Σάββατο 25 Νοεμβρίου 03:42      8°-16° Πάτρα
ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Ν.Βαλαωρίτης:«Τα νέα παιδιά να κρατήσουν το ηθικό τους ψηλά»

Ν.Βαλαωρίτης:«Τα νέα παιδιά να κρατήσουν το ηθικό τους ψηλά»



Το πρώτο σας βιβλίο κυκλοφόρησε το 1947. Τί σημαίνουν για σας αυτά τα 70 χρόνια της ποιητικής στα ελληνικά γράμματα και όχι μόνο δράσης;
Ηταν κάπως ανώμαλα, τον περισσότερο καιρό ήμουν έξω σε 3 διαφορετικά μέρη. Πρώτα στην Αγγλία όπου έμεινα για 10 χρόνια. Μετά γύρισα λίγο στην Ελλάδα, αλλά έφυγα ξανά στη Γαλλία και έζησα αλλά τόσα χρόνια μπορεί και παραπάνω. Τελικά φτάσαμε στην τελευταία φάση όπου έζησα για παρά πολλά χρόνια στην Αμερική, 30 ολόκληρα χρόνια. Η ποίησή μου βεβαίως επηρεάστηκε από αυτές τις αλλαγές, ιδίως όταν στη Γαλλία άρχισα να γραφώ γαλλικά. Στην Αγγλία δεν έγραφα ποιήματα μόνο μερικά άρθρα ενώ στην Αμερική έγραψα πολύ ποίηση γιατί εκεί δίδασκα στο πανεπιστήμιο και με πίεζαν οι φοιτητές για να δουν τι γραφώ. Τα ελληνικά δεν τα εγκατέλειψα ποτέ, όποτε γύριζα στην Ελλάδα όποτε μπορούσα ξαναέβγαζα περιοδικό όπως τη δεκαετία του '60 το «Πάλι» και μετά πολύ αργότερα τη «Συντέλεια» με τον Ανδρέα Παγουλάτο.
Η σχέση σας με τον Ελύτη και τον Σεφέρη ποια ήταν;
Φιλική σχέση είχα από την ηλικία των 18 ετών που τους πρωτογνώρισα. Είχα μεγάλη ποιητική επαφή και με τους 2 αλλά και με τον Γκάτσο και τον Εγγονόπουλο εκείνη την εποχή που ήταν η περίοδος της Γερμανικής Κατοχής. Με αυτές τις εμπειρίες τους παρουσίασα στα αγγλικά, ήμουν καλός στην αγγλική γλώσσα την είχα μάθει από πολύ νέος και το 1948 κατέληξε σε μετάφραση ολόκληρου βιβλίου του Γ. Σεφέρη. Προηγουμένως είχα κάνει μεταφράσεις σε περιοδικά. Αυτή η μετάφραση του Σεφέρη είχε τεραστία υποδοχή στην Αγγλία. Τις συζητήσεις που έκανα με τον Γ. Σεφέρη έχουν βγει σε ένα βιβλίο με τις επιστολές μου και την αλληλογραφία μου μαζί του και τον Κατσίμπαλη.
Η σύγχρονη ελληνική ποίηση μετά τη γενιά του '30 καθόρισε την ελληνική ποίηση στον 20ό αιώνα όχι μόνο ως ποίηση αλλά και σαν τέχνη γενικότερα. Τι νομίζετε πως είναι εκείνο που κομίζει στην παγκόσμια ιστορία της λογοτεχνίας και συγκεκριμένα της ποίησης;
Για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκε μία γλώσσα μοντερνιστική η οποία ήταν ουσιαστικά μια lingua franca του μοντερνισμού στην Ευρώπη. Στη Γαλλία κατεξοχήν αλλά και στην Ισπανία με κύριο εκφραστή τον Λόρκα ο οποίος μας επηρέασε πολύ εκείνη την εποχή γιατί ήταν πολύ κοντά σε εμάς επειδή χρησιμοποιούσε τα δημοτικά μοτίβα. Οι Αγγλοι και οι Αμερικάνοι είχαν μία κοινή γλώσσα μοντερνιστική, με ποιήματα τα οποία αναλόγως της χώρας ήταν ή κλασικά πρότυπα με περιεχόμενο σύγχρονο όπως οι Αγγλοι οι οποίοι ήταν πολύ πιο συντηρητικοί ή με ανοιχτούς στίχους οι οποίοι ήταν άνισοι και δεν ήταν αναγκαστικά ομοιοκατάληκτοι. Ομως είχαν ένα ρυθμό. Ο Ελύτης στα πρώτα του και ο Εμπειρίκος είχαν ένα ελεύθερο ρυθμό που καμιά φορά είναι δεκαπεντασύλλαβος καμία φορά οκτασύλλαβος αλλά πάντοτε σε αυτούς του ρυθμούς. Οι ποιητές που έρχονται μετά από αυτούς εγκατέλειψαν αυτή την παράδοση και στράφηκαν πιο πολύ στη ζωγραφική γραφή του Σεφέρη. Εγώ βρισκόμουν ανάμεσα σε όλα αυτά και έτσι τα πρώτα μου ποιήματα είναι δοκιμές σε κλασικούς στίχους δεκαπεντασύλλαβους, οκτασύλλαβους που με είχε συμβουλέψει ο Σεφέρης να κάνω ως άσκηση και γι' αυτό στα πρώτα μου βιβλία υπάρχουν έτσι.
