Τετάρτη 26 Ιουλίου 11:52      17°-30° Πάτρα
ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Οι ριζοσπάστες της Επτανήσου

Οι ριζοσπάστες της Επτανήσου



Ο βασικός φορέας του κινήματος για την Ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα που πραγματοποιήθηκε στις 21 Μαΐου 1864 υπήρξε το "Ριζοσπαστικό Κόμμα".
Το "Ριζοσπαστικό Κόμμα" κυριάρχησε στα Επτάνησα και κατ' εξοχήν στην Κεφαλονιά, στη διάρκεια της Αγγλοκρατίας και έθετε ως βασικό στόχο του όχι απλώς την Ένωση των Επτανήσων με την Ελλάδα, αλλά την απελευθέρωση ολόκληρου του ελληνικού γένους. Ο Ηλίας Ζερβός Ιακωβάτος, ο κυριότερος ίσως ηγέτης των Κεφαλήνων ριζοσπαστών, μαζί με τον Ιωσήφ Μομφεράτο και τον ιερέα Παΐσιο Μεταξά στο πρώτο φύλλο της εφημερίδας του, "Φιλελεύθερος", που κυκλοφόρησε στις 19 Φεβρουαρίου 1949 τονίζει: «… Θέλωμεν τω όντι να γίνωμεν και ουχί να λεγώμεθα απλώς Έλληνες. Θέλωμεν να ενωθώμεν εις εν έθνος, αληθώς ελεύθερον και ανεξάρτητον, μεθ' όλης της ελληνικής φυλής».
Στην περίοδο 1848-49 θα ενταθούν οι συνωμοτικές κινήσεις στην Κεφαλονιά και θα πραγματοποιηθούν δύο ένοπλες εξεγέρσεις. Γι' αυτές στις κινήσεις θα κατηγορηθούν ο ιερέας Παΐσιος Μεταξάς, ο ιερέας και δάσκαλος Κων. Μοράτος, ο ιεροκήρυκας Κοσμάς Φλαμιάτος (ο εμπνευστής του κινήματος του Παπουλάκου μερικά χρόνια μετά).
Λίγους μήνες μετά θα εκραγεί η πρώτη εξέγερση η επονομαζόμενη «εξέγερση του Σταυρού» (14 Σεπτεμβρίου 1848), η οποία κράτησε πάνω από δέκα ημέρες. Κατά τη διάρκειά της σκοτώθηκαν τρεις Άγγλοι στρατιώτες και εκτελέστηκαν ή σκοτώθηκαν δεκάδες επαναστάτες· πρωτοστατούσαν γνωστοί ριζοσπάστες, όπως ο Ιωάννης Τυπάλδος, Καπελέτος, ο ιερέας Παΐσιος Μεταξάς, ο Γεώργιος Μεταξάς Λυσέος και ο Νικόλαος Φωκάς "Ρεπούμπλικας". Όταν οι επαναστάτες εισέβαλαν στο Ληξούρι, της πορείας ηγούνταν τρεις ιερείς, οι Ματζουράτος, Κουτουφάς και Βουτσινάς, οι οποίοι κραύγαζαν τα συνθήματα «ζήτω η ελευθερία και η πατρίς».
Στη δε εξέγερση της Σκάλας (περιοχή της Νοτιο-ανατολικής Κεφαλονιάς) (15-19 Αυγούστου 1949) που στρεφόταν κατά των Άγγλων αλλά και κατά των αρχόντων, ορισμένοι από τους οποίους φονεύθηκαν από το πλήθος, και χαρακτηρίστηκε ως "Κομμούνα" της Κεφαλονιάς, πρωτοστατούσαν οι Θεόδωρος Βλάχος, ο Αναστάσιος Λαμπρινάτος Μπομποτής και ο παπά-Γρηγόρης Ζαπάντης Νοδάρος που αποκαλούταν από τους αντιπάλους του παπα-Ληστής και ο οποίος απαγχονίστηκε από τους Άγγλους, ενώ εξορίστηκαν οι Ηλίας Ζερβός Ιακωβάτος και ο Ιωσήφ Μομφερράτος.
Αυτό το κλίμα στο οποίο συναντώνται ριζοσπάστες και απόγονοι των Κολλυβάδων, όπως ο Κοσμάς Φλαμιάτος, είναι μοναδικό για τα ελληνικά δεδομένα. Ο Παναγιώτης Πανάς (1832-1896), από τη νεότερη γενιά των ριζοσπαστών θα περάσει στο ρομαντικό σοσιαλισμό και θα επιχειρεί να δώσει έναν εξισωτικό και κοινωνικό χαρακτήρα στην Μεγάλη Ιδέα μέσα από την Δημοκρατική Ανατολική Ομοσπονδία της οποίας υπήρξε συνιδρυτής μαζί με τον Πατρινό Ανδρέα Ρηγόπουλο και την «Εταιρεία Ρήγας», όπου συμμετείχε και ο επίσης κεφαλληνιακής καταγωγής ριζοσπάστης βουλευτής Ρόκκος Χοϊδάς (1830-1890), ο ιδρυτής της ελληνικής λαογραφίας Νικόλαος Πολίτης, ο Τιμολέων Φιλήμων, ο Γεώργιος Φιλάρετος, κλπ. Τέλος ο Κεφαλλονίτης; Μαρίνος Αντύπας (1872-1907) θα συνδυάζει τη σοσιαλιστική και την εθνικοαπελευθερωτική-ανατολική ιδεολογία και θα συμμετάσχει το 1896 στην Κρητική επανάσταση, μαζί με τον Σταύρο Καλλέργη, πριν δολοφονηθεί στη Θεσσαλία και εντάσσεται στην ίδια παράδοση.
