Κυριακή 21 Οκτωβρίου 12:01      12°-24° Πάτρα
ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Ο Παναγιώτης Καρώνης στην «ΠτΚ»: Με το βλέμμα στραμμένο στην παράδοση της γενέτειράς του

Ο Παναγιώτης Καρώνης στην «ΠτΚ»: Με το βλέμμα στραμμένο στην παράδοση της γενέτειράς του



Συνέντευξη στην ΚΡΙΣΤΥ ΚΟΥΝΙΝΙΩΤΗ
Μελέτησε τον γάμο στη Νεστάνη μιας αλλοτινής εποχής, έκλεισε το πλούσιο υλικό του σε ένα βιβλίο με τίτλο «Να 'ναι η νύφη τρυγονάκι κι ο γαμπρός περιστεράκι» (εκδ. Το Δόντι) και κατάφερε να κρατά «αιχμάλωτο» τον αναγνώστη από την πρώτη μέχρι την τελευταία σελίδα. Ο Παναγιώτης Καρώνης, μιλάει στην «ΠτΚ» για την έρευνα και τα συναπαντήματά του με συγχωριανούς του Νεστανιώτες, για το παρόν, το παρελθόν, το μέλλον, αλλά και για τη σχέση του με τη ζωγραφική και τον κινηματογράφο.
Ακόμα ένα βιβλίο αφιερωμένο στη γενέτειρά σας- αυτή τη φορά με θέμα τον γάμο, όπως γινόταν τα παλιά τα χρόνια έως τη δεκαετία του '70, τον οποίο χαρακτηρίζετε μάλιστα ως «απόλυτα δωρικό». Τι σας ώθησε να ασχοληθείτε με αυτή την ιδιαίτερη στιγμή δύο ανθρώπων;
Οι τελετουργίες, τα έθιμα, τα γλέντια και τα τραγούδια τους, αλλά και τα δρώμενα που προηγούνταν και ακολουθούσαν τον γάμο παλαιότερα, μας δίνουν την ευκαιρία να δούμε και να ερευνήσουμε σφαιρικά μια κοινωνία, δηλαδή τις δομές της, τους θεσμούς της, τις αξίες της αλλά και τους φραγμούς της, τις αγκυλώσεις της, πράγματα πολύ ενδιαφέροντα για μένα. Αυτά τα δρώμενα αλλά και το πώς οι μελλόνυμφοι έφταναν σε αυτή τη σημαντική γι' αυτούς στιγμή, αποτελούν το κεντρικό «νήμα» του βιβλίου.

