ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Σημείωμα για το βιβλίο του Β. Χριστόπουλου - Επειδή οι λοιμοί έχουν και θύματα

Σημείωμα για το βιβλίο του Β. Χριστόπουλου - Επειδή οι λοιμοί έχουν και θύματα



Βασίλειος Χριστόπουλος: Μας καθήλωσε με τον ηρωισμό ενός αντιήρωα, του «Κατοίκου Πατρών», αφηγούμενος μια καίρια περίοδο της νεότερης ιστορίας της πόλης μέσα από τη ματιά ενός απλού ανθρώπου.

Εκτοτε τον παρακολουθούμε ως έναν συγγραφέα πρωτότυπο, τολμηρό και ευαίσθητο, αλλά και τον ζήσαμε σαν αυτοδιοικητικό υποψήφιο με εμπεριστατωμένες, αιχμηρές παρεμβάσεις που δεν αξιοποίθηκαν όσο έπρεπε κατά την προεκλογική περίοδο των παράλληλων μονολόγων και των σχηματικών αντιπαραθέσεων.

Επανέρχεται με ένα καινούργιο βιβλίο διερωτώμενος «Γιατί σε εμένα;». Δεν είναι η ερώτηση που καθιερώθηκε να αφορά όσους εκτίθενται σε βαριά ή και ανήκεστη πάθηση. Αφορά πρόσωπα που εκτέθηκαν βάναυσα στην κρίση, την ύφεση, την ανεργία, την ανέχεια, την καχεξία και τις αγκαθωτές πρακτικές και ψυχολογικές τους επιπτώσεις. Το βιβλίο είναι μια σύνθεση περιπετειών όλων άδοξων και χωρίς σασπένς: Ο συγγραφέας δεν καταφεύγει σε επινοήσεις και δραματοποίηση. Το αρκεί να παρουσιάσει αυτά που συνέβησαν, είτε σαν πραγματικές ιστορίες είτε σαν ιστορίες που θα μπορούσαν να είναι πραγματικές. Σαν ένα ντοκιμαντέρ της κρίσης. Χωρίς πλοκή και λογοτεχνική επεξεργασία. Μια κάμερα σε ένα σπίτι, σε ένα καφενείο, σε ένα βαγόνι του προαστιακού. Ο παρατηρητής κινείται ανάμεσα σε ακίνητα πρόσωπα.

Μόνο για το ερώτημα του τίτλου (εκδόσεις «Κέδρος») θα άξιζε να αφιερώσει κανείς πελώρια κείμενα. Γιατί σε εμένα; Στάζει πικρή ειρωνεία. Ο συγγραφέας βρίσκει κοινούς τόπους στην περίπτωση 32 συμπολιτών που, άσημοι αλλά τραγικοί στην σκληρή τους ασημαντότητα- σε μια κρίση που «πέτυχε» πρωτίστως να καταστήσει χιλιάδες απλούς ανθρώπους ασήμαντους,αναλώσιμους και ενοχικούς, στοιχειώνοντας τον ψυχισμό μιας ολόκλητης κοινωνίας- πρωταγωνιστούν ως μονάδες ή μέλη αποδεκατισμένων πυρήνων, στις σελίδες του βιβλίου.

Οι ήρωες συμπίπτουν στο σκέλος της αμηχανίας, της αφασίας, της αυτοπαραίτησης, της καθήλωσης του προσωπικού τους πήχη, του οικτρού αυτοσχεδιασμού. Γιατί σε εμένα; Και όμως, δεν τους συναντάς να διερωτώνται αυτό ακριβώς. Θέτει όμως το ερώτημα για λογαριασμό τους ο συγγραφέας. Αλλά δεν το απαντάει. Αφήνει τον αναγνώστη να αντιληφθεί ότι η κρίση δεν διάλεξε θύματα. Αποτέλεσε «απλώς» πανδημικός λοιμός που επηρέασε σφοδρά τις ζωές όλων και ουκ ολίγους πραγματικά εξόντωσε και γονάτισε, για λόγους που όλοι γνωρίσαμε: Αλλος γιατί το επάγγελμά του εξαϋλώθηκε, άλλος γιατί δεν μπόρεσε να μετατρέψει τις δεξιότητές του σε ανταλλάξιμη αξία, άλλος γιατί στερήθηκε απολύτως της δυνατότητας να βρει ίσκιο και οξυγόνο σε μια συνθήκη προσωπικής και γενικής ερημοποίησης. Ολα αυτά τα ζήσαμε είτε ατομικά, είτε σε κλίμακα οικογένειας και διπλανής πόρτας.