Οι Επτανήσιοι ριζοσπάστες -και γενικότερα η επτανησιακή παράδοση- επιχειρούν να συνδέσουν τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα με την κοινωνική απελευθέρωση και την ορθόδοξη οικουμενική παράδοση, την Ανατολή και τη Δύση. Ιδιαίτερα στην περίοδο που ακολουθεί τη Συνταγματική Επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου 1843, μέχρι την ένωση των Επτανήσων με την Ελλάδα, το επίκεντρο των ιδεολογικο-πολιτικών ζυμώσεων του ελληνισμού θα μετατεθεί στα Επτάνησα.
Όταν θα συγκροτηθούν το 1860-61 τα «Κομιτάτα της Ενέργειας» που στόχευαν στην Ανατροπή του Όθωνα, την ένωση των Ιονίων με την Ελλάδα και την εξέγερση όλων των υπόδουλων Βαλκανίων το επίκεντρό τους δεν θα είναι η Αθήνα. αλλά τα Ιόνια νησιά. Στην Κέρκυρα θα συμμετέχουν πολλοί βουλευτές και ο Αρχιεπίσκοπος, στη Ζάκυνθο, εκτός από τον Κωνσταντίνο Λομβάρδο, αδιαμφισβήτητο ηγέτη των Ζακυνθινών ριζοσπαστών, θα συμμετέχουν ιερείς, βουλευτές κ.ά., στη Λευκάδα ο Αριστοτέλης Βαλαωρίτης κ.ά., στην Κεφαλονιά ο Γεράσιμος Λιβαδάς, στην Πάτρα ο Ανδρέας Ρηγόπουλος.
Ωστόσο μετά την ενοποίηση με το ελλαδικό κράτος, το 1864, ο ριζοσπάστης δημοσιογράφος, ο εκδότης του Ραμπαγά, Κλεάνθης Τριαντάφυλλος, θα οδηγηθεί στην αυτοκτονία το 1889 και τον ίδιο δρόμο θα ακολουθήσει το ίδιο έτος ο Ανδρέας Ρηγόπουλος, ο Ρόκκος Χοϊδάς θα πεθάνει στις φυλακές της Χαλκίδας, αρνούμενος να ζητήσει χάρη, ενώ τον αυτοχειριασμό θα επιλέξει το 1896 και ο Παναγιώτης Πανάς.
Το γεγονός ότι στα Επτάνησα για έξι έως επτά αιώνες οι Έλληνες αγωνίζονται εναντίον των Δυτικών κατακτητών, που θέλουν να τους επιβάλουν τον καθολικισμό, συνέδεσε το εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα και τον κοινωνικό ριζοσπαστισμό με την Ορθοδοξία.
Ο Γεώργιος Τυπάλδος Ιακωβάτος και ο Πατρινός ομοϊδεάτης του και σοσιαλιστής Ανδρέας Ρηγόπουλος (1821-1889), θα επιχειρήσουν να συνδέσουν τον κοινωνικό ριζοσπαστισμό με την αντίληψη του γένους και την εναντίωση στην κήρυξη του Αυτοκεφάλου της ελληνικής εκκλησίας, που καταδίκαζε τον ελληνισμό να μένει «φυλακισμένος» στα στενά όρια του ελλαδικού κρατους. Ο Γεώργιος Ιακωβάτος, διδάκτορας του Πανεπιστημίου των Παρισίων, ο "Γεωργαντάρας" (όπως ήταν ευρύτερα γνωστός), όταν έγινε η ενοποίηση των Ιονίων με την Ελλάδα και επιχειρήθηκε η άμεση υπαγωγή της Ιόνιας Εκκλησίας στην Ελλαδική και η απόσχισή της από την Κωνσταντινούπολη, τέθηκε επικεφαλής των Κεφαλλήνων και των λοιπών Επτανησίων που για τρία χρόνια με λαϊκές κινητοποιήσεις αρνούνταν να αποδεχτούν την εγκατάσταση των εκκλησιαστικών αρχών του αυτοκεφάλου και διεκδικούσαν την εκλογή των επισκόπων από τον ίδιο τον κλήρο. Ο Ιακωβάτος θα κάνει μια απελπισμένη προσπάθεια να ξαναθέσει το ζήτημα του Αυτοκέφαλου για το σύνολο του Ελλαδικού κράτους και να προλάβει την πανσλαβιστική μετεξέλιξη της ρωσικής πολιτικής η οποία επέπρωτο να διασπάσει τα Βαλκάνια· οι αγορεύσεις του στη Βουλή, θα αφήσουν εποχή. Έλεγε το 1864:
