ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Κτίσμα του Ηρακλέους, στέγη πολλων θεών

Κτίσμα του Ηρακλέους, στέγη πολλων θεών



Του ΙΩΑΝΝΗ ΜΟΣΧΟΥ, αρχαιολόγου
Μέρος Δ΄
Μετά από την εξαφάνιση του μυκηναϊκού πολιτισμού στα τέλη του 11ου αι. π.Χ., το κυκλώπειο οχυρό του Τείχους των Δυμαίων παρέμεινε όρθιο στους αιώνες και χρησιμοποιήθηκε για τις αμυντικές ανάγκες της περιοχής και σποραδικά για κατοίκηση.
Οι αρχαίοι Έλληνες θαυμάζοντας το τεράστιο έργο των προγόνων τους, το συνέδεσαν με τη μυθική και ηρωική εποχή και απέδωσαν την κατασκευή του στον ίδιο τον Ηρακλή, κατά την παρουσία και φιλοξενία του στην αρχαία Ώλενο και τη δράση του στην ευρύτερη περιοχή για τους άθλους του.
Η Ωλενος επισκιάστηκε από την αρχαία Δύμη και ο πληθυσμός της ενσωματώθηκε σε αυτή, ώστε το μυθικό της υπόβαθρο να σχετίζεται άμεσα με τη Δύμη. Ο Ηρακλής μάλιστα εκστράτευσε κατά των Ηλείων, παραδοσιακών εχθρών των Δυμαίων, ώστε η κυριότητα του ίδιου του οχυρού να συνδέεται και μυθικά με την πόλη της Δύμης.
Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ
Οι παρεμβάσεις στο ίδιο το τείχος υπήρξαν στα αρχαία χρόνια ελάχιστες, φανερώνοντας την ποιότητα του έργου και τη διαχρονική αμυντική του επάρκεια, ακόμα και σε διαφορετικές και πιο εξελιγμένες τεχνικές πολέμου. Στο εσωτερικό του, όμως, η μακραίωνη χρήση αύξησε εντυπωσιακά τις επιχώσεις και διατάραξε τα παλαιότερα στρώματα κατοίκησης, επεκτείνοντας σε ύψος τον λαβύρινθο των επάλληλων οικοδομικών στρωμάτων.
Εσωτερικά της μικρής νοτιοανατολικής πύλης, την οποία ενίσχυε κυκλώπεια πυργοειδής κατασκευή από τη μυκηναϊκή περίοδο, είχε ιδρυθεί κτιστός βωμός υπαίθριας λατρείας.
Σχετιζόταν προφανώς με την επίκληση στα θεία για την ασφάλεια του οχυρού καθώς και με σχετικές τελετουργίες, αλλά και με το λατρευτικό τυπικό των εγκατεστημένων φρουρών και των επισκεπτών. Η θεμελίωση του βωμού ανάγεται στα γεωμετρικά χρόνια (πιθανώς τον 8ο αι. π.Χ.) ενώ η λατρεία ήταν μάλλον παλαιότερη και απλά αναβίωσε, χρονολογούμενη από τη μυκηναϊκή περίοδο, όπως και στη μυκηναϊκή Ακρόπολη των Αθηνών.
ΟΙ ΘΕΟΤΗΤΕΣ
ΚΑΙ ΤΑ ΓΚΡΑΦΙΤΙ
Μεταγενέστερες χαραγμένες επιγραφές στους ογκόλιθους του τείχους επάνω από το βωμό, που ανήκουν στον 4ο/3ο αι. π.Χ., διασώζουν μερικούς από τους θεούς στους οποίους ήταν αφιερωμένος. Επρόκειτο για την Άρτεμη, την Αφροδίτη, τον Ενυαλία - που ταυτίζεται με τον πολεμικό θεό Άρη και τον Άφητο, επίθετο του Απόλλωνα. Δεν γνωρίζουμε ποιες από αυτές τις θεότητες ήταν και οι παλιότερες εγκατεστημένες εκεί, ούτε εάν υπήρχαν και άλλες. Τα ελληνιστικά χρόνια, πάντως, η λατρεία πολλών και διαφορετικών θεοτήτων σε έναν ναό είναι αρκετά συνηθισμένη και μάλλον αυτή η εικόνα εμφανίζεται στις συγκεκριμένες επιγραφές και όχι της αρχικής και παλαιότερης λατρείας.
