Τρίτη 22 Αυγούστου 21:48      22°-34° Πάτρα
ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Η Ερση Σωτηροπούλου μιλά στην «Π»: «Πιστεύω ότι τα μεγάλα έργα τέχνης έχουν ατέλειες»

Η Ερση Σωτηροπούλου μιλά στην «Π»: «Πιστεύω ότι τα μεγάλα έργα τέχνης έχουν ατέλειες»



Ο βραβευμένος στα Γαλλικά Καβάφης της -«Τι μένει από τη νύχτα»- γραφόταν παράλληλα με το νέο της βιβλίο -«Μπορείς;». Πυρήνας αμφοτέρων, η ερωτική επιθυμία. Με αφορμή το τολμηρό (οι αντιδράσεις δεν την απασχολούν) αυτό μυθιστόρημά της, η πατρινή συγγραφέας μιλάει για τη δημιουργία του, τα θέματα που αγγίζει, τα ελαττωματικά έργα τέχνης. Επίσης, σχολιάζει το «ξεκρέμαστο όραμα» της Αριστεράς, τη σύγχρονη αβυσσαλέα μοναξιά και δηλώνει καταδικασμένη να... γράφει».
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΤΥ ΚΟΥΝΙΝΙΩΤΗ
Τρία χρόνια διαρκεί η ηλεκτρονική αλληλογραφία μεταξύ των παράνομων εραστών-ηρώων σας, με έντονη την παρουσία του Καβάφη, καθώς «κυοφορείται» το «Τι μένει από τη νύχτα». Συνέβαλε η τυραννία του αλεξανδρινού ποιητή από τις απαγορευμένες επιθυμίες του στη γέννηση της απαγορευμένης σχέσης που αποτυπώνετε στο χαρτί; Και τι άλλο;
Το ένα βιβλίο μιλάει με το άλλο. Για πολλούς αναγνώστες το «Μπορείς;» λειτουργεί σαν καθρέφτης του «Τι μένει από τη νύχτα» και φωτίζει τον Καβάφη, για άλλους το παιχνίδι με την ηλεκτρονική αλληλογραφία των δυο εραστών και τις πάμπολλες προεκτάσεις του θα μπορούσε να διαβαστεί πρώτα κι ύστερα κάποιος να αναζητήσει τη Νύχτα. Και στα δυο βιβλία ο πυρήνας είναι η ερωτική επιθυμία, ιδιαίτερα πώς μέσα από τις απαγορευμένες επιθυμίες μπορεί να γεννηθεί τέχνη . πώς, ενώ βασανίζεσαι από τις εμμονές σου, μπορείς να δημιουργήσεις ένα έργο που τις ξεπερνάει, αφήνει πίσω του τις προσωπικές σου αδυναμίες και πλέον αφορά τους άλλους, αγγίζει τους άλλους. Ισως το «Μπορείς;» να μην είχε γραφεί αν δεν είχε προηγηθεί ο Καβάφης, πάντως είναι βιβλία που διαβάζονται αυτόνομα.

Λογοτεχνία, τέχνη, οινογνωσία, γευσιγνωσία, πολιτική, ιατρική... Θέματα για τα οποία συνομιλούν οι δυο εραστές. Πλάι στον χαρακτηρισμό μυθιστόρημα, δεν θα «κούμπωνε» κι αυτός του δοκιμίου;
Ενας ολόκληρος κόσμος περνάει μέσα από την αλληλογραφία των δυο εραστών, εικόνες από μια Ελλάδα διχασμένη την εποχή του δημοψηφίσματος, μια χώρα που ελπίζει και διαψεύδεται, εντυπώσεις από ταξίδια στο εξωτερικό, σκέψεις, γεύσεις, μουσικές. Υπάρχουν πολλά κομμάτια δοκιμιακά, αλλά επειδή προκύπτουν από την ανάγκη για επικοινωνία δυο ανθρώπων που δεν μπορούν να συνυπάρχουν όσο θα ήθελαν, οι οποίοι βιώνουν τον έρωτα σε καθεστώς στέρησης και απαγορεύσεων, εκείνο που αναδύεται είναι η δυναμική της σχέσης τους. Πρόκειται για μια σχέση παθιασμένη, αλλά τρομερά ευάλωτη. Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου παρακολουθούμε την ασταθή δυναμική της, πόσο εύκολα επηρεάζεται από τις αντιδράσεις της στιγμής, πόσο συχνά κινδυνεύει να λαμπαδιάσει και να γίνει στάχτη.