Στο βιβλίο σας υπάρχουν πάμπολλες πληροφορίες («φάγανε τις κότες» σήμαινε «τα φτιάξανε», μαθαίνουμε για τους καλεστές, τις κινάδες, το μάτιασμα και το αμπόδεμα…). Τι είναι αυτό που σας εντυπωσίασε περισσότερο μιλώντας με Νεστανιώτες και Νεστανιώτισσες, προκειμένου να συλλέξετε όλα αυτά τα στοιχεία;
Ολα αυτά έχουν εξαιρετικό ενδιαφέρον τόσο για τον απλό αναγνώστη όσο και για τον μελετητή. Μιλάμε για μια ολόκληρη παράσταση ανοιχτή -στο μεγαλύτερο μέρος της- στο κοινό. Το εντυπωσιακότερο όλων αυτών είναι τα τραγούδια τους. Το πάθος τους για τραγούδι, για γλέντι και χορό. Διόλου τυχαίο που οι παλιότεροι μου έλεγαν πως στους γάμους γλεντούσαν τρεις μέρες. Την παραμονή, στους κινάδες, τη μέρα του μυστηρίου της στέψης και την επομένη, στα πιστρόφια!
Κατά τη διάρκεια της πολυετούς έρευνάς σας, ποιες οι προκλήσεις, οι δυσκολίες, οι ωραίες στιγμές;
Το βιβλίο είχε πραγματικά έναν μακρύ και κοπιαστικό -κάπου 30 και πλέον χρόνων- για μένα δρόμο. Το να προχωρήσω μετά τη συγκέντρωση του υλικού, απαιτούσε βέβαια τη μελέτη της σχετικής βιβλιογραφίας, αλλά και ευρύτερα, μελέτη πολλών παραμέτρων που ήθελα να εισχωρήσουν στο βιβλίο. Για παράδειγμα, πώς να μιλήσει κανείς για τα τραγούδια του γάμου χωρίς να κάνει μια εμπεριστατωμένη αναφορά στα «Επιθαλάμια» της ελληνικής αρχαιότητας· τη συγγένεια των οποίων ο Φωριέλ είχε επισημάνει από το 1824, στη πρώτη εκείνη και σπουδαία Συλλογή του, ή πάλι, πώς να μιλήσεις για το «Τραγούδι του υμεναίου» και να μην αναφερθείς στην υπέροχη μυθολογία μας και στον Υμέναιο σαν προστάτη θεό του γάμου;
Πέραν αυτών, όμως, ωραία στιγμή ήταν και η συνεργασία μου με τους μουσικολόγους Λ. Πεφάνη και Στ. Φευγαλά που έκαναν τις μουσικές καταγραφές, αλλά και με την κοινωνική ανθρωπολόγο Αικ. Λύγκουρα που υπογράφει το εισαγωγικό κείμενο του βιβλίου.
Τι αλλαγές έχει επιφέρει η σύγχρονη εποχή στον νεστανιώτικο γάμο και πώς αντιμετωπίζουν οι σημερινοί νεαροί Νεστανιώτες την παράδοση;
Είναι πολλές. Αν αναφερθώ σε αυτές αναλυτικά θα χρειαστούμε πολλά φύλλα... Απλά, ο γάμος σήμερα στη Νεστάνη δεν διαφέρει σε κάτι από τον γάμο σε οποιοδήποτε μεγάλο αστικό κέντρο της χώρας. Δεν συναντάς τις παραδοσιακές τελετουργίες, και το κυριότερο, δεν ακούς τα υπέροχα εκείνα τραγούδια... Ο γάμος έχει πια τυποποιηθεί. Οι νέοι, βέβαια, αν και ενδιαφέρονται για όλα αυτά -για παράδειγμα δείτε τη μαζική συμμετοχή τους κάθε χρόνο στη βλαστολατρική γιορτή του Αη Γιώργη- η ηλεκτρονική εποχή μας και γενικά ο όλος τρόπος ζωής δεν βοηθούν για κάτι παραπάνω...
Ταξιδεύοντας στο παρελθόν για τη συγγραφή των βιβλίων σας, μπαίνετε στη διαδικασία να κάνετε συγκρίσεις με το παρόν; Και αν ναι, θα θέλατε να μοιραστείτε τις σκέψεις σας μαζί μας;
Δεν είμαι απαραίτητα νοσταλγός κάποιου παλαιότερου τρόπου ζωής, ούτε αντιπροσωπεύω τον άνθρωπο της παράδοσης, όντας τέκνο μιας σύγχρονης ευαισθησίας και κουλτούρας. Από τη μελέτη κάθε εποχής έχουμε βέβαια να διδαχτούμε πολλά και αυτό είναι το σημαντικό. Για παράδειγμα, αναφέρω στο βιβλίο, πως παλιά, οι Νεστανιώτισσες ζύμωναν με αλεύρι της δικής τους σοδειάς και έψηναν στον παραδοσιακό ξυλόφουρνο τις πίτες τού γάμου. Κάπου στις αρχές τις δεκαετίας του '80 σταμάτησαν όχι μόνο να ζυμώνουν τις πίτες του γάμου αλλά και το ψωμί της καθημερινής τους διατροφής. Ετσι όμως σταμάτησαν να έχουν και τον έλεγχο του τι τρώνε! Κατανοεί, λοιπόν, κανείς πως το όλο πράγμα έχει πολλές παραμέτρους, δεν είναι μόνο τα έθιμα του γάμου που χάθηκαν...

Ζωγραφική, κινηματογράφος κι ο Σεφέρης
Εκτός της συγγραφής ασχολείστε και με τη ζωγραφική. Με εικονογράφησή σας κυκλοφορούν πέντε βιβλία (εκδ. «Το Δόντι»), τα τέσσερα εκ των οποίων απευθύνονται σε παιδιά. Μιλήστε μας και γι' αυτή σας την αγάπη.
Είναι πραγματικά μια αγάπη. Εχω παρουσιάσει τη δουλειά μου σε 5 ατομικές εκθέσεις σε Αθήνα και Πάτρα. Η εικονογράφηση οφείλει να βοηθάει τα παιδιά να αναπτύξουν τη δική τους ματιά, όχι να τους προσφέρει έτοιμες τις εικόνες του κειμένου· να είναι η αφορμή για πλάσιμο εικόνων από την πλευρά τους. Βέβαια με «ζωγραφικά μου σχόλια» -όπως τα ονομάζω- συνοδεύω αρκετά από τα βιβλία μου, όπως τα πρόσφατα και υπέροχα «Λιανοτράγουδα» και τα λίγο παλαιότερα και αγαπημένα μου «Πριάπεια».

