ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Πόλεμος και ειρήνη στην αρχαία Αχαΐα

Πόλεμος και ειρήνη στην αρχαία Αχαΐα



Του ΙΩΑΝΝΗ ΜΟΣΧΟΥ, αρχαιολόγου
Μέρος Ζ΄
Οι μυκηναίοι επέλεγαν με προσοχή τις θέσεις που θα οργάνωναν τις οικιστικές τους εγκαταστάσεις, οι οποίες έπρεπε να διαθέτουν τις ικανές συνθήκες των κριτηρίων τους. Τα ποικίλα αυτά κριτήρια μεταβάλλονταν στον χρόνο και προσαρμόζονταν στις συγκυρίες και στις απαιτήσεις κάθε εποχής. Σχετίζονταν όμως απαραίτητα σε κάθε περιοχή με τα γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά του τόπου, ενώ η επιλογή της εγκατάστασης σε έναν συγκεκριμένο χώρο προσδιόριζε και τα χαρακτηριστικά του οικισμού και το ρόλο που θα αναλάμβανε σε ένα ευρύτερο οικιστικό πλαίσιο.
Για παράδειγμα, επίκαιροι ορεινοί οικισμοί αναλάμβαναν τον έλεγχο βασικών χερσαίων περασμάτων και κατείχαν στρατηγικές θέσεις. Άλλοι στην πεδινή ενδοχώρα ασχολούνταν κυρίως με τη γεωργία και την κτηνοτροφία και άλλοι κοντά στα παράλια έλεγχαν τους ναυτικούς εμπορικούς δρόμους και είχαν τον πρώτο λόγο στην άσκηση του άμεσου ή έμμεσου θαλάσσιου εμπορίου. Όλοι αυτοί οι διαφορετικοί ρόλοι ήταν απαραίτητοι στην οργανωμένη μυκηναϊκή κοινωνία και δεν υπήρχαν πολιτιστικές ή άλλες υστερήσεις από περιοχή σε περιοχή. Έτσι, οι ορεινοί οικισμοί δεν ήσαν απομονωμένοι και κατόρθωναν να εξασφαλίζουν τις απαραίτητες πρώτες ύλες αλλά και εξωτικά προϊόντα, που έφθαναν από πολύ μακριά μέσω των θαλάσσιων εμπορικών δρόμων.
ΠΡΟ ΠΑΝΤΟΣ Η ΑΣΦΑΛΕΙΑ
Στις ουσιώδεις προϋποθέσεις για την επιλογή της θέσης μιας οικιστικής εγκατάστασης ήταν η ασφάλεια, οι κατάλληλες κλιματικές συνθήκες για την καλή υγεία των κατοίκων (υπήνεμες θέσεις, μικρή υγρασία, στράγγιση εδάφους), η καίρια θέση για τον έλεγχο της περιοχής ευθύνης, η κατά περίπτωση εύκολη πρόσβαση στις οικονομικές και παραγωγικές ζώνες (λιμάνι, καλλιεργήσιμες εκτάσεις, χώροι κτηνοτροφίας κ.ά.), το υπάρχον οδικό δίκτυο, η ύπαρξη άφθονου και κατάλληλου νερού σε μικρή απόσταση για τις ανάγκες του πληθυσμού κ.ά.
Το κριτήριο της ασφάλειας φαίνεται πως στη δυτική Αχαΐα ξεπεράστηκε πολλές φορές με την επιλογή μιας ακόμα θέσης, γειτονικής προς την κύρια οικιστική εγκατάσταση, η οποία βρισκόταν στην κορυφή ενός χαμηλού αλλά δυσπρόσιτου λόφου. Η «ακρόπολη» αυτή ήταν στοιχειωδώς οργανωμένη με τις απαραίτητες υποδομές, ώστε να μπορεί να φιλοξενεί τον πληθυσμό σε περιπτώσεις απειλής ή μεγάλου κινδύνου.
Η ενέργεια της ίδρυσης και ενός φυσικά ή τεχνικά οχυρωμένου αμυντικού θύλακα πολλαπλασίασε τις δυνατές επιλογές για μόνιμη εγκατάσταση και είχε ως αποτέλεσμα την άνετη ζωή των κατοίκων σε ομαλές και πεδινές περιοχές ή στα πλατώματα χαμηλών λόφων, χωρίς να αισθάνονται την έλλειψη της ασφάλειας. Παρά το γεγονός ότι η ζωή των μυκηναίων χαρακτηριζόταν από την συνεχή προετοιμασία για τον πόλεμο, φαίνεται πως υπήρχε ένα ισχυρό αντιστάθμισμα: ο πληθυσμός μπορούσε να έχει ήρεμη και απρόσκοπτη ζωή και να καταπιάνεται με ειρηνικά έργα.
