Δευτέρα 11 Δεκεμβρίου 17:22      4°-14° Πάτρα
ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Μίτση Πικραμένου: «Προσπαθώ να μπαίνω στο πετσί των βιογραφούμενων»

Μίτση Πικραμένου: «Προσπαθώ να μπαίνω στο πετσί των βιογραφούμενων»



Συνέντευξη στην Κρίστυ Κουνινιώτη
Τη Δευτέρα 11 Απριλίου στις 8 μ.μ. θα γίνει στον Πανηπειρωτικό Σύλλογο Πατρών η παρουσίαση της σειράς των «αλληλένδετων βιογραφιών» της, που φωτίζουν άπλετα πτυχές της προσωπικότητας τεσσάρων σημαντικών φυσιογνωμιών. Πηνελόπη Δέλτα, Ιων Δραγούμης, Παύλος Μελάς και Λουίζα Ριανκούρ ζωντανεύουν μέσα από τις σελίδες της, δημιουργώντας σου την αίσθηση ότι βρίσκονται απέναντί σου και σου εξομολογούνται. Κι εδώ ακριβώς, έγκειται η γοητεία των βιβλίων της Μίτσης Πικραμένου: Συνδυάζουν στοιχεία ενδελεχούς έρευνας με πρωτοπρόσωπη αφήγηση. Η συγγραφέας μιλάει στην «ΠτΚ».

ΟΛΑ ΞΕΚΙΝΗΣΑΝ ΑΠΟ…
Μια επιστημονική μελέτη για την Πηνελόπη Δέλτα. Στόχευα στο βραβείο Χαρ. Σακελλαριάδη της Ακαδημίας Αθηνών, το οποίο δεν πήρα, γιατί κανένας δεν διάβασε το έργο μου -προφανώς λόγω του μεγάλου όγκου του. Το βραβείο επαναπροκηρύχθηκε δύο χρόνια μετά, αλλά δεν με ενδιέφερε πλέον. Διαβάζοντας, όμως, επισταμένως για την Πηνελόπη Δέλτα, επειδή ως άτομο με διακατέχει μια κάποια περιέργεια, μπήκα στη διαδικασία να αναρωτιέμαι κατά πόσο έστεκαν οι δηλώσεις της ερωτευμένης γυναίκας περί της ανταπόκρισης των συναισθημάτων της από τον Ιωνα Δραγούμη. Καταπιάστηκα, λοιπόν, με την έρευνα για τον Δραγούμη και επιβεβαίωσα την αλήθεια των λεγομένων της, αφού κι εκείνος, όχι απλά εντυπωσιάστηκε, όχι απλά τη θαύμαζε, όχι απλά τη λάτρευε, αλλά η Πηνελόπη Δέλτα ήταν το κάτι άλλο γι' αυτόν ως το τέλος της ζωής του. Το χαμόγελο που λέγεται ότι είχε αποτυπωθεί στο πρόσωπό του όταν πέθανε ήταν επειδή ήξερε ποιος τον σκότωσε: Ο Εμμανουήλ Μπενάκης, ο πατέρας της αγαπημένης του, ο μοναδικός άνθρωπος που είχε αντιληφθεί πόσο σοβαρό ήταν το αίσθημα της Πηνελόπης Δέλτα.
Στη συνέχεια, επειδή, όπως λέει η ίδια η Δέλτα, ο Δραγούμης τράβηξε το ενδιαφέρον της, μιλώντας της για τον Παύλο Μελά και την αποτρόπαιη καρατόμησή του, μετά την οποία κεφάλι και σώμα θάφτηκαν χωριστά, καταπιάστηκα με τη βιογραφία του Μελά. Οσο για τη Λουίζα Ριανκούρ, προέκυψε επειδή ο πατέρας μιας φίλης μου, ο στρατηγός Νίκος Νικολαΐδης, είχε γράψει ένα βιβλίο γι' αυτή τη σπουδαία γυναίκα, εξαντλώντας όλες τις πηγές που υπήρχαν στην Ελλάδα. Δεν έβρισκε, όμως, κάποιον να το τυπώσει. Επειδή, λοιπόν, η Ριανκούρ χρηματοδότησε τον Μακεδονικό Αγώνα, κι επειδή έκανε στενή παρέα με τους Μελάδες, τους Δραγουμαίους, τους Μπενάκηδες, αποφάσισα να προχωρήσω στη βιογραφία της. Η φίλη μου μου έδωσε το βιβλίο του πατέρα της, πρόσθεσα πολύ υλικό από γαλλικά αρχεία, και κατ' αυτόν τον τρόπο, τέσσερις εμβληματικές προσωπικότητες των οποίων οι τροχιές διασταυρώθηκαν, «έδεσαν» και προέκυψαν οι «αλληλένδετες βιογραφίες».