Το ερωτικό στοιχείο τροφοδοτεί το πνευματικό στη τριετή σχέση των ηρώων σας. Το αντίστροφο μπορεί να πυροδοτήσει την ηδονή;
Φυσικά. Σε μια ερωτική σχέση η πνευματική χημεία είναι το πιο ισχυρό αφροδισιακό. Δεν νομίζω ότι ο έρωτάς τους θα κρατούσε τόσο, και μέσα από αυτές τις αντιξοότητες, αν δεν υπήρχε αυτή η ιδιαίτερη εκλεκτική συγγένεια, αν δεν μπορούσαν να μοιραστούν τις σκέψεις και τις αγωνίες τους όχι μόνο για την προσωπική τους ζωή αλλά και για τι συμβαίνει στον κόσμο.

Η γραφή σας είναι τολμηρή. Σας απασχόλησε η όποια αντίδραση, και πώς την αντιμετωπίζετε;
Από τη στιγμή που αποφάσισα να εκδοθεί το βιβλίο, δεν είχα δισταγμούς. Ξέρω ότι πολλούς τους σόκαρε, ότι γίνονται συζητήσεις, κουτσομπολιά, σχόλια και αναρωτιούνται σε ποιο βαθμό η Ερση του βιβλίου είμαι εγώ. Δεν με απασχολεί. Το βιβλίο έχει φύγει από μένα, κόπηκε ο ομφάλιος λώρος. Ετσι δεν συμβαίνει πάντα; Ιδιες καταστάσεις είχα αντιμετωπίσει παλιότερα με τη «Φάρσα» και άλλα μου βιβλία. Ο συγγραφέας ταυτίζεται με το έργο του μόνο όσο γράφεται το βιβλίο, ύστερα το έργο ακολουθεί τη δική του ανεξάρτητη πορεία.

«Η Τέχνη (με Τ κεφαλαίο όπως την έγραφε ο Κ) χρειάζεται ελαττώματα, πρέπει προηγουμένως να έχει τσαλαπατηθεί από αδυναμίες». Χωρούν οι ατέλειες στα έργα τέχνης;
Πιστεύω ότι τα μεγάλα έργα τέχνης έχουν ατέλειες. Ενα τέλειο έργο είναι κενό. Μοιάζει σαν το μεγάλο έργο να μην αντέχει το τέλειο, να απωθεί το αψεγάδιαστο. Το παρατηρούμε σε αριστοτεχνικά γλυπτά της Αναγέννησης, όπου ξαφνικά μια λεπτομέρεια ξεφεύγει, τα δάχτυλα ενός ποδιού μπορεί να είναι αφύσικα μεγαλύτερα. Ή στο «Μοναστήρι της Πάρμας» του Σταντάλ, που έχει έναν εξαιρετικό ρυθμό, αλλά προς το τέλος αλλάζει, συμβαίνει μια επιτάχυνση που δεν φαίνεται συγγραφικό εύρημα, μάλλον σαν να διαβάζεις μια σύνοψη των τελευταίων επεισοδίων. Ισως ο Σαντάλ πιεζόταν να παραδώσει το βιβλίο, δεν ξέρω. Το γεγονός είναι ότι το «Μοναστήρι της Πάρμας» παραμένει για μένα ένα αριστούργημα με ελάττωμα. Αντίθετα υπάρχουν πολλά μυθιστορήματα και σύγχρονων συγγραφέων που είναι άψογα. Γράφουν μέσα για όλα, τον έρωτα, την ιστορία, τις επιστήμες, τις κοινωνικές εξελίξεις. Δεν υπάρχει κανένα κουσούρι. Ολα εξηγούνται. Δεν λείπει τίποτα. Είναι κενά.

«Μπορείς;». Αυτό το αγωνιώδες, παρακλητικό στην ιστορία σας μονοσύλλαβο ερώτημα, θα μπορούσε να είναι, αν το διευρύναμε, έκκληση ανθρώπου προς άνθρωπο, σ' έναν κόσμο που χάνει την ανθρωπιά του;
Εχετε δίκιο, αυτό το «Μπορείς;» σημαίνει πολλά. Μπορείς να μου μιλήσεις; Μπορείς να με ακούσεις; Μπορείς να με αγγίξεις; Μπορείς να μου δώσεις το χέρι σου; Είναι όλα αυτά. Πηγαίνει πολύ πιο πέρα από την αγωνία των δυο εραστών να επικοινωνήσουν. Και πιστεύω ότι σήμερα που όλα μοιάζουν προσβάσιμα μ' ένα κλικ, ένα κλικ σού φέρνει νέους φίλους στο Facebook, ένα άλλο κλικ σού βρίσκει σύντροφο στο match.com, αλλά παραδόξως η μοναξιά είναι πιο αβυσσαλέα, αυτή η έκκληση «Μπορείς;» παίρνει μια τραγική διάσταση.