Γιατί σε εμένα; Η απάντηση υπονοείται και είναι πολιτική: Γιατί αυτές είναι οι παρενέργειες του καπιταλισμού, των στρεβλών του μοντέλων, των ανισοτήτων του και των περιστασιακών του κρίσεων που δεν αποτελούν παρά έναν μηχανισμό βίαιη ς αναδιανομής. Γιατί σε εμένα; Γιατί βρίσκεσαι στη θέση του ευάλωτου.

Αυτοί είναι οι όροι του παιχνιδιού. Υπονοείται ότι οι όροι αυτοί θα πρέπει να
αλλάξουν. Η θέση του συγγραφέα είναι καθαρά αριστερή, αλλά το βιβλίο δεν γράφτηκε σαν κήρυγμα αριστερού λόγου. Απλώς, αυτή είναι η ματιά του παρατηρητή, και δεν θέλει να την αλλάξει. Το βιβλίο θα μπορούσε να διαβαστεί και κάπως έτσι. Σαν την ιστορία ενός παρατηρητή που δεν θέλει να αλλάξει τη ματιά του.

Ο Β. Χριστόπουλος δεν κρύβει την πολιτική του ένταξη. Αν κρύβει κάτι -ή το καμουφλάρει-είναι η προσωπική του απόφανση για την έκβαση των πραγμάτων. Σε αρκετά διηγήματα ο εαυτός του σπάει σε δύο πρόσωπα, σε δύο συνομιλητές που διαλέγονται, με ένταση αρκετές φορές, φθάνοντας σε διαπληκτισμό και σε ρήξη.

Τα έχει ζήσει πολλές φορές αυτά η Αριστερά. Θα λέγαμε ότι η ιστορία της είναι οι αγώνες της, οι θρύλοι της και οι συγκρούσεις της. Κάποιοι από τους ήρωές του εγείρουν και το ζήτημα των διαψεύσεων. Πού βρίσκεται σ' αυτό ο συγγραφέας; Μας αφήνει να εικάσουμε ότι ανήκει στα στελέχη που αποδέχθηκαν την αναγκαιότητα για τον επεισοδιακό συμβιβασμό του Σεπτεμβρίου του 2015, με το επιχείρημα του μονοδρόμου. Σκοπός δεν ήταν μόνο η αποτροπή της οικονομικής καταστροφής- αν και οι διαλεγόμενοι ήρωες δεν προβληματίζονται τόσο γι' αυτήν- αλλά πρωτίστως η αποφυγή της καταστροφής της ίδιας της Αριστεράς, υπό το βάρος της οικτρής μνήμης των συνεπειών του Εμφυλίου, ο οποίος εξετάζεται λιγότερο ως συλλογική συμφορά και περισσότερο ως εξόντωση της αριστεράς: Δεν έπρεπε να ξαναπάμε σε μια τέτοια συντριβή. Το συμπέρασμα που μας προτείνεται είναι ότι η μη υλοποίηση της εντολής του δημοψηφίσματος ήταν ένας σωτήριος πραγματιστικός ελιγμός. Αλλά ο παρατηρητής δεν αφήνει στο μυαλό του επαρκή χώρο για την απλή παραδοχή ότι αυτός ο πραγματιστικός ελιγμός δεν ήταν μια καινοφανής επιλογή. Αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό του πολιτικού ρεαλισμού με τον οποίο αντιμετώπιζαν τα πράγματα οι συστημικές παρατάξεις, ακολουθώντας πολύ νωρίτερα από τον ΣΥΡΙΖΑ τον δρόμο του εφικτού πολύ πριν από το μνημόνιο. Η ίδια η επίκληση της αυταπάτης που έγινε από τον Αλέξη Τσίπρα τις ημέρες εκείνες, θα μπορούσε να εξεταστεί με μεγαλύτερη ευρύτητα: Μήπως αυταπάτη αποτελεί η γενικότερη (αυτάρεσκη και επιθετική) πεποίθηση της αριστεράς ότι η πραγμάτωση της κοινωνικής ευαισθησίας μπορεί να πετύχει περισσότερα πράγματα από όσα πέτυχε η μεταπολιτευτική ορθολογιστική διαχείριση; Οταν μπροστά στα αδιέξοδα της κυβερνητικής ευθύνης η ουτοπία παραμερίζεται (μετ' επαίνων ή άνευ) χάριν του σωτήριου ρεαλισμού, μήπως η αριστερά δεν αποδεικνύεται μια απλή προσχηματική αποφυγή της θέσης ευθύνης, που σου επιτρέπει την δωρεάν καταγγελτική στάση και που αναζητά την ηθική κάλυψη μέσα από την πρόφαση των καλών προθέσεων; Είναι αρκετά εύκολο να είσαι οι Εμείς, κατασκευάζοντας κάποιους Αυτούς, οι οποίοι δήθεν φέρουν υποχρεωτικό προπατορικό ηθικό μειονέκτημα, λόγω ιστορικής σύνδεσης με τις προδικτατορικές ένοχες περιόδους του ελληνικού εξουσιαστικού συστήματος.