ΔΕΛΤΑ-ΡΙΑΝΚΟΥΡ
Η αλήθεια είναι ότι το μεγάλο ερωτηματικό, το οποίο με απασχόλησε πολύ καιρό είναι ότι Δέλτα και Ριανκούρ δεν είχαν μεταξύ τους σχέσεις. Ουσιαστικά, αγνοούσαν η μια την άλλη. Η Ριανκούρ επισκεπτόταν το σπίτι των Μπενάκηδων τον καιρό που ήταν εκεί η Δέλτα, μιλούσε με τον Δραγούμη την εποχή που η Δέλτα γύρευε να μάθει νέα του, έμεναν σε απόσταση μισού τετραγώνου στην Κηφισιά… Το μόνο που μπορεί να συμπεράνει κανείς είναι ότι η αμφίπλευρη αδιαφορία, ίσως και απέχθεια, εξηγείται από το γεγονός ότι η Ριανκούρ ήταν καθαρευουσιάνα και η Δέλτα δημοτικίστρια.

ΣΕ ΠΡΩΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ
Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση βγαίνει αναγκαστικά γιατί πάρα πολλά από τα έντυπα, τα οποία χρησιμοποίησα για να συνθέσω τις βιογραφίες είναι επιστολές ή ημερολόγια των βιογραφούμενων. Οπότε το πρώτο πρόσωπο έρχεται αυτομάτως. Προτίμησα, επίσης, να κρατήσω τα λόγια των ίδιων. Στον Παύλο Μελά και τη Λουίζα Ριανκούρ, για παράδειγμα, χρησιμοποιώ λέξεις πιο λόγιες, καθαρευουσιάνικες, τις οποίες χρησιμοποιούσαν και οι ίδιοι. Με αυτόν τον τρόπο, νιώθω ότι βρίσκομαι πιο κοντά τους. Προσπαθώ κάθε φορά να μπαίνω στο πετσί τους.

Ο ΑΥΘΟΡΜΗΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΔΕΛΤΑ
Την Πηνελόπη Δέλτα την αγαπάει πάρα πολύς κόσμος και δικαίως. Δεν θα μιλήσω για την ποιότητα ούτε για τον πατριωτισμό της. Θα μιλήσω για τον αυθορμητισμό της. Γνωρίζοντάς την πλέον, πολύ καλά, ξέρω ότι αυτή η γυναίκα δεν περιποιόταν τα κείμενά της. Δεν τα ξαναδιάβαζε. Τα έγραφε με αυθορμητισμό. Εγραφε ενόσω ονειροφανταζόταν. Δεν επενέβαινε στα γραπτά της. Οι επεμβάσεις έγιναν πολύ αργότερα, κυρίως από τον Μανόλη Τριανταφυλλίδη, και ήταν ουσιαστικά γλωσσικές. Γιατί η Πηνελόπη Δέλτα δεν έκανε λάθη τρανταχτά. Ηταν μια πάρα πολύ ξύπνια γυναίκα, ήξερε εξ αρχής τι ήθελε να γράψει και προχωρούσε.

Η «μυστική» ζωή και η «σιωπή»
Απευθυνόμενη, μέσω των γραπτών της, στον Ιωνα, ήταν σαν να ανέπνεε μέσα από αυτή τη «μυστική» ζωή. Ειδάλλως, ίσως να μην άντεχε.
Πράγματι. Είχε πολλές φορές διάθεση να αυτοκτονήσει. Απλώς την κατέπνιγε γιατί ήθελε να είναι σε επαφή μαζί του. Ακόμα κι όταν άρχισε να την απογοητεύει, σαν άλλαξαν οι πολιτικοί τους δρόμοι, για τη Δέλτα ήταν πολύ σημαντικό να τη διαβάζει ο Δραγούμης και να της εκφράζει, όποτε συναντιούνταν, την άποψή του για τα κείμενά της.

