν ψαλιδιστεί για να χωρέσουν σε δίλεπτες ραδιοφωνικές εκπομπές για το βιβλίο. Οσο για την πολιτική, μια δυο προτάσεις αρκούν - ο κόσμος δεν θέλει παραπάνω. Το σύνθημα είναι: Περισσότερα σπορ για όλους. Ζήτω το ομαδικό πνεύμα, ζήτω η διασκέδαση! Δεν υπάρχει κανένας λόγος να σκέφτεσαι, έτσι δεν είναι; Ολα κυλούν μια χαρά». Και για να μην έχουμε καμία αμφιβολία, βάζει τον πυραγό Μπήτυ από το Φαρενάιτ 451 να πει: «Στους μαύρους δεν αρέσει ο "Μικρός μαύρος Σάμπο". Κάψτε το. Οι λευκοί δεν αισθάνονται καλά με την "Καλύβα του μπαρμπα-Θωμά". Κάψτε το κι αυτό. Κάποιος έγραψε ένα βιβλίο για τον καπνό και τον καρκίνο στους πνεύμονες; Κι αυτό στενοχώρησε τους καπνιστές; Κάψτε το βιβλίο. Γαλήνη, Μόνταγκ. Ειρήνη...». Ο κόσμος μοιάζει να επιλέγει την επιδερμική ειρήνη, κι ας ξέρει ότι από κάτω κρύβονται τέρατα. Δεν ασχολείται με το πού οδηγεί όλο αυτό, αν και το υποψιάζεται.

Ενας παραλληλισμός βιβλίου-τεχνολογίας με τους Δαβίδ και Γολιάθ φαντάζει υπερβολικός για το μέλλον;
Καθόλου, αρκεί να μην ξεχνάμε πως στο τέλος νίκησε ο Δαβίδ.
Αναφέρεστε και στην αυτολογοκρισία των καιρών μας, που οδηγεί στην «αδράνεια και τη σιωπή», σημειώνοντας ότι «ζούμε την εποχή της μεταλογοκρισίας». Εσείς, έχει τύχει να πολεμήσετε με το «πολυπλόκαμο τέρας»;
Νομίζω πως έχουμε φτάσει στο σημείο να δίνουμε μάχες καθημερινά για να το αντιμετωπίσουμε. Το πολυπλόκαμο τέρας υπάρχει παντού και μας απαγορεύει να εκφραστούμε ελεύθερα. Στο σχολείο, στη δουλειά, στην οικογένεια… Υπάρχουν δεκάδες μικροί λογοκριτές, έτοιμοι να μας υποδείξουν τι είναι πρέπον και τι όχι.

Η λογοτεχνία είναι επικίνδυνη;
Η καλή λογοτεχνία είναι πάντοτε επικίνδυνη, μιας και θέτει μια σειρά από κρίσιμα ζητήματα. Οι απαντήσεις που δίνει μόνο ανώδυνες δεν μπορούν να χαρακτηριστούν. Σας παραθέτω ένα απόσπασμα από το βιβλίο:
«Κανείς δεν δίνει τόση αξία στη λογοτεχνία όσο τα ολοκληρωτικά καθεστώτα», σχολίασε εύστοχα ο Iταλο Καλβίνο.
Αναρωτιέται κανείς γιατί.
Η λογοτεχνία εκπροσωπεί τη γλώσσα - και, ως γνωστόν, η γλώσσα κόκκαλα δεν έχει και κόκκαλα τσακίζει. Οποιο καθεστώς κατορθώνει να περιορίσει τη λογοτεχνία -την πεζογραφία και την ποίηση, το δοκίμιο και τη βιογραφία, τη μελέτη και την πραγματεία- φέρνει στα μέτρα του ολόκληρη την κοινωνία. Ακολουθούν οι υπόλοιπες τέχνες, πρωτίστως ο κινηματογράφος ως εκπρόσωπος της εικόνας, όμως η λογοτεχνία, και κατ' επέκταση η γλώσσα, αποτελεί τον μεγαλύτερο εφιάλτη του καθεστώτος, την πλέον ορατή απειλή, τον πλέον θανάσιμο κίνδυνο. Ο φόβος που τρέφει γι' αυτήν είναι ανάλογος του βαθμού της σήψης του.
Ενας «επικίνδυνος» στο εξώφυλλο του βιβλίου: Ο 13χρονος Κάφκα. Πώς επελέγη;
Η αθωότητα πριν από την επικινδυνότητα. Η στάση πριν τη σκληρή ενηλικίωση και τις οδυνηρές διαπιστώσεις. Είχα προτείνει μια σειρά από «επικίνδυνους συγγραφείς» σε πολύ νεαρή ηλικία και τελικά επελέγη ο Κάφκα με τον οποίο κλείνει το βιβλίο, μιας και πρωταγωνιστεί στον Επίλογο. Στο σημείο εκείνο, μάλιστα, περιμένει μια έκπληξη τους αναγνώστες.
«Οταν κάθομαι να γράψω, δεν λέω μέσα μου ''τώρα θα βγάλω ένα έργο τέχνης''. Γράφω γιατί ανακάλυψα ένα ψέμα που θέλω να ξεμπροστιάσω, ένα γεγονός που θέλω να κοινοποιήσω, και η πρώτιστη έγνοια μου είναι να ακουστώ». Λόγια του Οργουελ. Εσείς, γιατί γράφετε;
Για παρόμοιους λόγους πλέον. Λέτε να με λογοκρίνουν στο μέλλον;







Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[16:14]  Παρουσίαση του βιβλίου του Αλέξανδρου...
[χθες 22:09]  Η «Οδός Οφθαλμιατρείου» του Ε....
[χθες 22:03]  Την Τετάρτη παρουσιάζεται το...
[χθες 15:50]  Πάτρα: Παρουσιάζεται το βιβλίο του...
[χθες 15:40]  Πάτρα: Συζήτηση για τα Σχολεία...
[χθες 21:45]  Ο Πάνος Σόμπολος στην «ΠτΚ»: Στα...
[χθες 13:37]  Πάτρα: Ο Πάνος Σόμπολος στο...
[χθες 11:50]  Πάτρα: Παρουσίαση του νέου βιβλίου...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [20:33:22]