Τα τελευταία χρόνια εντοπίστηκαν σε δόμους του τείχους και πρόχειρα χαραγμένες αρχαίες επιγραφές ονομάτων. Ήταν κυρίως γκράφιτι από τους νεαρούς οπλίτες των φρουρών που έστελνε η αρχαία πόλη της Δύμης, οι οποίοι υπηρετούσαν εκεί εκπληρώνοντας μέρος του τυπικού της ενηλικίωσής τους.
Έως το τέλος των αρχαίων χρόνων η χρήση του χώρου υπήρξε περιστασιακή, χωρίς ωστόσο να εγκαταλειφθεί ολότελα από τη Γεωμετρική περίοδο και μετά.
Περισσότερο εντατική ήταν τα ελληνιστικά χρόνια (323-146 π.Χ.), όπως φανερώνει η πληθώρα των κεραμικών καταλοίπων αλλά και τα οικοδομικά λείψανα. Τα τελευταία διαταράχθηκαν από ακόμα μεταγενέστερες επεμβάσεις και δεν διασώθηκαν σε καλή κατάσταση. Κτήρια πιθανώς αυτών των χρόνων βρέθηκαν θεμελιωμένα ακόμα και επάνω στην επιφάνεια του τείχους, το οποίο είχε καθαιρεθεί σε τμήματά του έως σχεδόν την επιφάνεια του εδάφους στο εσωτερικό του.
Η ΕΜΠΛΟΚΗ ΤΟΥ ΦΙΛΙΠΠΟΥ
Από την περίοδο αυτή ο Πολύβιος μαρτυρεί την εχθρική κατάληψη και τη σύντομη αμαχητί ανακατάληψη του οχυρού κατά το πρώτο έτος του Συμμαχικού Πολέμου (220 π.Χ.), μεταξύ Αιτωλών και Αχαϊκής Συμπολιτείας, της οποίας αρωγός είχε προστρέξει ο βασιλιάς της Μακεδονίας Φίλιππος Ε΄. Υπάρχει επομένως και ιστορική πληροφορία που αποδεικνύει τη χρήση του Τείχους στους μετέπειτα αιώνες για στρατιωτικούς σκοπούς και υποδεικνύει μάλιστα τη σπουδαιότητά του.
Στα χρόνια αυτά ανήκουν πιθανότατα και οι μικρές παρεμβάσεις στην οχύρωση, όπως η συμπλήρωση δύο κατεστραμμένων τμημάτων με μικρότερους πλακαρούς λίθους και ίσως η καθαίρεση ή υποχώρηση έως τους κατώτερους δόμους της ενσωματωμένης πυργοειδούς ενίσχυσης της νοτιοανατολικής πύλης. Εάν οι καταστροφές δεν προκλήθηκαν από κάποιο μεγάλο σεισμό, τότε οφείλονται σε ηθελημένη εχθρική προσπάθεια προσβολής του οχυρού και της ακεραιότητάς του, η οποία υπήρξε σύντομη και αναποτελεσματική.
Αποσπάσματα κτηρίων και κεραμική των ρωμαϊκών χρόνων πιστοποιούν την περιορισμένη μάλλον κατοίκηση στα ρωμαϊκά χρόνια, ίσως από ρωμαίους αποίκους αλλά και πειρατές, στους οποίους δόθηκε γεωργικός κλήρος και υποστηρίχθηκε από το ρωμαϊκό κράτος η μόνιμη εγκατάστασή τους, με αντάλλαγμα την εγκατάλειψη των παράνομων δραστηριοτήτων τους στη θάλασσα. Η πειρατεία υπήρξε μάστιγα για το ναυτικό εμπόριο και μείζον θέμα για τη ρωμαϊκή διοίκηση, η οποία εξάλειψε σχεδόν ολοκληρωτικά το πρόβλημα πριν από τον 1ο αι. π.Χ., καταφεύγοντας και σε κίνητρα για τη μόνιμη εγκατάσταση των πειρατών σε διάφορους τόπους, όπως στη Δύμη.

Η συνέχεια την επόμενη εβδομάδα





Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[χθες 15:53]  Η Νέα Δημοκρατία επιδιώκει...
[χθες 14:50]  Η νεανική επιχειρηματικότητα...
[χθες 10:23]  Η σημασία των αρνητικών επιτοκίων
[χθες 09:49]  Σαχάρ Κογιαρντί, μια σύγχρονη...
[χθες 12:23]  H λαϊκή κουλτούρα του «Τραμπάκουλα»
[χθες 11:28]  Αναγκαίος ο μετασχηματισμός ...
[χθες 09:35]  Αν οι ευθύνες ήταν και ποινικές...
[χθες 15:40]  Η προσφορά της γυναίκας...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [02:35:01]