Τετάρτη 18 Ιανουαρίου 03:48      3°-11° Πάτρα
ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Γιάννης Καλπούζος: «Κοιτάς μπροστά όταν δεν ξεχνάς από πού έρχεσαι»

Γιάννης Καλπούζος: «Κοιτάς μπροστά όταν δεν ξεχνάς από πού έρχεσαι»



Συνέντευξη στην Κρίστυ Κουνινιώτη
Την Τρίτη 24 Μαΐου στις 8 μ.μ. θα βρίσκεται στο «Βυζαντινό» για την παρουσίαση του νέου του βιβλίου «Σέρρα-Η ψυχή του Πόντου» (εκδ. «Ψυχογιός»). Βαδίζοντας, γι' ακόμα μια φορά, στα μονοπάτια της ιστορίας, ο Γιάννης Καλπούζος κατάφερε και πάλι να μας συγκλονίσει, αφηγούμενος τα δεινά των κατατρεγμένων Ποντίων και να μας μαγέψει με τη βαθιά στοχαστική γραφή του. Ο αγαπημένος συγγραφέας μιλάει στην «ΠτΚ».
Τι σας έκανε να βάλετε στο χαρτί τα δεινά των Ελλήνων του Πόντου; Πόσο δύσκολη ήταν η περιπέτεια της γραφής του «Σέρρα» και ποια τα συναισθήματά σας κατά τη διάρκειά της;
Το ενδιαφέρον μου για τον ελληνισμό στα απόμακρα γεωγραφικά σημεία, το οποίο είχε εκδηλωθεί και με τα προηγούμενα ιστορικά μυθιστορήματά μου· οθωμανοκρατούμενη Αρτα στο «Ιμαρέτ», Κωνσταντινούπολη και άλλες περιοχές στο «Αγιοι και δαίμονες» από το 1808 έως το 1831, Κύπρος Ενετοκρατία, Οθωμανοκρατία και τα πρώιμα χρόνια της Αγγλοκρατίας στο «Ουρανόπετρα». Επίσης, η επιθυμία μου να μιλήσω μέσα από το χθες για το σήμερα και να λειτουργήσουν τα δεινά των Ποντίων, σε σχέση με το γεγονός ότι κατάφερναν να σηκώνουν ξανά και ξανά το κεφάλι ύστερα από τους αλλεπάλληλους κατατρεγμούς, ως σημείο αναφοράς και φωτεινό παράδειγμα για τους σύγχρονους Ελληνες.
Ξεκινώντας ο συγγραφέας να γράψει ένα ιστορικό μυθιστόρημα, καλείται να υποδυθεί τον ρόλο ενός μικρού Θεού. Να κτίσει λιθαράκι το λιθαράκι έναν ολόκληρο κόσμο, ο οποίος θ' αντέχει στη σύγκριση με την πραγματικότητα, θ' αναπλάθει παραστατικά όσα διαδραματίζονται και με αληθοφανείς χαρακτήρες και παράλληλα θα υπηρετεί τον λογοτεχνικό του στόχο. Θα πρέπει και να αφομοιώνει τα στοιχεία που συγκεντρώνει, ώστε κατά τη γραφή να εντάσσονται στη μυθοπλασία εν είδει βιωματικής εναπόθεσης. Εξάλλου, η εξεύρεση των πληροφοριών που συνθέτουν τα της καθημερινής ζωής αλλοτινών εποχών απαιτεί επίμονη και επίπονη έρευνα, ενώ στη συνέχεια έχει να αναμετρηθεί με τη λειτουργική τους ένταξη στη μυθοπλασία. Συνάμα να διατηρεί την ατμόσφαιρα του κειμένου, παρ' ότι τον επηρεάζουν πλήθος εξωγενείς παράγοντες, και να αντιμετωπίσει πλείστα όσα θέματα σε κάθε παράγραφο. Κοντολογίς, ο εν λόγω πόλεμος για τη συγγραφή του «σέρρα» είχε πάμπολλες και οδυνηρές μάχες. Οσον αφορά τα συναισθήματα, διήλθα την κλίμακα από το Α έως το Ω, μια και εισχωρώ στον χαρακτήρα όλων των ηρώων και εναλλάσσομαι στους ρόλους τους.
Ο ήρωάς σας Γαληνός Φιλονίδης, τηρητής των αρχών του, υφίσταται απανωτές δυσκολίες που δοκιμάζουν τα όριά του. Από τι εξαρτάται η αντίσταση ή το λύγισμα του χαρακτήρα σε οδυνηρές καταστάσεις;
Από τη μεγαλοσύνη ή τη μικρότητα της ψυχής, την εσωτερική καλλιέργεια ή την απαιδευσιά, την πίστη σε ιδανικά, αξίες και στον άνθρωπο, τη βαθιά κατανόηση ή μη της ύπαρξης μας σε σχέση με τον θάνατο, το ψηλάφισμα της Ιστορίας και την άντληση από αυτή φωτεινών παραδειγμάτων, καθώς και από τη στάση όσων βρίσκονται δίπλα σου, αν σου παραστέκονται ή απεναντίας υποσκάπτουν τη δύναμή σου.

