ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Η Ιωάννα Καρυστιάνη έρχεται στην Πάτρα και μίλησε στην «ΠτΚ»: «Η ονειροπόληση είναι τροφή και νέκταρ για την ύπαρξη»

Η Ιωάννα Καρυστιάνη έρχεται στην Πάτρα και μίλησε στην «ΠτΚ»: «Η ονειροπόληση είναι τροφή και νέκταρ για την ύπαρξη»



Συνέντευξη στην ΚΡΙΣΤΥ ΚΟΥΝΙΝΙΩΤΗ
Ενα ξεβρασμένο πτώμα, μια χήρα βουτηγμένη στην αμφιβολία, μια αγωνίστρια κόρη, ένα αδικοχαμένο 17χρονο κορίτσι, φιλίες άλλες ανθεκτικές, άλλες όχι, με βάση ένα τόσο δα αιγαιοπελαγίτικο νησί. Οι «Χίλιες ανάσες» (εκδ. Καστανιώτη) της Ιωάννας Καρυστιάνη παρουσιάζονται την Τρίτη 5 Μαρτίου και ώρα 8 μ.μ. στο «Discover», και η «ΠτΚ» συνομίλησε τηλεφωνικά με τη βραβευμένη συγγραφέα. Κι όπως χαίρεσαι να τη διαβάζεις, χαίρεσαι να την ακούς.
Κουκούτσι ονομάσατε το φανταστικό νησάκι της ιστορίας σας.
Το όνομα έχει διττή σημασία. Το κουκούτσι μια φτυσιά, όπως θεωρούν οι ντόπιοι, από τους αρμόδιους και κυβερνώντες της εποχής, που διάλεξαν αυτό το παρατσούκλι για το νησί τους, αλλά εμπεριέχει και την έννοια του σπόρου -ότι μπορείς να φτύσεις ένα βερικοκόκουτσο και να φυτρώσει ένα δέντρο που θα σου προσφέρει τη σκιά και τους γευστικούς του καρπούς.
Πιστεύω ότι ο γενέθλιος τόπος του καθενός, ας είναι και μια σταλιά ή μια πατιά, όπως γράφω, είναι η δική του ήπειρος. Διαλέγω πάντα ένα μικρό τόπο, ακόμα κι όταν είναι υπαρκτός και ρεαλιστικός, γιατί πιστεύω ότι μου επιτρέπει, και ταυτόχρονα με υποχρεώνει, να μην παρακάμψω ούτε το φυσικό ούτε το ανθρώπινο τοπίο. Εχω την εντύπωση ότι η αίσθηση του ανήκειν είναι πιο χειροπιαστή για τους ανθρώπους που ζουν εκεί.

«Ολοι θα 'πρεπε να είναι περιζήτητοι» λέει μια από τις ηρωίδες σας, η Πέπη. Οι ήρωές σας είναι το αντίθετο, ωστόσο.
Οι δικοί μου ήρωες είναι αφανείς και άσημοι στην πιάτσα της καθημερινότητας. Είμαι προσηλωμένη στο στοιχείο το περιορισμένο, το τετριμμένο. Αυτό με συναρπάζει και με ανάβει κιόλας -η καθημερινότητα. Αλλωστε, κυρία Κουνινιώτη, πιστεύω, μπορεί να κάνω και λάθος βέβαια, ότι μέρος της σύγχρονης λογοτεχνίας βρίθει από σκηνικά μεγαλουπόλεων, από περιπετειώδη ταξίδια, από δοκιμιακές αναλύσεις, πολλές φορές, γεγονότων, από πολυπλοκότητες και περιπλοκότητες, αλλά εγώ επιθυμούσα να αποφύγω εντελώς τα θεαματικά και εντυπωσιακά στοιχεία. Να πάω δίχως συμμάχους εκκωφαντικών γεγονότων πανελλήνιας ή παγκόσμιας εμβέλειας, Σε ένα άσημο, μερικά ασήμαντο μέρος.
Βέβαια, η σύγχρονη, κοινή για όλους, πραγματικότητα υπάρχει κατάσπαρτη σε πολλές σελίδες, επηρεάζει τις ζωές των ηρώων μου, εισβάλλει απέξω και πιάνει στα δίχτυα της και το Κουκούτσι -έναν ξεχασμένο ντενεκέ στην αποθήκη του Αιγαίου, όπως γράφω κάπου.

