Τρίτη 21 Νοεμβρίου 08:12      5°-13° Πάτρα
ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Τα φόντα του Ξενοφώντα

Τα φόντα του Ξενοφώντα



Για τον Ξενοφώντα Ζολώτα ξέρουμε τέσσερα πράγματα όλα κι όλα, και τα ξέρουμε όλοι. Οτι ήταν τραπεζίτης, έγινε πρωθυπουργός, ήταν χειμερινός κολυμβητής και εκφώνησε μια θρυλική ομιλία στην αγγλική, που αποτελείτο εξ ολοκλήρου από ελληνικούς όρους. Πέμπτο πράγμα δεν ξέρουμε. Μας αρκούσαν αυτά, ιδιαίτερα το τελευταίο.
Θυμηθήκαμε την περίπτωση με την αφορμή έκθεσης για τον Ζολώτα που ανοίγει στην Πάτρα με πρωτοβουλία της Τράπεζας της Ελλάδας. Της Ελλάδας ή της Ελλάδος; Για κάποιο λόγο το "Ελλάδος" μας ταιριάζει καλύτερα, γιατί η καθαρεύουσα εμπνέει μια αίσθηση στιβαρότητας που με τη σειρά της ενεργοποιεί τον συνειρμό που παραπέμπει σε σοβαρή κρατική οργάνωση και σε αξιοσέβαστο, πρότυπο θεσμό, με τα βαριά χαλιά του και τους πίνακές του, και τα ξενοσπουδαγμένα στελέχη του με τα παχιά μουστάκια και τις καλλιγραφικές υπογραφές που έβαζαν στα παλιά χιλιάρικα.
Η περίφημη ιστορία με την ελληνοπρεπή ομιλία του Ξενοφώντα Ζολώτα είχε θεωρηθεί από όλους μας τεκμήριο υγιούς πατριωτισμού. Είχε θεωρηθεί τεκμήριο και από εκείνους που δεν διακατέχονται από υγιή πατριωτισμό. Κυρίως όμως την επικαλεστήκαμε ως απόδειξη υπεροχής της ελληνικής γλώσσας έναντι όλων των άλλων γλωσσών, και αφού υπερέχει η γλώσσα μας, υπερέχει ο πολιτισμός μας και το έθνος μας, άρα και η σημερινή του εκδοχή: Εμείς, δηλαδή.
Παραβλέψαμε, βέβαια, ότι για να είσαι σπουδαίος, ως φορέας μιας γλώσσας ή μιας άλλης πολιτισμικής ιδιότητας, πρέπει και να την κατέχεις. Αλλά δεν θα λέγαμε ότι αυτό ισχύει για όλους από εμάς. Θα λέγαμε, μάλλον, το αντίθετο. Οτι δεν τα πάμε καλά με τη γλώσσα, δεν μάθαμε τους κανόνες της, τσαλαβουτάμε άτσαλα στους τύπους της, κοτσανολογούμε ασύστολα και πανηγυρικά, προδίδουμε την αμάθειά μας με περηφάνεια και βέβαια δεν διστάζουμε να αναμετριόμαστε με περισπούδαστες φράσεις βγάζοντας το μάτι της γραμματικής ή αλλοιώνοντας πλήρως το νόημά τους, από παρανόηση. Είναι εντυπωσιακό, μάλιστα, πώς η παρανόηση κερδίζει όλες τις μάχες σε βάρος του πραγματικού νοήματος. Οταν κάποιος εξέλαβε ότι το "εξ απαλών ονύχων" σημαίνει "μαλακά"- αγνοώντας ότι η χρήση των ονύχων θα συνδυαζόταν μόνο με το "μετά" και όχι με το "εξ"- πήγαν όλοι μαζί του, γιατί το θεώρησαν λογικοφανές, και κανείς δεν είχε προσέξει στο ίδιο το μωρό του ότι γεννιόμαστε με μαλακά νύχια για να μη βγάζουμε το μάτι μας, ξυνόμενοι.
Μην το παίρνουμε κατάκαρδα. Μειωμένη γλωσσική κατάρτιση ισχύει σε όλους τους λαούς, προφανώς για τους ίδιους λόγους. Αλλά δεν ξέρουμε άλλους λαούς, που ενώ καμαρώνουν για τη γλώσσα τους δεν φροντίζουν να τη μαθαίνουν κιόλας. Ομως, δεν πρόκειται για τη γλώσσα. Για την υπεροχή πρόκειται. Εχουμε ανάγκη να νιώθουμε σπουδαίοι και διψάμε για ευκαιρίες, αφορμές, εργαλεία, αιτίες, αλλά και ψεύδη που θα μας σβήνουν αυτή τη δίψα. Οπως και με ορισμένους κοντούς: Οσο μπόι νιώθουν ότι τους λείπει, τόσο μεγαλύτερο τακούνι φοράνε ή προσπαθούν να τραβούν την προσοχή με χειρονομίες, ομιλίες και πρόταξη του "εγώ" τους, έτσι ώστε μεγαλώνοντας το "ε", κεφαλαίο φυσικά, να αναρριχώνται από τις γωνίες του, σαν να πρόκειται για σκαλοπάτια.
Η ομιλία εκείνη του Ζολώτα πράγματι περιείχε ελληνικούς όρους, κάποιους πραγματικούς, κάποιους εντελώς εργαστηριακούς. Κανένας έλληνας δεν χρησιμοποιεί τους περισσότερους, και μάλλον όχι αδίκως. Η ομιλία εκείνη, ανεξάρτητα από τη σκοπιμότητά της, ήταν ασφαλώς και μια επίδειξη δεξιοτεχνίας. Θα είχε και ο Ζολώτας τον εγωισμό του. Ενας άνθρωπος που κολυμπάει χειμώνα, δεν το κάνει μόνο για την ευεξία, αλλά για να επιβεβαιώνει τις αντοχές του. Εφτασε στα βαθιά γεράματα. Αυτό το πετυχαίνεις, πιθανόν, και δια της σφοδρής επιθυμίας να ζήσεις. Το έχετε ίσως παρατηρήσει σε ανθρώπους σας: Αρκετοί ηλικιωμένοι φεύγουν από τη ζωή μόλις αρχίσουν να τη βαριούνται. Η πρώτη ένδειξη γι' αυτό είναι όταν πάψουν να διαμαρτύρονται.
Παρεμπιπτόντως, στην ομιλία του εκείνη ο Ζολώτας είχε χρησιμοποιήσει αγγλικούς συνδέσμους και προθέσεις. Ξεροκέφαλοι οι αγγλοσάξονες. Δεν τους έκαναν τα δικά μας γραμματικά εργαλεία, και έφτιαξαν δικά τους, οι ανάγωγοι. Μια χαρά δεν είναι το "και"; Γιατί έβαλαν το "εντ"; Δεν βλέπουν ότι μοιάζει με το "εντ" που σημαίνει τέλος; Εξ ου και μόλις ο ομιλητής πει "και" εκείνοι χειροκροτούν, επειδή νομίζουν ότι τελείωσε. Και μ' αυτόν τον τρόπο ο ομιλητής κερδίζει πολλά χειροκροτήματα, χωρίς το κοινό να είχε τέτοια πρόθεση. Μιλάμε για μπαγαπόντηδες, δηλαδή. Σου πουλάνε αεροπλάνο χωρίς να το καταλάβεις.



Αποστολή με E-mail Εκτύπωση


 


 

 

 


Πελοπόννησος
 
 

 



Τελευταία [08:12:40]