Η Αρμένισσα Ταλίν δηλώνει «αφιερωμένη» όχι στον Γαληνό, αλλά στον έρωτα για τον Γαληνό. Είναι ο έρωτας, ο ουσιαστικός, ένα στήριγμα, που έχουμε, τρόπον τινά υποβαθμίσει;
Ο έρωτας έχει τη δύναμη να μετατρέψει την ασχήμια σε ομορφιά, το ανιαρό σε συγκινησιακή έκρηξη, την κόλαση σε παράδεισο. Κατά συνέπεια, σαφώς και αποτελεί στήριγμα και μοχλό ανύψωσης του ανθρώπου κι όχι μόνο συναισθηματικά. Περιτυλίξαμε τον έρωτα με το ιλουστρασιόν χαρτί του νεοπλουτισμού, τον περιορίσαμε στο σαρκικό του κομμάτι, επιβάλαμε ως προς την έκφρασή του την αισθητική ευτέλεια, διαγράψαμε από τον ουρανό του τη βαθιά ψυχική συμπόρευση, και συνεπώς τον υποβαθμίσαμε. Ωστόσο, ακόμη κρατά και τολμά να ανθίσει, όπως το λουλούδι στης ασφάλτου τη χαραματιά.

Το αγρίμι, που κρύβει καθείς εντός του -διψώντας για εξουσία, χρήμα, σάρκα-, κατά τα λεγόμενα του Τούρκου Φεϊζέλ Κιουλκάν δεν εξοντώνεται ούτε με τη μόρφωση. Αιώνια καταδίκη;
Το εσωτερικό αγρίμι, όσο κι αν παλεύει ο άνθρωπος να το τιθασεύσει, δεν παύει να παραφυλά στις σκιώδεις πτυχές μας. Η μόρφωση δεν αρκεί. Η γνώση μπορεί να γενεί και ξίδι. Η εσωτερική καλλιέργεια είναι αυτή που θα το δαμάσει. Ομως και πάλι οφείλει κανείς να βρίσκεται σε συνεχή επαγρύπνηση, σε διαρκή άσκηση και μαθητεία. Να ανιχνεύουμε από πού ενδέχεται να ξεμυτίσει.

Σέρρα, διδάγματα και αυτογνωσία
«Χόρευαν κι έδειχναν να υπερίπτανται του κόσμου…». Σε μιάμιση σελίδα ξεδιπλώνετε όσα αντανακλώνται μέσα από τον ποντιακό χορό «σέρρα». Μοιάζει με τη ζωή, θα λέγατε;
Απόλυτα. Η ζωή είναι έρωτας, πόλεμος, όνειρα, πόθοι, οδύνη, αγάπη, αποκοτιά, μέθεξη, άνοιξη και χειμώνας, φόβος και αντρειοσύνη, και τόσα άλλα. Ολα τούτα περνούσαν από την ψυχή και τον λογισμό των χορευτών της σέρρας, αλλά και από τους χορευτές άλλων ελληνικών χορών, οι οποίοι σημάδεψαν με τις πατημασιές τους την Ιστορία και σημαδεύτηκαν από αυτή είτε σε ατομικό είτε σε συλλογικό επίπεδο.
«Χρειάζονται κι οι προσωπικές ήττες στους ανθρώπους, όπως και στους λαούς, για να γίνονται σοφότεροι» πιστεύει ο Γαληνός. Οταν, π.χ., μεταξύ άλλων, ο φανατισμός και η μισαλλοδοξία δεν γιατρεύονται, πού το δίδαγμα;
Κάποιοι δεν διδάσκονται ποτέ. Το θέμα είναι ποια αναχώματα ορθώνουν όσοι διδάσκονται και εάν επιτρέπουν στους φανατικούς να καθορίζουν το παρόν και το μέλλον των πολλών. Εάν οι κραυγές υπερισχύουν της σύνεσης, της νηφαλιότητας και της περίσκεψης. Εάν στεκόμαστε ως αμνοί απέναντι στα σαρκοβόρα. Εάν θα παραμείνουμε κυνηγημένη αγέλη ή θα υψώσουμε τη φωνή και το μπόι μας. Εάν θα θέσουμε ως στόχο και προτεραιότητα στη ζωή μας την εσωτερική καλλιέργεια.