Καίτοι ισχυρή προσωπικότητα, ενστερνίζεται τις απόψεις και τα σχέδια του ανεκπλήρωτου ερωτά της…
Από το 1905 και μετά, τα πάντα για τη Δέλτα περιστρέφονται γύρω από τον Ιωνα. Οσα επιθυμούσε να κάνει ο Ιων, εκείνη τα έκανε κτήμα της. Η αγάπη που έτρεφε γι' αυτόν, ήταν καταλυτική. Αλλαξε εντελώς η προσωπικότητά της, έγινε συμπλήρωμά του. Αν αυτοί οι δύο είχαν παντρευτεί, πιστεύω ότι η ελληνική ιστορία θα είχε αλλάξει όψη. Κι όταν εκπλήρωσε το χρέος της να γράψει όσα έπρεπε, αποφάσισε ότι είχε έρθει η ώρα να βάλει τέλος στη ζωή της. Εμπαιναν, άλλωστε, οι Γερμανοί στην Αθήνα, οπότε η στιγμή ήταν η κατάλληλη.

«ΣΙΩΠΗ»
Οι τρεις κόρες της αδιαφόρησαν για τα ανέκδοτα έργα της, τα οποία τους είχε αναθέσει να δημοσιευθούν μετά τον θάνατό της. Τα ανέλαβε ο εγγονός της Παύλος Ζάννας, ο οποίος, κατά τη γνώμη μου, λάθεψε ως προς τη σημασία της λέξης «σιωπή», που είναι χαραγμένη πάνω στον τάφο της. Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Δέλτα εννοούσε τη σιωπή στον θάνατο. Δεν ισχύει κάτι τέτοιο, όμως. Ο Ιων τής είχε γράψει πριν χωρίσουν -παραθέτω το απόσπασμα στο βιβλίο μου- ότι σε περίπτωση χωρισμού τους θα υπάρξει σιωπή. Δεν θα μιλήσει κανείς από τους δύο για τον δεσμό τους. Και η Δέλτα το τήρησε.
Οπως λέω πάντα, υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ ανδρών και γυναικών, ερευνητών. Η γυναίκα έχει σαφώς μεγαλύτερη ευαισθησία και όταν έχει μπροστά της ένα χειρόγραφο, μια επιστολή, για παράδειγμα, ψάχνει να βρει τι υπάρχει και ανάμεσα στις γραμμές. Συνεπώς, βγαίνουν πολλά στην επιφάνεια. Και η Πηνελόπη Δέλτα είναι ένας αφάνταστος θησαυρός…

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΕΞ ΑΓΧΙΣΤΕΙΑΣ
Βάσει ερευνών του περί τα γενεαλογικά δέντρα, ένας Ελληνας ονόματι Στέφανος Ζάννος, ισχυρίζεται ότι από τη στιγμή που παντρεύεται κάποιος, όλα τα μέλη της οικογένειάς του αποκτούν συγγενικούς δεσμούς. Υπ' αυτή την έννοια, αφού ο θείος του παππού μου παντρεύτηκε κόρη Βαλαωρίτη και η αδελφή της παντρεύτηκε Δραγούμη, είμαι συγγενής με τον Ιωνα. Αυτό το λέω και γελάω. Επίσης, γεννήθηκα στου Θων, εκεί όπου συνελήφθη ο Ιων, ενώ απέναντι από το σπίτι όπου γεννήθηκα έγινε η παράδοση της Αθήνας στους Γερμανούς.
Επειδή λοιπόν, η Πηνελόπη Δέλτα, προς το τέλος της ζωής της, συμπαθούσε μόνο όσους αποδέχονταν τον Ιωνα, αν με γνώριζε -γεννήθηκα πέντε χρόνια μετά τον θάνατό της- και ήξερε ότι είμαι συγγενής με τον Δραγούμη και τον Βαλαωρίτη, είναι βέβαιο ότι θα με προέτρεπε να γράψω τη βιογραφία της. Οταν διάβασε τη βιογραφία του Δραγούμη ο Μάρκος Δραγούμης, γιος του αδελφού του Ιωνα, του Φίλιππου, μου είπε «τώρα γίνατε συγγενής μας». Και, φυσικά, του απάντησα: «Μα είμαι συγγενής σας».




Αποστολή με E-mail Εκτύπωση


 


 

 

 


Πελοπόννησος
 
 

 



Τελευταία [17:22:33]