Πηγή, Πόπη, Πέπη τρεις καρδιακές φίλες. Γιατί επιλέξατε αυτά τα 3Π;
Ελα ντε. Εχουμε διαβάσει για πολλά ερωτικά τρίγωνα που εξελίσσονται σε τρίγωνα των Βερμούδων, αλλά τα 3Π τα δικά μου σχηματίζουν ένα ισοσκελές τρίγωνο ώριμης φιλίας και ανιδιοτελούς αλληλεγγύης. Ηθελα, με τα τρία ονόματα, που είναι και δισύλλαβα, να σηματοδοτήσω ότι η κάθε μια φέρει κάτι από τον χαρακτήρα της άλλης σαν να είναι άλτερ έγκο, κι επίσης ήθελα να εξασφαλίσω ότι ο αναγνώστης, κάνοντας προσπάθεια, τουλάχιστον στα πρώτα κεφάλαια, να ξεχωρίσει κάθε φορά ποια είναι ποια, δεν θα χάσει τη σημασία κάποιων φράσεων. Θέλω τον αναγνώστη προσεκτικό και δοσμένο, όπως είμαι κι εγώ ως αναγνώστρια βιβλίων. Ενα βιβλίο δεν το καταναλώνεις σαν ένα πιάτο γιουβαρλάκια, η σα μια πίτσα απ' όλα, που έλεγε κι ο Τσαρούχης.

Η αλήθεια είναι ότι επειδή τα βιβλία σας είναι πυκνογραμμένα, ένα κόμμα να σου ξεφύγει, το έχασες το νόημα.
Είδατε; Μόνο κόμματα και τελείες έχω. Η προφορικότητα είναι πολύ έντονη και χαρακτηριστική στα λίγα βιβλία που έχω γράψει, οπότε θέλω να λειτουργεί το κείμενο όχι μόνο στο μάτι, αλλά και στο αφτί. Γι' αυτό όταν θέλω να τονίσω σε κάποια γεγονότα, σχέσεις κ.λπ., τον θαυμασμό ή την αμφιβολία, θέλω αυτά να προκύπτουν από τη διατύπωση και όχι από σημεία στίξης.

Η Αμαλία, κόρη της Πηγής και του Στέλιου, λέει για την επανάσταση: «Ντρέπομαι που ούτε τολμώ να την ονειρευτώ πια. Ούτε αυτή η ίδια θα ονειρεύεται πώς να ξαναξεκινήσει κάπου και πώς να πιάσει…». Ωραίο σχόλιο.
Πιστεύω ότι έχουν στενέψει πολύ, για τις μεγαλύτερες ηλικίες τουλάχιστον, τα περιθώρια της ονειροπόλησης, που προσωπικά τη θεωρώ τροφή και νέκταρ για την ύπαρξη. Πλέον, θεωρείται αντιπαραγωγική, έχει τεθεί υπό περιορισμό, αν όχι υπό διωγμό. Εχουμε φτάσει σε μια εποχή που έχει αποδειχτεί κορακοζώητο το γνωστό σεσημασμένο οικονομικοπολιτικό σύστημα -στον θρόνο οι άπληστες αγορές. Είναι εποχές αποπνευματικοποίησης, αποπροσωποποίησης, αποσυσχέτισης από αξίες. Υπάρχει μια παραίτηση από επιθυμία, νοηματοδότηση της ύπαρξης, πάει περίπατο και η κοινωνική δικαιοσύνη, η διενθικιστική αλληλεγγύη. Αλλά μπορεί κανείς να ζήσει αποδεχόμενος την υποταγή στις αγορές; Μπορεί κανείς να κλειδώνει τη συνείδησή του και να παρακάμπτει το γεγονός ότι διαρκώς μεγαλώνει η ψαλίδα ανάμεσα στον μεγάλο πλούτο και τη φτώχεια, η οποία διαχέεται σαν ντοστογιεφσκικό ζοφερό κύμα παντού στον πλανήτη; Η Αμαλία, λοιπόν, λαχταρά ένα καλύτερο κόσμο και «τα χώνει» στους δικούς της, και αγωνίζεται με τον τρόπο της. Αυτή ονειρεύεται.
Και με τα όνειρα των παιδιών τι γίνεται;.
Επειδή πηγαίνω σε πολλά σχολειά, ανά την Ελλάδα, αυτό με βαστάει σε μια επαφή με πολλές πλευρές της σύγχρονης πραγματικότητας, αλλά με υποχρεώνει κιόλας να κοσκινίζω προσωπικά αισθήματα, απόψεις και διαβάθμιση σθένους, διότι δεν γίνεται να μιλώ, στα παιδιά ειδικά, χολιασμένη και ντιπ μαυρισμένη. Τα παιδιά πρέπει να πιστέψουν στην έμπνευση για ένα καλύτερο μέλλον και στις δυνατότητές τους, ειδικά σε αυτή την ηλικία, που υπάρχει ανυποκρισία, μεγαλύτερη τόλμη, και απόλυτο δικαίωμα στον οραματισμό, στην ονειροπόληση και στον αγώνα.