Σε όλα σας τα βιβλία, έγνοια των ηρώων σας είναι η πορεία προς την αυτογνωσία. Τι εμποδίζει σήμερα την επίτευξή της;
Ο λανθασμένος δρόμος που ακολουθούμε σε πλείστες εκφάνσεις της ζωής μας. Οτι θέσαμε ως κέντρο της ύπαρξής μας μόνο την οικονομία. Οτι απωλέσαμε παραδοσιακές αξίες και επιδοθήκαμε στην πρόσκαιρη χαρά που προσφέρει ο εθιστικός καταναλωτισμός. Αντί το προϊόν να αποτελεί μέσο για την επιβίωσή μας, μετατράπηκε σε πρότυπο και στόχο ζωής. Υποταχθήκαμε στην έτοιμη εικόνα και πάψαμε να δημιουργούμε εικόνες με τη σκέψη. Προσκυνήσαμε την άποψη ότι μια εικόνα ισοδυναμεί με χίλιες λέξεις, λησμονώντας ότι μια λέξη μπορεί να γεννήσει χίλιες εικόνες αρκεί κανείς να κινητοποιήσει τον λογισμό του. Πάψαμε να στοχαζόμαστε και να συζητάμε. Στη θέση του παππού και της γιαγιάς τοποθετήσαμε τον τηλεοπτικό δέκτη. Θα χρειαζόταν ολόκληρη κοινωνιολογική μελέτη για να απαντήσω. Τι να πρωτοπώ; Ας αναλογιστεί ο καθένας αυτό που αναφέρεται στο «σέρα»: «Κοιτάς μπροστά όταν δεν ξεχνάς από πού έρχεσα».
Οι φρικαλεότητες που υπέστη ο ελληνισμός του Πόντου θα μπορούσαν, πιστεύετε, να συμβάλουν στην αναπτέρωση του ηθικού του λαού μας και να τον ανασύρουν από την ολέθρια μιζέρια;
Εάν το κατανοήσουμε και προβούμε σε σύγκριση, βεβαίως. Εκτιμώ ότι θρηνολογούμε υπέρμετρα με όσα συμβαίνουν στους καιρούς μας, τουλάχιστον ένα μεγάλο ποσοστό της ελληνικής κοινωνίας. Πολύ γρήγορα ξεχάσαμε το κοντινό μας παρελθόν και ότι δε στηρίξαμε το μέλλον μας στις δικές μας δυνάμεις. Σε κάθε περίπτωση το θρηνολόγημα δεν οδηγεί πουθενά. Ή θα σηκώσουμε τα μανίκια και θα στρωθούμε στη δουλειά ή θα συνεχίσουμε να βουλιάζουμε στο έλος της μιζέριας, καταγγέλλοντας κάθε τρίτο και αναζητώντας υπαρκτούς ή ανύπαρκτους εχθρούς ως άλλοθι για να δικαιολογήσουμε τα δικά μας αμαρτήματα, την ανικανότητα και τις τόσες παθογένειες.


ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΛΠΟΥΖΟΣ
ΣΕΡΡΑ - Η ΨΥΧΗ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ, 2016, ΣΕΛ. 640, ΤΙΜΗ 18,80 ΕΥΡΩ




Αποστολή με E-mail Εκτύπωση


 


 

 

 


Πελοπόννησος
 
 

 



Τελευταία [03:48:33]