Δευτέρα 12 Νοεμβρίου 20:48      10°-22° Πάτρα
ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Οι Σλαύοι στην περιοχή μας

Οι Σλαύοι στην περιοχή μας





Προ καιρού εδώ στην εφημερίδα «Πελοπόννησο», δημοσιεύθηκε μια ιστορική πληροφορία για τους Αρβανίτες της περιοχής. Με το παρόν κείμενο θα πάω χρονικά πολύ πίσω με την αναφορά της εγκατάστασης στα μεσαιωνικά χρόνια των Σλαύων στην Αχαΐα και γενικά Ηλεία, ορεινή Μεσσηνία και Ταΰγετο. Το θέμα, όπως είναι γνωστό, τέθηκε από τον Falmerayer στα χρόνια της εθνικής μας Επανάστασης, προς το τέλος, σε αντίδραση προς το φιλελληνικό κίνημα, που, όπως είναι γνωστό, απέρρεε όχι μόνο από φιλελευθερισμό, ανθρωπισμό για έναν ορθόδοξο χριστιανικό λαό, που βασανιζόταν από τους Τούρκους, αλλά και από ρομαντισμό, επειδή οι επαναστατημένοι Ελληνες ήσαν απόγονοι ενδόξων πολιτισμένων προγόνων. Κι ο Falmerayer αμφισβήτησε ότι είμαστε απόγονοι αρχαίων Ελλήνων, αλλά Σλαύων. Τα έγραψε αυτά στηριγμένος σε συγκεχυμένες και περιορισμένες πληροφορίες ενός ή δύο κειμένων αγιολογικών των μέσων χρόνων. Ποιος ο σκοπός του; Ο δικός μας ιστορικός Κ. Παπαρρηγόπουλος τον αντέκρουσε, όπως και ο ιστορικός Τσιγκαϊζεν, θεωρώντας ότι ήταν οπαδός του Πανσλαυισμού, θεωρία που ήταν και πολιτική των σλαυικών κρατών της βαλκανικής χερσονήσου στο 2ο μισό του 19ου αιώνα.
Νεότερη όμως θεωρία (Γ. Βελουδής, 1970) πιστεύει, ότι ο Falmerayer, φιλότουρκος και ίσως επηρεασμένος από αγγλικούς κύκλους του υπουργείου εξωτερικών, ήθελε ν' αποσπάσει τους Ευρωπαίους από τον φιλελληνισμό τους διατυπώνοντας τη θεωρία ότι η Ελλάδα και ιδιαίτερα η δυτική Πελοπόννησος, είχε σκλαβωθεί - Σλαυωθεί, δηλαδή είχαν εγκατασταθεί Σλαύοι, ώστε φραγμός των Σλαύων προς το νότο να είναι η… Τουρκία.
Εκτοτε οι μελέτες που ακολούθησαν -φιλολογικές, τοπονομαστικές, αρχαιολογικές, αντικειμενικά ιστορικές πολλών ειδικών επιστημόνων διαχρονικά περίπου τα 150 χρόνια από τη θεωρία του Falmerayer- έχουν καταλήξει στα εξής:
Οι Σλαύοι, ακολουθώντας τους Αβάρους που κατέβηκαν νότια του Δουνάβεως, πρέπει να υπολογισθεί η κάθοδός τους στα τέλη του 6ου αιώνα μ.Χ., μέχρι και 680 μ.Χ. Υπάρχει κείμενο αγιολογικό που αναφέρεται στην κάθοδο των Σλαύων μετά από αποτυχημένη πολιορκία της Θεσσαλονίκης μέχρι την Αχαΐα και νήσων Αιγαίου και Μ. Ασίας. Το κείμενο έχει υπερβολή προκειμένου να εξάρει τη σωτήρια επέμβαση του Αγίου, ότι σώθηκε η πόλη της Θεσσαλονίκης προ του τόσου πλήθους εχθρών.
Οτι είναι υπερβολή, διαπιστώνεται και από το ότι πέρασαν στα νησιά του Αιγαίου, Μ. Ασία, αφού όπως και οι Αλβανοί ήσαν λαός κτηνοτροφικός και ελάχιστα αγροτικός. Πώς να διαπλέουν θάλασσα αφού δεν ήσαν ναυτικοί;