Εσείς έχετε μεταφράσει πολύ σπουδαίους ποιητές. Η ελληνική ποίηση μπορεί να μεταφραστεί στο εξωτερικό;
Εξαρτάται από τον ποιητή. Θα ήταν πάρα πολύ δύσκολο να μεταφράσει κανείς έναν Σικελιανό διότι ο λόγος του είναι πολύ συνδεδεμένος με ένα λυρικό ρητορικό τρόπο ο οποίος κατάγεται από τον 19ο αιώνα. Στην οποία μετάφραση εξαφανίζεται αυτός λυρικός τρόπος. Ο μοντέρνος στίχος των ποιητών του 30 δεν εξαφανίζεται. Παραμένει περίπου ο ίδιος.
Τι πιστεύετε ότι πρέπει να έχει ένα ποίημα για να αντέξει στον χρόνο;
Για να καταγραφεί ένα ποίημα και να διατηρηθεί είναι μια περίεργη αλχημεία όπου μία συνιστώσα είναι το περιβάλλον και μία άλλη συνιστώσα είναι κάτι που αφορά όλους τους αναγνώστες παγκοσμίως. Αυτό μπορεί να πει κανείς ότι το έχει μόνο ο Καβάφης, γιατί ο Καβάφης χρησιμοποιεί πολύ γνωστά θέματα κλασικά, κλασικής εποχής αλλά τα χρησιμοποιεί ψυχολογικά και γράφει σε μία «γλώσσα» που την καταλαβαίνουν όλοι από τους Κινέζους, Γιαπωνέζους μέχρι και τους Ινδιάνους και Ρώσους μέχρι και τους Ευρωπαίους.
Ο 21ος αιώνας μπήκε με μία τεράστια κρίση για την Ελλάδα. Πώς επηρέασε αυτή η κρίση την ποίηση;
Οπως στην Κατοχή που η ποίηση ήταν ένα καταφύγιο και ένα αντίδοτο στη φρικαλεότητα που περνούσαμε τότε με τις επιδημίες και σπαρμένα τα πτώματα στους δρόμους και αυτό μας το έκαναν οι Γερμανοί γιατί τους εμποδίσαμε να κερδίσουν στη Ρωσία σήμερα συνεχίζουν με άλλο τρόπο να σπέρνουν πτώματα και αυτός δεν είναι άλλος από την οικονομική εξάρτηση.
Τί πρέπει να κάνουν σήμερα οι Ελληνες για να αντισταθούν;
Πρώτα πρώτα να βρούμε συμμάχους. Αυτοί οι σύμμαχοι, εννοώ την Αμερική, τη Ρωσία, την Αγγλία, που έχουν μεγάλη επιρροή να συνετίσουν τη Γερμανία, να την κάνουν να μας πληρώσει αποζημιώσεις που μας χρεωστάει και να μην διαπληκτίζονται μεταξύ τους. Η Γερμανία μας χρωστάει και ας λένε ότι εμείς χρωστάμε. Είναι ψέμα! Αυτοί χρωστάνε και δεν πληρώνουν. Στα νέα παιδιά θα συνιστούσα να κρατήσουν το ηθικό τους ψηλά, να μην επηρεαστούν από τα αρνητικά στοιχεία της εποχής και να καλλιεργήσουν τα γράμματα που είναι η μόνη μας δύναμη.
Η ποίηση, οι ποιητές τί πρέπει να κάνουν σήμερα;
Η ποίηση πρέπει να συνεχίσει να παίζει τον ρόλο της, ανεβάζοντας την ικανότητα των Ελλήνων. Να μπορούν να διακρίνουν ένα καλό ποίημα από ένα που δεν είναι τόσο καλό. Να ενισχυθεί η ποιότητα. Η ποίηση είναι ένα πράγμα που δεν μπορεί να γραφτεί εύκολα, θέλει μεγάλη προεργασία και παιδεία. Δεν λέω ότι κάποιος πρέπει να έχει διαβάσει τα πάντα για να γράψει ένα καλό ποίημα αλλά θα πρέπει να ξέρει τι έχει συμβεί, τι έχει γραφτεί μέχρι τώρα για να μην επαναλαμβανόμαστε στα τυφλά. Να αυξάνεται η αυτοσυνείδηση που είναι σημαντική για έναν λαό. Αλλωστε και οι αρχαίοι Ελληνες αυτό έκαναν. Δημιούργησαν ανεξάρτητη σκέψη. Σκέψη η οποία ήταν και κριτική του εαυτού της. Οχι μόνο ήταν η κριτική της θεολογικής και θεοκρατικής κοινωνίας η οποία είχε προηγηθεί, αλλά ήταν και τελείως ανεξάρτητη σκέψη η οποία γινόταν από άτομα, φιλοσόφους οι οποίοι είχαν και άλλες θεωρίες για το σύμπαν. Αυτή τη σκέψη είναι που έχουμε δώσει και δωρίσει ημείς οι Ελληνες σε όλο τον κόσμο, αυτό είναι που πρέπει να συνεχίσουμε με ό,τι τρόπο μπορούμε.
(Η παρούσα συνέντευξη φιλοξενήθηκε στο φύλλο της Κυριακάτικης "ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ" 23 Ιουλίου στα "Ποιητικά Πορτρέτα" που επιμελείται ο Αντώνης Σκιαθάς).





Αποστολή με E-mail Εκτύπωση


 


 

 

 


Πελοπόννησος
 
 

 



Τελευταία [03:42:53]