Μια εκ των τριών φιλενάδων, η Πέπη, έχει λατρεία με τον κινηματογράφο. Να υποθέσω ότι ταυτίζεστε μαζί της σ' αυτό το σημείο;
Από παιδί έβλεπα ταινίες, η μοναδική διασκέδαση τότε. Εμπαινα τζάμπα στους κινηματογράφους από 5-6 χρονών, έβλεπα 6-7 φορές την κάθε ταινία, και τώρα βλέπω πολλές ταινίες, και αισθάνομαι όπως η Πέπη. Λατρεύω τους ηθοποιούς, ακριβώς όπως λέει η Πέπη (γέλια). και τους επιτυχημένους και τους αποτυχημένους, και τους όμορφους και τους άσχημους και τους περιπετειώδεις χαρακτήρες και τους πιο ταπεινούς και καταφρονεμένους. Νομίζω πως πολλές φορές οι ιστορίες μέσα από τις ταινίες και οι χαρακτήρες μάς δίνουν τροφή για σκέψη, αλλά πάνω απ' όλα είναι και μια συντροφιά γι' αυτή την τόσο μοναχική αλλά και ταυτόχρονα ζωηρή γυναίκα του βιβλίου με την πολύ ιδιαίτερη προσωπικότητα.
Στην πεζογραφία βρίσκω περισσότερο τον εαυτό μου, είναι άσκηση μοναχικότητας. Το σινεμά είναι άσκηση στη συνύπαρξη. Πολύ ευλογημένο πράγμα να βρίσκεσαι σε ένα τσούρμο ανθρώπων, οι οποίοι τα δίνουν όλα, όλοι μαζί. Να ζεις στιγμές μαζικού ενθουσιασμού και μαζικής κατάθλιψης όταν κάτι πάει στραβά. Είναι πιάτσα πραγματικότητας και το σινεμά, και μπορώ να πω ότι είμαι και ευγνώμων, γιατί μπορεί να κόμισα κάποια στοιχεία από την πεζογραφία στο σενάριο, και με επιμονή πολλές φορές, αλλά και το σενάριο που είναι ένα διαφορετικό είδος με βοηθάει όταν επιστρέφω στην πεζογραφία.