Γιατί σε εμένα; Είναι εν τέλει μια τρυφερή προσέγγιση στις κοινωνικές περιοχές που χτυπήθηκαν άσπλαχνα από την κρίση. Αν κάτι, ωστόσο, μας λείπει, και υποθέτουμε ότι λείπει και από την κοσμοθεωρία του συγγραφέα, είναι ότι η κρίση δεν εξετάζεται και σαν αποτέλεσμα της μετριότητας και των χαμηλών στροφών του ελληνικού οικονομικού- παραγωγικού μοντέλου. Διαβάζουμε ένα αφήγημα που σχεδόν μας λέει πως η ζωή μας θα ήταν μια χαρά εάν δεν είχαν σκάσει όλα αυτά που μας βρήκαν. Αραγε, το αίτημα να δημιουργήσουμε νέες, θωρακισμένες, πιο κινητικές, πιο φιλόδοξες εκπαιδευτικές- παραγωγικές δομές, χωράει στην αριστερά της μεταμνημονιακής εποχής ή θα παρεξηγηθεί σαν κερκόπορτα της αριστείας;


Γιατί σε εμένα; Η πιο τίμια, σε κάθε περίπτωση, καταγραφή των συνεπειών της κρίσης στην κοινωνική μικροκλίμακα. Οχι απλά μια ηθική ανταπόδοση, αλλά και εργαλείο για να καταλάβουμε καλύτερα το πνεύμα της κοινωνίας που χτυπήθηκε από την καταστροφή. Οι μετασχηματισμοί και τα αναπτυξιακά αφηγήματα είναι ωραία και μεθυστικά, αλλά κάτι πρέπει να γίνει και γι' αυτόν τον κόσμο πέρα από τη μείωση του ΕΝΦΙΑ.

Του ΚΩΝ. ΜΑΓΝΗ





Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[χθες 11:38]  Χρ. Τσαρτόλιας: Είμαι συλλέκτης...
[χθες 16:33]  Νέα θητεία για την Αναστασία...
[χθες 19:58]  «Δεν υπάρχει ούτε κέρμα. Δεν μπορώ...
[χθες 09:40]  Νίκος Κοντογιαννάτος: Η κουζίνα...
[χθες 12:53]  Απεβίωσε ο ιστορικός και πρώην...
[χθες 08:07]  Πενήντα χρόνια μετά, το ζευγάρι...
[χθες 14:22]  Η Κέιτ Μίντλετον σε αγώνες...
[χθες 09:54]  Πάτρα: Ο άγνωστος Takis του Κάτω...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [02:18:04]