«Μόνον στοιχείον του εθνισμού είναι η θρησκεία, αφαιρουμένου του οποίου δεν υπάρχει πλέον έθνος, δεν υπάρχει πλέον γένος, δεν υπάρχει πλέον δεσμός, δεν υπάρχει πλέον ουδέν δια την Ελλάδα˙ και εάν, ο μη γένοιτο, χριστιανοί, ήθελεν αφαιρεθή ο χαρακτήρ της θρησκείας από την εθνότητα των Ελλήνων, άλλο δεν βλέπω ειμή Φράγκους, ειμή Αλβανούς, ειμή Βλάχους, ειμή Αθιγγάνους και Γύφτους, όχι ποτέ Έλληνας. ( ) Εν τίνι λόγω επανεστάτησαν και τα μέρη εκείνα, τα όποια ουδέν κοινόν εθνολογικόν έχουν μετά της Ελλάδος;(…)
Όχι βεβαίως δια καταγωγήν, όχι δι' άλλον λόγον, αλλά μόνον δια την διατήρησιν της συνειδήσεως, αλλά μόνον και μόνον δια την θρησκείαν, δια την Έκκλησίαν (...).. και εάν θέλετε από μεταβολής εις μεταβολήν να απομονώσητε την Ελλάδα, παραιτείτε και μέλλον, παραιτείτε και έθνος, παραιτείτε και γένος, και άλλο δεν θα μείνωμεν ειμή ολίγοι, ενασχολούμενοι περί την κοιλίαν και τα υπό την κοιλίαν».
Ο «ελευθερόφρων Ιακωβάτος ο ταφείς άνευ ιερέων, άνευ ψαλμωδιών άνευ εξαπτερύγων», όπως έλεγε ο Βλάσης Γαβριηλίδης, ο οπαδός των Φώτων και των επιστημών, ο υπερασπιστής των ξωμάχων, ο αντίπαλος του ρωσικού αυταρχισμού και επεκτατισμού, είχε διακριβώσει την ιδιαιτερότητα της ελληνικής εθνικής συνείδησης, ως συνειδήσεως ενός γένους, ενός έθνους -και ουχί κράτους- και με προφητικό τρόπο στην ίδια ομιλία του θα προείπει την δραματική συρρίκνωση του ελληνισμού.
Ο ομοϊδεάτης του Ανδρέας Ρηγόπουλος, από τους πρώτους οπαδούς του κοινωνισμού στην Ελλάδα, ο οποίος εξελέγετο για πολλά χρόνια ως ανεξάρτητος βουλευτής θα ταχθεί και αυτός εναντίον του Αυτοκεφάλου, για τους ίδιους λόγους με τον Ιακωβάτο, ως ένας από τους κυριότερους υποστηρικτές της Ανατολικής Ομοσπονδίας. Ωστόσο αν οι σχέσεις του Ανδρέα Ρηγόπουλου με τον ιταλικό ριζοζσπαστισμό και τα επαναστατικά κομιτάτα θα γίνει εν μέρει γνωστή (ιδιαίτερα μετά την έκδοση και μιας μυθιστορηματικής βιογραφίας του) μάλλον θα μένει άγνωστη η άποψή του για τα εκκλησιαστικά ζητήματα και η αντίθεσή του στο Αυτοκέφαλο. Ο Ρηγόπουλος θα εκφωνήσει τον επικήδειο στον τάφο του Κωνσταντίνου Οικονόμου το 1857 και θα θεμελιώσει την δημοκρατική-επαναστατική εκδοχή της Μεγάλης Ιδέας με ήρωες τον Κολοκοτρώνη, το Σολωμό και τον Οικονόμο.
«Τριλογία ιερά και αθάνατος του Πρόλογου του Πανελληνίου εκείνου δράματος, το οποίον θέλει αποτελειωθεί υπό τους θόλους της Αγίας Σοφίας, ο Κολοκοτρώνης ο Οικονόμος και ο Σολωμός, είναι οι τρεις τελευταίοι αντιπρόσωποι της προδρομικής εποχής της Ελληνικής Παλιγγενεσίας… Και ο μεν Κωνσταντίνος Οικονόμος άγγελος Ταξιάρχης της Ορθοδόξου Πίστεως και φωτεινός ρήτωρ της Εκκλησίας μας, κλείει την πρόδρομον θρησκευτική Ελλάδα, την αρχομένην υπό Μάρκου του Εφεσίου˙ ο δε Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, Άγγελος ταξιάρχης του κατά βαρβάρων αγώνος μας, κλείει την πρόδρομον πολεμικήν Ελλάδα, την αρχομένην από Γεωργίου του Καστριώτου˙ ο δε Διονύσιος Σολωμός Άγγελος ταξιάρχης της Εθνικής Ποιήσεώς μας κλείει την πρόδρομον Καλλιτεχνικήν Ελλάδα».




Αποστολή με E-mail Εκτύπωση


 


 

 

 


Πελοπόννησος
 
 

 



Τελευταία [11:52:30]