Στην ανατολική Αχαΐα υπάρχουν δύο σημαντικοί μυκηναϊκοί οικισμοί που αποτελούν τυπικό παράδειγμα των διαφορετικών ρόλων που επιτελούσαν αλλά και των κινδύνων που διέτρεχαν.
Η ΑΙΓΙΑΛΕΙΑ ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ
Ο ένας βρίσκεται στην Αιγείρα και ταυτίζεται με την Υπερησία του Ομήρου. Οργανώθηκε στην είσοδο της κοιλάδας που οδηγεί στον Χελμό και από εκεί στον Φενεό της Κορινθίας και ελέγχει έτσι ένα σημαντικό χερσαίο πέρασμα. Αν και πολύ κοντά στη θάλασσα, η περιοχή που επιλέχθηκε για εγκατάσταση δεν είναι κάποιο από τα χαμηλά πλατώματα αλλά βρίσκεται στην κορυφή ενός λόφου που ξεπερνά σε υψόμετρο τα 400μ. Πρόκειται για μία φυσική ακρόπολη που οχυρώθηκε και με τείχος για να μπορέσει να ικανοποιήσει την έλλειψη ασφάλειας που ένιωθαν οι κάτοικοι. Δικαιολογημένα μάλιστα, αφού εάν δεν είναι τυχαίο το γεγονός, ο οικισμός καταστράφηκε από πυρκαγιά δύο φορές κατά τη διάρκεια του ήρεμου κατά τα άλλα 12ου αι. π.Χ. Η ζωή συνεχίστηκε και μετά από τις καταστροφές και η θέση δεν εγκαταλείφθηκε, φανερώνοντας ότι ο ρόλος της ήταν σημαντικός για την ασφάλεια μιας μεγάλης περιοχής και ότι ο οικισμός έπρεπε να βρίσκεται εκεί με οποιοδήποτε τίμημα.
Η άλλη εγκατάσταση εντοπίστηκε στο σύγχρονο Αίγιο και ταυτίζεται με την ομώνυμη πόλη του Ομήρου, κατέχοντας μία επίκαιρη θέση που εποπτεύει τον κόλπο και την εύφορη ενδοχώρα που βρίσκεται στα νώτα της. Ο οικισμός βρίσκεται πολύ κοντά στη θάλασσα και σε μία ομαλή και επίπεδη περιοχή, χωρίς φυσική ασφάλεια, ώστε οι κάτοικοί του δεν φαίνεται να συμμερίζονταν τις ανησυχίες του γειτονικού πληθυσμού της Αιγείρας. Το αίσθημα της ασφάλειας έδινε πιθανότατα η «ακρόπολη» που διατηρούσαν στην περιοχή της Παναγίας, η οποία όμως δεν στάθηκε ικανή να αποτρέψει την καταστροφή με φωτιά που έπληξε τον οικισμό, επίσης τον 12ο αι. π.Χ. Η κατοίκηση συνεχίστηκε και εδώ αλλά τα λίγα αρχαιολογικά στοιχεία που υπάρχουν δείχνουν ότι ο οικισμός συρρικνώθηκε, ίσως γιατί κάποιοι επέλεξαν να μετακινηθούν σε κάποιο γειτονικό και ασφαλέστερο χώρο.
Η συνέχεια την επόμενη εβδομάδα




Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[12:13]  Περιμένοντας τους βαρβάρους
[χθες 14:30]  Το νέο αναπτυξιακό μας αφήγημα
[χθες 10:13]  Οι οκτώ πυλώνες στήριξης που έχει...
[χθες 09:56]  Μια οικονομία που να δουλεύει για...
[χθες 09:23]  Το ελάχιστον που οφείλουμε στους...
[χθες 10:45]  Μια βιομηχανία χρήματος,...
[χθες 09:50]  Αντώνης Λιβάνης: Ο υπέροχος...
[χθες 15:35]  ΠΕΡΙ ΠΑΤΡΩΝ ΠΥΡΓΟΥ - ΔΙΛΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [13:03:05]