Εχουμε επίσης το χρονικό της Μονεμβασίας, που αναφέρει εγκατάσταση Σλαύων στη ΒΔ Πελοπόννησο και γι' αποκοπή των τόπων αυτών για 218 χρόνια από την κεντρική διοίκηση. Αλλά οι επιστήμονες διαπιστώνουν ότι δεν υπάρχει διακοπή επικοινωνίας με το κέντρο, γιατί και οι ανασκαφές αποκαλύπτουν τη συνέχεια του Βυζαντινού βίου και η εύρεση ιδιαίτερα σε Αθήνα και Κόρινθο νομισμάτων του 6ου, 7ου και 8ου αιώνα, αλλά και σε σφραγίδες οικονομικών υπηρεσιών. Βεβαίως έχουμε εγκατάσταση σλαυικού πληθυσμού στα ΒΔ Αχαΐας, Ηλεία, Αρκαδία, περιοχή Ταϋγέτου, αλλά στα ορεινά· εκ τούτου και τοπωνύμια, Τοπόλοβα, Βαράσοβα, Κλόκοβα… Δεν είχαν αυτόνομη διοίκηση απεξαρτημένη από το κέντρο. Πιθανότατα αυτές οι ομάδες στα ορεινά να αλληλοϋποστηρίζονταν· μάλιστα έχουμε μαρτυρία ότι λεηλατούσαν ή κατέστρεφαν «οικίες Γραικών», άρα τοπικού αρχαίου πληθυσμού. Έχουμε άλλωστε την πολιορκία το 805 μ.Χ. επί αυτοκράτορος Νικηφόρου Α΄ των Πατρών από τους Σλαύους, της ορεινής περιοχής με συμμαχία των Σαρακηνών (Αράβων) να πολιορκήσουν από τη θάλασσα.
Οπωσδήποτε η Πάτρα κινδύνευσε̇ η νίκη δε των Πατρινών και της στρατιωτικής φρουράς αποδόθηκε στον Απόστολο Ανδρέα και έγινε δοξολογία στο ναό με μεγαλοπρέπεια. Υπάρχει άλλωστε για όλα αυτά η μαρτυρία του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Ποσφυρογέννητου προς τον υιό Ρωμανό και η παράδοση ότι οι πολιορκημένοι έστειλαν έναν ιππέα να ιδεί εάν ερχόταν βοήθεια από την Κόρινθο (κέντρο διοικητικό και στρατιωτικό του Θέματος Πελοποννήσου) από τα υψώματα ανατολικά των Πατρών και σε θετική αντίληψη, να κλίνει το κοντάρι της σημαίας που κρατούσε προς τα εμπρός. Η βοήθεια δεν ερχόταν, το άλογο σκόνταψε και φυσικά το κοντάρι της σημαίας έκλινε προς τα εμπρός. Οι πολιορκημένοι πίστεψαν ότι έρχεται βοήθεια, ενθουσιάστηκαν, όρμησαν έξω από τα τείχη κι έτρεψαν σε φυγή τους Σλαύους πολιορκητές.
Η πληροφορία αυτή βεβαιώνεται από την ιστορική έρευνα και παραδεκτή συγκριτικά η μαρτυρία Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου. Ακόμη αναφέρει πριν και μετά γειτνίαση στα ορεινά ελληνικών και σλαυικών οικισμών και πλήρη απουσία Σλαύων σε αστικές περιοχές. Συνέπεια της ανταρσίας αυτής των Σλαύων ήταν η επιβολή μεγαλύτερων φόρων σ' αυτούς και ο χαρακτηρισμός τους ως δουλοπάροικων. Αφορίστηκαν στον μητροπολιτικό ναό του Αγίου Ανδρέα, οι Σλαύοι με τις οικογένειές τους και τους επιβλήθηκε να υπηρετούν και με δικά τους έξοδα να τρέφουν τους επισήμους που έφθαναν από διοικητικά κέντρα.
Να σημειωθεί ότι στα 783 επί Ειρήνης Αθηναίας, με πολλή στρατιωτική δύναμη ο λογοθέτης Σταυράκιος καθυπέταξε τους Σλαύους μέχρι Πελοποννήσου και τους όρισε να πληρώνουν τους φόρους και οι της περιοχής μας στασίασαν μετά από 20 περίπου χρόνια. Μετά την ήττα τους εδώ στην Πάτρα καταδιώχθηκαν στα ορεινά. Αυτοί που επιτέθηκαν εδώ στην Πάτρα ονομάζονταν (Ν)-εζερίτες και προέρχονταν από τα ορεινά της Ηλείας. Στα Ν.Δ. του Παναχαϊκού, στο δρόμο προς Καλάβρυτα, συναντάμε τα χωριά που τα λέμε Νεζερά - Νεζεροχώρια: Κάλανος, Καλάνιστρα, Κομπηγάδι, Μπούγα… Εκεί πιθανόν κατέφυγαν μετά την ήττα τους το 805 μ.Χ., όπως πιο πάνω προείπαμε, καταδιωκόμενοι από τους πατρινούς της εποχής. Με την πάροδο του χρόνου, ζώντας ανάμεσα σε πληθυσμό πολυπληθέστερο και ανώτερου πολιτιστικού επιπέδου και με τη συναλλαγή των προϊόντων, αφομοιώθηκαν πλήρως κι εξελληνίσθηκαν. Μας άφησαν εκτός πολλών τοπωνυμίων βουνών και χωριών: Τοπόλοβα, Βούντενη, Σελλά, Βαράσοβα, Καμενίτσα… και λέξεις ποιμενικές: Κλύτσα, κασέρι, βαγένι, στάνη, τσαντήλα, τσέλιγκας… κ.λπ.

