Παρασκευή 26 Μαΐου 21:57      10°-20° Πάτρα
ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Θάνατο λες, θάνατο γράφει

Θάνατο λες, θάνατο γράφει



Στην έκθεση για τους Αχαιούς Πρωθυπουργούς, Προέδρους Δημοκρατίας και Βουλής, υπήρχε κι ένα παράρτημα αφιερωμένο στα 130 χρόνια από την ίδρυση της "Π", με πίνακες, έπιπλα και αντικείμενα που οριοθετούσαν τη διαδρομή της εφημερίδας σ' αυτές τις 13 δεκαετίες.
Από όλα αυτά, την προσοχή του κοινού τραβούσε μια θηριώδης λινοτυπική μηχανή, από τον καιρό που οι εφημερίδες εκδίδονταν με βιοτεχνική τυπογραφική εργασία.
Το πέρασμα από τη λινοτυπία στη λεγόμενη φωτοσύνθεση σηματοδοτήθηκε με χρήση ενός νέου όρου: Το τυπογραφείο άρχισε να αποκαλείται ατελιέ, ίσως επειδή η επεξεργασία των σελίδων γινόταν με πιο λεπτό τρόπο, αν και το βρισίδι συνέχιζε να πηγαίνει σύννεφο. Αυτή η παράδοση δεν άλλαξε στον ελληνικό τύπο, έστω κι αν τα "ατελιέ" πλαισιώθηκαν με παιδιά με ειδική κατάρτιση, αντίθετα με τους παλιούς "τεχνικούς" (τυπογράφους) που μάθαιναν την τέχνη ως μαθητευόμενοι, μέσα στο "μαγαζί", σύμφωνα με τον όρο που ακόμα και σήμερα χρησιμοποιείται. "Μαγαζί", είναι ο χώρος που κάνει τη χειροπιαστή παραγωγική εργασία, μετασχηματίζει, δηλαδή, τα κείμενα σε σελίδες, ενώ όλη η προηγούμενη διαδικασία, συλλογή πληροφοριών και ειδήσεων και η σύνταξη κειμένων έχει περίπου την ίδια βαρύτητα με την ποίηση και τον στοχασμό: Επεα πτερρόεντα, μεταξωτές πολυτέλειες από άκαπνο προσωπικό. Τους δημοσιογράφους, δηλαδή, πίσω από την πλάτη των οποίων μουρμούριζαν τα άλλα τμήματα των εφημερίδων, που θεωρούσαν ότι έκαναν πιο αποδοτική εργασία. Αλλοι έφερναν τη ρεκλάμα, άλλοι έκαναν τις εισπράξεις, άλλοι δούλευαν το μέταλλο, κι άλλοι έκαναν τις διορθώσεις, σε κάποιο ανήλιαγο δώμα. Οι δημοσιογράφοι μίλαγαν με τον δήμαρχο, και τηλεφωνούσαν στην αστυνομία να μάθουν ποιός πνίγηκε ενώ εκολυμβούσε. Μωρ' τι μας λες.
Το μέταλλο. Ηταν κάτι λίγο δύσκολο να εξηγήσει κανείς σε κοινό που πλέον γνωρίζει μόνο επεξεργασία κειμένου και εικόνων από υπολογιστές, όπου επίσης αγνοούμε πώς γίνεται αυτό, αλλά στην εποχή μας οι τεχνολογικές κατακτήσεις είναι δεδομένες, άρα δεν μας ενδιαφέρει αυτή η κατατόπιση.
Αλλά η λινοτυπική μηχανή φάνταζε σαν ένα αρειανό ρομπότ, γεμάτο επί μέρους εξαρτήματα, τα οποία υποδήλωναν εξαιρετική πολύπλοκη διεργασία, και επειδή όλο αυτό "είναι παλιό", και επειδή ζούμε σε εποχές όπου "το νέο" είναι μια σκέτη απογοήτευση και θωρείται με υποχρεωτική καχυποψία και σαρκαστική διάθεση, "το παλιό" απολαμβάνει σεβασμού, θαυμασμού και επιδοκιμασίας άμα τη εμφανίσει. "Ααααα. Κοιτάξτε αυτό το γραφείο". "Είναι το γραφείο του εκδότη της εφημερίδας Σπύρου Δούκα". "Ααααα, τι ωραίο. Κι αυτό;". Αυτό, είναι η λινοτυπική μηχανή.
