Σάββατο 16 Δεκεμβρίου 18:53      7°-16° Πάτρα
ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Μισέλ Φάις: «Αυτοσαρκασμός και κουράγιο είναι η φόδρα της γραφής»

Μισέλ Φάις: «Αυτοσαρκασμός και κουράγιο είναι η φόδρα της γραφής»



Συνέντευξη στην Κρίστυ Κουνινιώτη
Σε παλιότερη συνέντευξή μας, είχε αναφερθεί στην Πάτρα ως «το νοτιοδυτικό φως της ζωής του», μια και η μητέρα του γεννήθηκε στην πλατεία Αγίου Γεωργίου. Tη Δευτέρα 4 Απριλίου, ο ίδιος θα βρεθεί στην πόλη μας για την παρουσίαση, στις 7 μ.μ. στην αίθουσα εκδηλώσεων του ξενοδοχείου «Βυζαντινό», του νέου του βιβλίου «Από το πουθενά» (εκδ. Πατάκη). Ο Μισέλ Φάις μιλάει στην «ΠτΚ» και φωτίζει τις πιο σκοτεινές γωνιές του «ευθέως ενδοσκοπικού και πλαγίως πολιτικού» μυθιστορήματός του», όπως το χαρακτηρίζει.
Στο βιβλίο σας παρακολουθούμε έναν άντρα (αναλυόμενος) και μια γυναίκα (αναλύτρια) να συναντιούνται στο ίδιο πάντα δωμάτιο την ίδια πάντα μέρα και ώρα, από τα 38 έως τα 48 τους χρόνια. Το έναυσμα για να γράψετε το «Από το πουθενά»;
Το έναυσμα ήταν ένα προσωπικό ψυχαναλυτικό αρχείο μιας δεκαετίας που για χρόνια προσπαθούσα να ενσωματώσω στην αφηγηματική περιπέτεια. Δέκα χρόνια πέρασα σ' αυτό το στασίδι του εαυτού, από αυτό το δύσκολο ψυχικό αλισβερίσι, από αυτή την εμπειρία που ποτέ δεν τελειώνει, αφού, όπως έλεγε και η αναλύτριά μου, το θέμα είναι να γίνεις ο αναλυτής του εαυτού σου, αθόρυβα, αβίαστα και αυτονόητα. Να ξεκαθαρίσουμε κάτι, όμως, δεν σκόπευα να γράψω ένα τυπικό ημερολόγιο αναλυόμενου, ένα «ψυχαναλυτικό» δράμα δωματίου. Γι' αυτό κι έπρεπε να περάσει πολύς καιρός ώστε να ψυχρανθεί αυτό το ζέον και ρευστό αφηγηματικό υλικό του βαθύτερου εαυτού.

Θεατρικές οι συνεδρίες, κινηματογραφικές οι ιστορίες απ' όλα τα μέρη του πλανήτη, που παρεμβάλλονται. Κατά πόσο υποκύπτει η γραφή σας -άρα κι εσείς- στη γοητεία του θεάτρου και του κινηματογράφου;
Επηρεάζει τη γραφή μου οτιδήποτε με ερεθίζει, με προκαλεί να γράψω. Γι' αυτό, κινηματογράφος, θέατρο, φωτογραφία, οι κώδικές τους και οι διαθέσεις τους, μαζί με τη λογοτεχνία αλέθονται για να προκύψει η παρτιτούρα της γραφής.
Η γραφή μου πολυσυλλεκτική και υβριδική χωνεύει τρόπους, διαθέσεις και υλικά αντλημένα από παντού: Από την εικόνα, τον στοχασμό, τη μουσική, το υψηλό, το ευτελές, το ασεβές, το ιερό.
Ξέρετε, όσο μεγαλώνεις το γράψιμο γίνεται ολοένα και λιγότερο αυτονόητο. Και μια λέξη και μια σκέψη και μια εικόνα είναι σημαντική. Ισως επειδή υποχωρεί, ατροφεί, χάνεται η νεανική ορμή ή η προσδοκία πως κάποιον θα σώσεις, κάποιον θα συνετίσεις, κάποιον θα αλλάξεις. Εσωτερικές αερομαχίες. Τίποτα άλλο. Αυτοσαρκασμό και υπομονή θέλει το γράψιμο. Αυτή είναι η ωριμότητα γραφής, για μένα. Αυτή είναι η φόδρα της. Αυτοσαρκασμός και κουράγιο, λοιπόν.