«Μπορείς να είσαι αριστερός σήμερα;»
Διαβάζουμε: Sent: 22/5/2014: «το μεγαλύτερο μέρος ψηφίζει για να διώξει το κακό» (για την άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ) και sent: 24/9/2016 τη διαπίστωση: «Η Αριστερά δημιούργησε το δικό της κατεστημένο». Σε μέιλ με σημερινή ημερομηνία 23/7/2017, τι θα σχολιάζατε;
Sent: 23/7/2017: «Μπορείς να είσαι αριστερός σήμερα; Κι αν δεν είσαι αριστερός, τι θα είσαι;».
Και για να εξηγήσω το παραπάνω ιμέιλ... Για πολλούς της γενιάς μου η Αριστερά σήμαινε μια άλλη νοοτροπία, μια στάση ζωής, ένα άνοιγμα προς στους άλλους, προς τη διαφορετικότητα, τον έρωτα, τη δημιουργία. Ηταν το αντίθετο των μικρών Φιλισταίων που παντρεύονται και δεν σκέφτονται πέρα από τον εαυτό τους και πώς θα διακοσμήσουν το σαλόνι τους. Με λίγα λόγια ήταν ένας νέος ουμανισμός, εντελώς έξω από τα κόμματα και τα θλιβερά παραδείγματα του υπαρκτού σοσιαλισμού. Τώρα αυτό το όραμα έχει μείνει ξεκρέμαστο.

Στο βιβλίο σας αποτυπώνεται η απέραντη θλίψη για τον θάνατο της μητέρας. Εχετε βρει τρόπο να συμφιλιωθείτε μαζί του;
Το τραύμα είναι ακόμα νωπό. Ηταν πολύ έντονη η σχέση με τη μητέρα μου. Μου είναι δύσκολο να έρθω στην Πάτρα, αδύνατο να πάω στο σπίτι που εκείνη ζούσε. Κάθε απόγευμα, την ώρα που συνήθως μιλούσαμε, σαν να χτυπάει ένα εσωτερικό καμπανάκι, λέω μέσα μου ότι πρέπει να τηλεφωνήσω στη μητέρα μου, και μετά συνειδητοποιώ ότι έχει πεθάνει. Είναι μια μεγάλη τρύπα που χάσκει ορθάνοιχτη και δεν μπορώ να την καλύψω.

«Είσαι… καταδικασμένη να γράφεις» φράση σε μέιλ του Γιώργου στην Ερση. Πώς βιώνετε αυτή την «καταδίκη»;
Μέρα με τη μέρα. Πειθαρχώντας. Ακόμα και μια καλή πρόταση να γράψω, και λέγοντας καλή δεν εννοώ «ωραία» κοσμητικά αλλά αληθινή, μου δίνει τη δύναμη να συνεχίσω.

Οταν ήρθε η πρόσφατη βράβευση του «Ce qui reste de la nuit» - γαλλική έκδοση του «Τι μένει από τη νύχτα»- με το Prix Méditerranée étranger 2017, πώς νιώσατε;
Χάρηκα. Πέρυσι τιμήθηκα στη Ρώμη με το βραβείο Dante για την ποίηση, αλλά το Prix Méditerranée étranger 2017 είναι η πρώτη διάκριση που παίρνω στο εξωτερικό για πεζογραφία. Το «Τι μένει από τη νύχτα» είναι υποψήφιο τώρα για το βραβείο ευρωπαϊκού βιβλίου. Εκτός από τα Γαλλικά μεταφράζεται στα Αγγλικά, Ισπανικά, Ιταλικά, Βουλγαρικά και Αραβικά. Αλλά, όπως ανέφερα πριν, το βιβλίο έχει ξεφύγει από μένα, ακολουθεί τη δική του πορεία. Είναι μια παράξενη αίσθηση για τον συγγραφέα, ευχάριστα παράξενη. Καμιά φορά νιώθω σαν από το βάθος ο Καβάφης να μου γνέφει πονηρά κι αυτό το συνωμοτικό φιλικό του γνέψιμο αγκαλιάζει και το «Μπορείς;»






Αποστολή με E-mail Εκτύπωση


 


 

 

 


Πελοπόννησος
 
 

 



Τελευταία [21:48:35]