1Σημειωτέον ότι σε ιστορική εργασία του Falmerayer (1827) για την Τραπεζούντα, παρουσιάζει τους Ν. Έλληνες απογόνους των Σαλαμινομάχων, Πλαταιομάχων υπέρ της ελευθερίας του ανθρώπινου γένους, Αικ. Χριστοφιλοπούλου, Βυζ. Ιστορ. 2ος τόμος, σ. 352.

Βιβλιογραφία:
Αικατερίνης Χριστοφιλοπούλου, Βυζαντινή Ιστορία, τ. ΙΙ, σς 343-373.
Στίλπωνος Κυριακίδου, Οι Σλαύοι στην Ελλάδα.
Διονυσίου Ζακυνθινού, Οι Σλαύοι στην Πελοπόννησο.
Β. Λάζαρη, Ιστορία της πόλεως των Πατρών, τ. Ι.

*Του
ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΣΩΤΗΡΧΟΠΟΥΛΟΥ
φιλολόγου- ιστορικού






Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[14:42]  Αθανάσιος Παπαναγιώτου (1932-2018), ...
[13:19]  «Ανίερα» ανταλλάγματα
[12:06]  Οταν το Διαδίκτυο μετατρέπεται σε θηλιά...
[09:56]  Η άγνωστη πόλη
[χθες 14:15]  Η ποδηγέτηση του Ε.Ε.Σ. για...
[χθες 22:00]  Ετος 80 μ.Χ.: Ο τελευταίος σταθμός...
[χθες 15:45]  Πόσο μικρό έντομο, πόσο μεγάλη...
[χθες 13:24]  Οι μικρές μουτζούρες και ο μεγάλος...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [20:48:44]