Μήπως το εύρημα της σκιαγράφησης προσώπων σαν ιδιότυπο άθροισμα συναισθηματικών αποτυπωμάτων αναιρείται, καθώς επαναλαμβάνεται συνεχώς; Εκτός αν το βιβλίο δεν χρειάζεται δράση. Η επιλογή είναι μια ποίηση με ψυχογραφικά στοιχεία, αντί για λέξεις.
Το δίπολο ψυχαναλυτικό δωμάτιο/οικουμενική περιπλάνηση, που συναντάμε επιλέχτηκε ως αφηγηματικό σχήμα για να αντιπαρατεθεί το μέσα με το έξω χάος, αυτό που μεταβιβάζεται και θεραπεύεται μ' αυτό που δεν μεταβιβάζεται και δεν θεραπεύεται. Ο αναγνώστης παρακολουθεί έναν άντρα και μια γυναίκα να συνομιλούν, έναν αναλυόμενο και μια αναλύτρια να συναντιόνται επί δέκα χρόνια, στο ίδιο πάντα δωμάτιο, τις ίδιες μέρες και ώρες, και να προσπαθούν να λύσουν το υπαρξιακό σταυρόλεξο του άντρα. Ενδιαμέσως αυτών των συνεδριών παρεμβάλλονται, ως υποσυνείδητο βουητό, πολλές μικρές ιστορίες, στιχομυθίες, όνειρα, παραμιλητά. Δηλαδή, το οργανωμένο ψυχαναλυτικό ημερολόγιο σχολιάζεται, διακόπτεται, υπονομεύεται ή εμπλουτίζεται από το άναρχο ημερολόγιο της ζωής.
Πρόκειται για μια σπονδή στη συνειρμική αφήγηση, την αρχιτεκτονημένη όμως συνειρμικότητα όχι μόνο του ατόμου αλλά και του πλήθους.

Ούτε αρχή, ούτε τέλος. Μόνο μεσαία γεγονότα. Ολα αρχίζουν από κάποιο μέσο και τελειώνουν σε κάποιο μέσο […] Πρώιμα μεσαία, μεσαία μεσαία και έσχατα μεσαία». Θέλετε να μας σχολιάσετε αυτό το «μέσο»;
Απομυθοποιεί, σαρκάζει, αποδομεί το άγχος του τέλους και τη λαχτάρα για την αρχή. Μιλάει για το αιώνιο παρόν της διαχρονικής καθημερινότητας.
«Κάτω από τη λύπη σας κρύβετε πολύ θυμό. Είστε τα βιβλία που γράφετε […] Οταν περιγράφεις φρικτά πράγματα, είσαι μέρος της φρίκης» λέει η αναλύτρια. Και ο αναλυόμενος τη ρωτά: «Δεν γίνεται να περιγράφεις τη φρίκη για να την ξορκίσεις;». Ξορκίζεται τελικά;
Και ναι και όχι. Ξορκίζεται, αλλά δεν παύεις να αποτελείς μέρος του προβλήματος, δηλαδή της διαδικασίας του ξορκίσματος. Η αθωότητα, η αμεριμνησία περνάει πάντα μέσα από την υποψία και την ενοχή, το φως από το σκοτάδι. Αλλιώς μιλάμε για ψυχικό Χόλιγουντ.
Ο κόσμος του αλλόκοτου και η Μέλανι
Το δέκατο και τελευταίο κεφάλαιο σηματοδοτεί το πέρας των συνεδριών, οπότε ανοίγει μια μυστική πόρτα σε μια παράλληλη ζωή, όπου το δίδυμο ψυχαναλύτριας-ψυχαναλυόμενου συναντά ένα τρίτο πρόσωπο. «Υποφέρετε από πολύ εαυτό […] δεν ξέρετε ότι κάποτε σκάει ο εαυτός, από τον πολύ εαυτό, και τότε αναλαμβάνει ο καθόλου εαυτός;» αποφαίνεται. Θα λέγατε ότι η εν λόγω «πάθηση» είναι η κατάρα μας;
Συναντά τον κόσμο του αλλόκοτου, ανείπωτου, του αδιανόητου. Ποιος είναι αυτός ο μπάρμαν; Το παιδί που δεν έκαναν αναλυόμενος και αναλύτρια; Ο δύσθυμος συγγραφέας; Η επιστροφή στην παιδική ηλικία; Εκεί, όπως διαβάζουμε, όπου τα όπλα είναι σοκολατένια και τρώγονται υπό τους ήχους του τρυφερού τραγουδιού «Out of Nowhere» των Τζόνι Γκριν και Εντουαρντ Χέυμαν;
Τώρα γι' αυτό που με ρωτάτε: Η επιμέλεια ή η ακηδία εαυτού είναι το κρυφό χαρτί αυτού του βιβλίου. Το να ασχολείσαι με τον εαυτό σου, με την καταγωγή σου, τις ανομολόγητες επιθυμίες, με τη συγκρότησή σου σε φέρνει κοντύτερα στον άλλον ή σε απομακρύνει; Καθοριστικό ρόλο, βέβαια, έχει τι θεωρείς εαυτό, τι θεωρείς πλησίασμα εαυτού και άλλου. Ο εαυτός, οι εαυτότητες είναι ο τρόπος να μιλήσεις για τον κόσμο, να γίνεις ο κόσμος, το έτερο, οι άλλοι. Δεν είναι, επιγραμματικά, ούτε ο σώζων εαυτόν σωθήτω ούτε ξεχνάω τον εαυτό μου ασχολούμενος μόνο με τους άλλους -ποιους άλλους; Αν οι άλλοι είναι αντικατοπτρισμός μου, προέκτασή μου, μέριμνά μου…
Γιατί το μυθιστόρημα αυτό φρονώ πως είναι ευθέως ενδοσκοπικό και πλαγίως πολιτικό.