Γράφετε κάθε μέρα;
Κάθε νύχτα θέλετε να πείτε (γέλια). Συνέχεια. Γιατί ακόμα κι αν δεν έχω αποφασίσει να δουλεύω πάνω σε ένα συγκεκριμένο κείμενο, κάνω συνέχεια ασκήσεις για τη γλώσσα, μισογράφω παραστάσεις και παραγράφους και σχηματίζω χαρακτήρες, που θα μου φανούν κάποια στιγμή χρήσιμοι όταν ξεσκαρτάρω αυτό το υλικό. Πάντως δεν είμαι από αυτούς που λένε δεν έχω έμπνευση, δεν κάθομαι να γράψω. Είναι πειθαρχία, ταπεινοφροσύνη και άσκηση καθημερινή. Για τη γλώσσα, το λεξιλόγιο, για εκφράσεις, να ξεσκαρτάρεις, να αποφύγεις τις εξεζητημένες διατυπώσεις, να σεβαστείς τις πιο ανθεκτικές γλωσσικές εκφράσεις, και διαρκής αναζήτηση ενός τρόπου ώστε σε ένα κείμενο πότε να ευλογείται το τροχάδην της αφήγησης και πότε να υπάρχουν αυτές οι στάσεις, οι οποίες είναι απαραίτητες για να μαζεύει το μυαλό του και ο αναγνώστης. Να έχει χρόνο να προσθέσει τα ερωτήματά του, τις αμφιβολίες του.

Και όταν πλάθετε τους χαρακτήρες ποια διαδικασία ακολουθείτε;
Οταν φτιάχνω τους βασικούς χαρακτήρες -τους φιλοτεχνώ με βάση τις ατομικο-συλλογικές ταυτότητες, τον γενέθλιο τόπο, τη μητρική γλώσσα κ.λπ. - θέλω να έχω μια φράση για τον καθένα που να είναι οδηγός στο γράψιμο και αυτή να με βοηθήσει και στην εξέλιξη, στις ανατροπές στα αντικρουόμενα συναισθήματα και πράξεις.
Ας πούμε, για τους χαρακτήρες αυτού του βιβλίου: Η Πηγή είναι «αυτή που μπορούσε να διαβάσει τα μάτια των άλλων και τώρα δεν μπορούσε να διαβάσει τα δικά της. Που δεν ξέρει πού να είναι» όπως σημειώνω κάπου.
Ο Στέλιος ένας επίμονος κηπουρός της μνήμης, ένα πληγωμένο αγρίμι.
Η Αμαλία που λαχταρά τον καλύτερο κόσμο, αλλά κράζει και τους γονείς της πως όταν κάνει δικά της παιδιά δεν θα γίνει Μήδεια παιδικών ψυχών.
Ο Ηλίας ο αγιογράφος που κάποτε πήγαινε καβάλα στο καλάμι των 18 χρόνων και μετά ξεπέζεψε σε ένα εργαστήρι αγιογραφίας να ζωγραφίζει Παναγίες ίδια μάρκα, γιάτρισσες και γλυκοφιλούσες, και Παναγίες άλλη μάρκα, εσφαγμένες και άναντρες.
Ο Ισίδωρος, ο οποίος στη δική του μοναχικότητα προσπαθεί να τη βγάλει ανάβοντας τη φωτοβολίδα της ιστορίας και μελετώντας τις πυροβολαρχίες και τα φλογοβόλα του πρώτου πολέμου.
Ο ξάδελφος του Στέλιου, ο Θοδωρής, που αναλογίζεται το κόστος των μάταιων αναμετρήσεων και μετράει πληγές κάποιων παλιών αγώνων. Που είναι σαν να επισημαίνω, εμμέσως, ότι τίποτα δεν πάει χαμένο, γιατί πρέπει να ξαναδούν οι άνθρωποι το κόστος της υποταγής και τη σημασία της κινητοποίησης.

