ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Θέατρο: Θέατρο μέσα στον πόλεμο

Θέατρο: Θέατρο μέσα στον πόλεμο



Της ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ ΚΟΚΚΟΤΑ
Παρά τη περιορισμένη διείσδυση του Ισπανού συγγραφέα Χοσέ Σάντσις Σινιστέρα στο θεατρόφιλο κοινό της Ελλάδας και την αραιή έως σπάνια παρουσία της δραματουργίας του στην ελληνική σκηνή, το πικρό πολιτικό έργο του «Αϊ Καρμέλα» (1986) είναι το πλέον γνωστό. Δυο φορές παρουσιασμένο από το «Θέατρο της Ανοιξης» στο πρωτοπόρο «Αμόρε» (1996, 1999), από το «Θέατρο της Δευτέρας» στην ΕΡΤ (2000) αλλά και στο «Επίκεντρον» (2016) ενώ η κινηματογραφική του μεταφορά, πολυβραβευμένη με δεκατρία Γκόγια, φέρει την υπογραφή του Κάρλος Σάουρα (1990).
Από τις θεμελιώδεις φωνές του σύγχρονου ισπανικού θεάτρου ο δημιουργός της «Καρμέλας» -με μπρεχτικές ρίζες, θαυμασμό για τον Μπέκετ και πίστη στο πολιτικό θέατρο, το όχι κατ' ανάγκη αριστερό- αποφεύγει τις κοινοτοπίες μιας τετριμμένης δραματουργίας και επιδιώκει με διακριτικότητα καινούργιους τρόπους γραφής. Τα έργα του, αν και «μεγάλα» μας παρουσιάζονται «μικρά», ανεξάρτητα από κώδικες, συμβατικότητες και αφηγηματικές ευπρέπειες. Με ένα διαρκές χιούμορ που αποδιώχνει το πομπώδες, συνυπάρχουν σ' αυτά με σύμπνοια, η αλήθεια και το ψέμα, η παιδικότητα και η ωριμότητα, η πίστη και η αμφιβολία, το δεδομένο και το αυθόρμητο, εκφρασμένα από ήρωες, που βρίσκονται συνήθως στο περιθώριο της Ιστορίας αλλά έρχονται αντιμέτωποι με αυτήν.
Σ' αυτό το κλίμα κινείται και η πικρή κωμωδία του «Αϊ Καρμέλα» που γράφτηκε σαράντα περίπου χρόνια μετά τον Ισπανικό Εμφύλιο (1936-39), αντλώντας τον τίτλο της από το ομώνυμο επαναστατικό τραγούδι, αγαπημένο του δημοκρατικού στρατού στον αγώνα του κατά των εθνικιστών του Φράνκο. Ο Σινιστέρα, οριοθετώντας το σκοπό της συγγραφής του, διευκρινίζει ότι δεν είναι ένα έργο για τον πόλεμο αλλά ένα έργο για το θέατρο μέσα στον πόλεμο. Πράγματι η αντιμετώπιση του Εμφυλίου μέσα από την οπτική των καλλιτεχνών, τη χαμένη τους αξιοπρέπεια και τη λεηλατημένη πολιτιστική τους έκφραση από το φασιστικό φρανκικό καθεστώς διαπνέει όλο του το κείμενο.
Δύο δευτεροκλασάτοι κωμικοί ηθοποιοί του ελαφρού θεάτρου, ο Παουλίνο και η Καρμέλα, σύντροφοι στην τέχνη και τη ζωή, ρισκάρουν τις ζωές τους και τις αξίες τους εν μέσω μιας σκληρής πραγματικότητας και δραματικής καθημερινότητας. Προσπαθούν να επιβιώσουν αναζητώντας τη τύχη τους και το ψωμί τους από επαρχία σε επαρχία μέσα στις αντίξοες συνθήκες της μεγαλύτερης πολεμικής δίνης, που έζησε η νεώτερη Ισπανία. Ανομολογήτως φιλικά προσκείμενοι προς τις δημοκρατικές δυνάμεις, βρίσκονται κατά λάθος στην περιοχή του εθνικού στρατού, με αποτέλεσμα των αιχμαλωσία τους και μοναδική σωτηρία τους μια αυτοσχεδιαστική πατριωτική παράσταση με θεατές τους μελλοθάνατους δημοκρατικούς της επόμενης μέρας, η οποία ως υπαγορευμένη από καθεστωτικούς, αντιτίθεται στην ιδεολογία τους.