Στο οποίο, ρόλο κρατά και η γάτα Μέλανι. Αυτόπτης μάρτυρας των συνεδριών, «ξεκλειδώνει» αυτόν τον «κόσμο του αλλόκοτου» του τέλους. Η Μέλανι είναι…
Είναι η παραμυθητική διάσταση, το ζωομορφικό παιχνίδι, η υπονομευτική αναγωγή στον εμβληματικό σκύλο του Φρόιντ, είναι η ζωική διάσταση, η προγλωσσική, η αρχέγονη που ανοίγει την αφήγηση στο αλλόκοτο, είναι η Μέλανι που παραπέμπει και στο μελάνι…
Πώς αναδυθήκατε από αυτό το ταξίδι -της ψυχανάλυσης αλλά και της συγγραφής του βιβλίου;
Θα δείξει…
Διδάσκετε δημιουργική γραφή. Ποια ανάγκη, πιστεύετε, ωθεί πολλούς ανθρώπους να στρέφονται στο γράψιμο;
Η αυτοέκφραση. Στην πορεία, βέβαια, κατανοούν πως αυτό δεν αρκεί. Καθώς οι προσωπικοί δαίμονες του καθενός οφείλουν να αποκτήσουν αισθητικό και πνευματικό βάρος, δηλαδή να χάσουν την ιδιωτικότητά τους. Αρα από την αυτοέκφραση, στην έκφραση.
Η σημερινή καταχνιά, που μοιάζει ανένδοτη να αραιώσει, θεωρείτε πως λειτουργεί ενθαρρυντικά ή ανασταλτικά για τις εντός μας καταδύσεις;
Η καταχνιά που πυκνώνει, αντί να αραιώνει, επιβάλλει οι εντός εαυτού γενναίες καταδύσεις να συνοδεύονται από γενναιότερες αναδύσεις στον κόσμο.
ΜΙΣΕΛ ΦΑΪΣ
ΑΠΟ ΤΟ ΠΟΥΘΕΝΑ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ, 2015, ΣΕΛ. 216, ΤΙΜΗ 11,50 ΕΥΡΩ




Αποστολή με E-mail Εκτύπωση


 


 

 

 


Πελοπόννησος
 
 

 



Τελευταία [18:53:51]