Στο βιβλίο σας, πάντως, χτυπάτε πολλά καμπανάκια εμμέσως.
Ναι, θεωρώ ότι η λογοτεχνία έτσι πρέπει να κάνει. Πολλές φορές λένε «πού είναι οι καλλιτέχνες;», «τι κάνουν οι πνευματικοί άνθρωποι;» κ.λπ. Σκέφτομαι, λοιπόν, ότι οι πραγματικοί καλλιτέχνες δεν είναι χοντρόπετσοι. Δεν είναι καβαλημένοι αλλά δεν είναι και εισαγγελείς. Στα χρόνια δε προ της κρίσης, δεν δόξασαν το λάιφσταϊλ, τη μαγκιά, την καυχησιά, ότι εμείς οι Ελληνες είμαστε οι πιο ξύπνιοι κ.λπ. Ναι, όπως όλοι, μπορεί κι αυτοί να κουράζονται, να απελπίζονται, καμιά φορά να ξελογιάζονται ή να διαολίζονται, αλλά οι πραγματικοί καλλιτέχνες δεν παραπλανούν συνειδητά και ποτέ δεν παίρνουν διαζύγιο από την αυτοκριτική. Η λογοτεχνία δεν είναι ψηφοδέλτια που τα πετάς κάτω από τις πόρτες ή τα ρίχνεις στα γραμματοκιβώτια. Βοηθά τους ανθρώπους να καταλάβουν την αξία και του εξωτερικού βίου και του εσωτερικού. Εκεί που είναι τα πολύ δύσβατα μονοπάτια του εσώτερου εαυτού. Εκεί όπου υπάρχουν σκιές και συνωστίζονται νίκες και ήττες αλλά και όπου είναι όλο το υλικό του στοχασμού. Δεν είναι τυχαίο που και σ' αυτό το βιβλίο μου υπάρχουν πολλές σιωπές. Για μένα, οι σιωπές δεν είναι κενός χρόνος. Βρίθουν από σκέψεις των ανθρώπων, που μπορεί κάποτε να είναι αφηνιασμένες, αλλά είναι και νηφάλιες. Μετράς τα πράγματα κρατάς ένα ανοιχτό λογαριασμό με τη συνείδησή σου.

«Χίλιες ανάσες ο τόπος μας» διαβάζουμε. Ας κλείσουμε με τον τίτλο του βιβλίου. Πώς προέκυψε;
Είναι τίτλος ανάγκης, θα έλεγα. Ψάχνω συνέχεια, ιδίως όταν είμαι στα κάτω μου, ζωντανές φλέβες, γυρεύω ανάσες που να λένε ότι αξίζει να το παλέψω. Πιστεύω ότι τα καλά κείμενα είναι κλειδιά στοχασμού για τα κακώς κείμενα. Και βάζοντας αυτό τον τίτλο που είναι ταυτόχρονα κίνητρο, αλλά κι ευχή και στόχος, λέω, με πολύ απλά λόγια, ότι όλους μάς παίρνει να κάνουμε κάτι παραπάνω για να καθαρίσουμε τα πνευμόνια μας και να τρέξει ο αέρας της αυτενέργειας, της κινητοποίησης και της ονειροπόλησης. Πολύ τη γουστάρω αυτή τη λέξη. Το έλεγε και ο Χομπσμπάουμ ότι καταργήσαμε την ονειροπόληση και πληρώνουμε τις απαίσιες συνέπειες. Οταν στεγνώνει η ζωή από το όνειρο, από τη σφοδρή επιθυμία για κάτι καλύτερο, πιστεύω ότι όλα πια μοιάζουν σκοτεινά, χωρίς κέφι, άδεια.

*Στην εκδήλωση της Τρίτης, το βιβλίο της Ιωάννας Καρυστιάνη θα παρουσιάσει ο Γιάννης Στρατούλιας ψυχίατρος-ποιητής.



Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[χθες 22:07]  O Ανδρέας Μήτσου στην «ΠτΚ»: «Το...
[χθες 16:02]  Σεμίνα στην «Π»:«Πιστεύω πάντα...
[χθες 22:27]  Η Σεμίνα Διγενή με το «Κίτρινο...
[χθες 20:10]  Η Φιλομήλα Λαπατά έρχεται την...
[χθες 19:52]  Αφιέρωμα στα σονέτα του Σαίξπηρ...
[χθες 16:23]  Την Τετάρτη, στο Αίγιο, η...
[χθες 15:20]  Πάτρα:Παρουσίαση βιβλίου, του...
[χθες 22:15]  Παρουσιάζονται οι «Λέξεις στο Φως»...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [01:44:29]