Ομως, είναι κι ο κινηματογράφος στη… μέση. Δύο βιβλία σας αντλούν το θέμα τους απ' αυτόν. Πόσα χρόνια μετράει αυτή η σχέση και πώς θα περιγράφατε το πάρε-δώσε σας;
Θα σας απαντούσα με τον στίχο «κρατάει χρόνια αυτή η κολώνια» -αν και τελευταία αυτή η «κολώνια» τείνει να χάσει το άρωμά της. Ολο και λιγότερο βλέπουμε πια σινεμά των δημιουργών. Αλλά τα σπουδαία έργα απαιτούν και σπουδαίο κοινό, έλεγε ο Φλωμπέρ... Πέρα από όλα αυτά όμως ο κινηματογράφος, η θέαση ταινιών, είναι και παραμένει ένα πολύ αγαπημένο μου κομμάτι -και γιατί όχι βέβαια το γράψιμο κειμένων γι' αυτές! Ουσιαστικά, για μένα δεν υπάρχει πέρα-δώθε, και στο βιβλίο του γάμου βασικός μου στόχος ήταν να παραδώσω στους νεότερους τις εικόνες μιας εποχής.
Ζείτε μεταξύ Πάτρας και Νεστάνης; Τι απολαμβάνετε στην πόλη και τι στο χωριό;
Στο χωριό η ζωή κυλάει με ανθρώπινους ρυθμούς, αισθάνεσαι και ζεις το κάθε λεπτό της. Η πόλη προσφέρει άλλα...

Μια και μιλήσαμε παραπάνω για το παρελθόν και το παρόν, πείτε μου και τι βλέπετε ατενίζοντας το μέλλον αυτής της ταλαίπωρης χώρας.
Μου κάνετε τώρα τη δυσκολότερη ερώτηση. Δεν διατείνομαι, βέβαια, πως έχω έτοιμη τη λύση σε όλο αυτό που ζούμε, ιδίως τα τελευταία χρόνια. Η χώρα έχει μέλλον αν το πιστέψουμε και δουλέψουμε γι' αυτό. Απλά θα μου επιτρέψετε να μεταφέρω εδώ τα λόγια του ποιητή μας Γιώργου Σεφέρη, λόγια που παραθέτω και στο βιβλίο μου: «Είτε θ' αντικρίσουμε το δυτικό πολιτισμό, που είναι κατά μέγα μέρος και δικός μας, μελετώντας με λογισμό και με νηφάλιο θάρρος τις ζωντανές πηγές του -κι αυτό δε βλέπω πώς μπορεί να γίνει αν δεν αντλήσουμε τη δύναμη από τις δικές μας ρίζες και χωρίς έναν συστηματικό μόχθο για την δική μας παράδοση· είτε θα του γυρίσουμε τις πλάτες και θα τον αγνοήσουμε, αφήνοντάς τον να μας υπερφαλαγγίσει, με κάποιον τρόπο από τα κάτω, με τη βιομηχανοποιημένη, την αγοραία, τη χειρότερη μορφή της επίδρασής του».


ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ



Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[χθες 17:40]  Ελένη Τσαμαδού και Νοέλ Μπάξερ...
[χθες 22:09]  Παρουσιάζεται την Παρασκευή η...
[χθες 21:59]  Ο Τηλέμαχος Κώτσιας έρχεται την...
[χθες 22:07]  Η Μαρία Στασινοπούλου την...
[χθες 21:10]  Ο Ελευθέριος Τσιρώνης στην «ΠτΚ»:...
[χθες 15:45]  Πάτρα:Παρουσίαση βιβλίου του...
[χθες 15:05]  Πάτρα:Παρουσιάζεται η ποιητική...
[χθες 21:44]  Η Αθηνά Κακούρη στην «ΠτΚ»: «Μέχρι...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [12:01:16]