Στις δύο πράξεις και τον επίλογο που συνθέτουν το έργο, ο χώρος δράσης -μια άδεια σκηνή θεάτρου σε μια επαρχιακή πόλη- είναι γνώριμος καθώς στη δραματουργία του Σινιστέρα επανέρχεται ως προσφιλής εμμονή το εύρημα του «θεάτρου εν θεάτρω», όπως εξ ίσου γνώριμη είναι και η διάσπαση της ενότητας του δραματικού χρόνου, που κυλάει ρευστός, με τους ήρωες να παλινδρομούν ανάμεσα στο παρόν και το παρελθόν αλλά και αντίστροφα και την Καρμέλα, αν και πεθαμένη, να επισκέπτεται τον Παουλίνο στη θεατρική φωλιά τους.
Η άλλοτε συντροφική και άλλοτε εριστική, μα πάνω απ' όλα τρυφερή σχέση των δύο ηθοποιών, αποκαλύπτει τη δειλία και την αντιηρωισμό του Παουλίνο, που έρχεται σε αντίθεση με την ισχυρή ιδιοσυγκρασία της Καρμέλας αν και μοιραία για τη ζωή της, όταν η πληγωμένη της αξιοπρέπεια και η ανθρωπιά της έρθει αντιμέτωπη με τη καθεστωτική νοοτροπία. Κρατημένοι και οι δυο ήρωες στη δίνη του πόνου ενός βίαιου κόσμου, που απεργαζόταν εκεί έξω την υλική και την ηθική καταστροφή του ανθρώπου, προβάλλουν αναγνωρίσιμες στάσεις ζωής, που αφορούν και την προσωπική μας διάθεση είτε για παράδοση είτε για αντίσταση. Ξυπνά, λοιπόν, ο Σινιστέρα με την «Καρμέλα» του τις αναμνήσεις του ισπανικού λαού αλλά και κάθε λαού, που στο συλλογικό του ασυνείδητο έχει εγγραφεί ένας εμφύλιος και δένοντας αξεδιάλυτα στο έργο του τη σκηνή του θεάτρου με τη σκηνή μιας άξενης και σκληρής ζωής, βλέπει το θέατρο όχι μόνο ως καταφύγιο ιδεών αλλά και ως κιβωτό μνήμης όλων όσων μας πόνεσαν και μας εξόργισαν.
Στην Πάτρα το έργο παρουσιάστηκε πριν από τρία χρόνια στη σκηνή του «Επίκεντρου», σε σκηνοθεσία του Διονύση Βούλτσου, που επωμίστηκε και τον ρόλο του Παουλίνο, έχοντας πλάι του τη Χρυσούλα Παπαδοπούλου ως Καρμέλα και πρόσφατα στο θέατρο «Act» με την υποστήριξη της ισπανικής πρεσβείας στην Ελλάδα. Η σκηνοθετική προσέγγιση ήταν της Esther Andre Gonzalez με τον Βαγγέλη Ανδρέου στον ρόλο του Παουλίνο και την Ελένη Ορνεράκη σε εκείνον της Καρμέλας. Μια μετάκληση του θεάτρου «Faust-Bar» από την πατρινή σκηνή.
Το ισπανόφωνο θέατρο κερδίζει διαρκώς έδαφος στο σύγχρονο θεατρικό γίγνεσθαι της Ελλάδας, με τις επιλογές της ισπανόφωνης δραματουργίας από θιάσους και θεατρικές ομάδες να αυξάνονται δειλά αλλά σταθερά. Μετά τη δημοφιλή στο ελληνικό θεατρόφιλο κοινό και πολυπαιγμένη «Μέθοδο Γκρόνχολμ» του Τζόρντι Γκαλθεράν και την επιτυχημένη σκηνική διαδρομή του έργου «Γράμματα αγάπης στο Στάλιν» του Χουάν Μαγιόρκα, το ισπανόφωνο θεατρικό τοπίο άνοιξε σημαντικά. Ψυχή αυτής της προσπάθειας η Μαρία Χατζηεμμανουήλ μεταφράστρια και ιδρύτρια του «Solo Teatro» που προωθεί συστηματικά, με αφοσίωση και συνέπεια, την επαφή της ελληνικής σκηνής με τα ισπανόφωνα θεατρικά δημιουργήματα, μέσα από μεταφράσεις τους και μετακλήσεις σκηνοθετών αλλά και με προτάσεις σύγχρονου ισπανόφωνου δραματολογίου. Την ευχαριστούμε.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ






Αποστολή με E-mail Εκτύπωση












Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [16:17:08]