Ακου να δεις τι γίνεται, μικρέ, που κοιτάς με διογκωμένες κόρες, που πάει να πει ότι σε ενδιαφέρει, όχι απαραίτητα να μάθεις, αλλά σε ενδιαφέρει να ενδιαφέρεσαι, και αυτό είναι ένα καλό βήμα. Τα πλήκτρα που βλέπεις εδώ, καθένα αντιστοιχεί σε ένα ψηφίο, σε ένα στοιχείο, σε ένα γράμμα, σημείο στίξης ή αριθμό. Το νήμα πάνω από το πληκτρολόγιο, πλεγμένο σαν χορδές πιάνου, ψαρεύει ένα ένα τα στοιχεία που πληκτρολογούνται, τα οποία περιέχονται στη μηχανή, σε λεπτή, μεταλλική εκδοχή. Στοιχείο το στοιχείο, διαμορφώνεται μια συστοιχία, σε έκταση όση η στήλη της εφημερίδας. Η αράδα προωθείται στο δοχείο με το υγρό μέταλλο. Εμβαπτίζεται, στη συνέχεια η αράδα ψύχεται αυτόματα και σχηματίζεται μια μήτρα, ένα καλούπι, το οποίο στη συνέχεια εναποτίθεται με τη μορφή μιας μεμονωμένης αράδας, στο πλάι του χειριστή, δηλαδή του λινοτύπη. Ακολουθούν και άλλες, και συγκροτείται μια στήλη. Αν και "αποκρυσταλλωμένη" η στήλη καίει αρκετά. Ο προϊστάμενος θα αφήσει να περάσει λίγος χρόνος, θα παραλάβει τη στήλη, θα συνθέσει τη σελίδα μαζί με τις στήλες που έρχονται από άλλες μηχανές, προσαρμοσμένες σε μια πρέσσα ειδικών διαστάσεων. Θα καταβρέξει το σύνολο με μελάνι, θα περάσει βρεγμένο χαρτί από πάνω, θα τυπώσει ένα πρόχειρο δοκίμιο για να δούμε τι μπαρούφες βγάλαμε.
"Δύσκολο" λέει ο πιτσιρικάς. Δύσκολο να το συλλάβει κανείς, αλλά το συνέλαβαν οι άνθρωποι που σχεδίασαν αυτές τις φοβερές μηχανές, κάνοντας κάποτε μια τυπογραφική επανάσταση: Οι πρώτες εφημερίδες στοιχειοθετούνταν λέξη λέξη, με μια διαδικασία αφόρητη. Αλλά οι αρχικές εκδόσεις ήταν τετρασέλιδες, άρα κατά τα ξημερώματα η δουλειά είχε τελειώσει.
Οι λινοτύπες υπήρξαν ιδιαίτερα πρόσωπα. Ξόδεψαν τριάντα χρόνια ζωής εισπνέοντας τις δηλητηριώδεις εκπομπές του υγρού μετάλλου ("αντιμόνιο", αναφώνησε ο Τέρενς Κουίκ μόλις είδε τη μηχανή, γιατί είχε δουλέψει στα έντυπα πριν τον μάθει όλος ο κόσμος από την ραδιοτηλεόραση), τοξικές εκπομπές που επιδρούσαν στο νευρικό σύστημα και σε έκαναν ευέξαπτο- αν και οι περισσότεροι τυπογράφοι ήσαν από πριν- και που είχαν ως αντίδοτο το γάλα, ξόδεψαν λοιπόν μισή ζωή δουλεύοντας κείμενα ξένων. Αν το περιεχόμενο ήταν ευχάριστο, ίσως η ώρα να περνούσε καλύτερα. Αν επρόκειτο για "τα πληρωμένα" (αγγελίες, πλειστηριασμοί, κοινωνικά), ίσως το ωράριο να ήταν μια σκέτη ανία. Αλλά ποτέ δεν ήξερες. Οι λινοτύπες δεν εκδηλώνονταν. Περίπου σαν τους παλιούς τηλεγραφητές, θάνατο τους λές, θάνατο γράφουν, γάμο τους λες, γάμο γράφουν, ανέκφραστοι, ουδέτεροι, απόμακροι, ψυχροί.
Ποτέ δεν μάθαμε αν τους άρεσαν τα κείμενά μας. Ισως η στάση τους ήταν μια ωραία απάντηση στη ματαιοδοξία σου, η οποία έπρεπε να πεθάνει νέα, για να σταδιοδρομήσεις σ' αυτή τη δουλειά. Ποτέ δεν παρενέβαιναν σε κάτι που θεωρούσαν ανορθόδοξο ή εσφαλμένο. Το ωράριο τελείωνε, καληνύχτιζαν, έφευγαν. Και οι στήλες έμπαιναν στο πιεστήριο για την έκδοση. Ηταν οι στήλες της ζωής μας, της ζωής τους, της ζωής όλων. Αλλά εκείνοι δεν το έβλεπαν έτσι.
Κατάλαβες, φιλαράκο; Πήγαινε τώρα να δεις τον Γονατά και τον Γούναρη. Τους βάλαμε πλάι πλάι, αλλά δεν μιλάνε μεταξύ τους, γιατί ο ένας έχει εκτελέσει τον άλλον, και όσο νάναι υπάρχει μια ψυχρότητα.



Αποστολή με E-mail Εκτύπωση


 


 

 

 


Πελοπόννησος
 
 

 



Τελευταία [21:57:19]