Δευτέρα 11 Δεκεμβρίου 23:18      4°-14° Πάτρα
ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Ηλίας Μαγκλίνης: «Ολα τα ανθρώπινα έχουν ένα όνειρο πτήσης»

Ηλίας Μαγκλίνης: «Ολα τα ανθρώπινα έχουν ένα όνειρο πτήσης»



Συνέντευξη στην Κρίστυ Κουνινιώτη
Ο δημοσιογράφος της «Καθημερινής» και συγγραφέας Ηλίας Μαγκλίνης βρέθηκε την Πέμπτη 28 Ιανουαρίου στην Πάτρα για την παρουσίαση, στο «Λιθογραφείον», της «Πρωινής Γαλήνης» του (εκδ. «Μεταίχμιο»). Η συνομιλία μαζί του αποδείχτηκε μια συναρπαστική πτήση στον κόσμο του βιβλίου του και όχι μόνο…

ΟΛΑ ΑΡΧΙΣΑΝ ΟΤΑΝ…
Ο πατέρας μου ήταν βετεράνος αεροπόρος, της 22ης Σειράς της Σχολής Ικάρων. Πέρασε από την εκπαίδευση της Αμερικής, όπως και ο ήρωας του βιβλίου, κι αργότερα βρέθηκε στην εμπόλεμη Κορέα, όχι όμως ως αξιωματικός του πεζικού, όπως ο ήρωάς μου, αλλά ως ιπτάμενος ανθυποσμηναγός. Δεν μιλούσε πολύ για όλ' αυτά, ωστόσο, υπήρχαν μέσα στο σπίτι διάσπαρτες φωτογραφίες, πεταμένα παράσημα, έγγραφα για παρασημοφορήσεις στα Aγγλικά -όλα αυτά είχαν κάτι εξωτικό. Η αεροπορία -τότε ειδικά, στην κορύφωση του Εμφυλίου-, η Αμερική των τελών της δεκαετίας του '40, και, βέβαια, η Κορέα: Ενας άγνωστος, ξεχασμένος πόλεμος. Η «Πρωινή Γαλήνη», όμως, δεν είναι σε καμία περίπτωση η ιστορία του πατέρα μου. Το στοιχείο της περιπέτειας και της δράσης, που νομίζω πως είναι έντονο σχεδόν σε όλο το βιβλίο, εκκινεί πάντως από εκείνες τις ασπρόμαυρες, θαμμένες φωτογραφίες στο πατρικό μου. Ηθελα να γράψω μια περιπέτεια και το ιστορικό περίγραμμα μου έδινε ένα ωραίο πλαίσιο για να μιλήσω για τα όνειρα και τις μνήμες που έχει κάθε άνθρωπος. Το όνειρο της πτήσης στο βιβλίο νομίζω πως είναι κάτι διαχρονικό και οικουμενικό. Κατά βάθος, όλοι θέλουμε να είμαστε λίγο αεροπόροι -μεταφορικά μιλώντας. Από το γράψιμο και το διάβασμα, από τις σπουδές και την επαγγελματική μας πορεία, από τον έρωτα και την απόκτηση ενός παιδιού, από ένα ταξίδι έως κάποιες προσωπικές στιγμές μας με κάποιον που αγαπάμε ή κάποιον που θυμόμαστε, όλα αυτά τα ανθρώπινα, όλη αυτή η αγάπη -που έχει και λύπη μέσα της αλλά αυτό δεν είναι κακό- έχουν ένα στοιχείο πτήσης. Ενα όνειρο πτήσης.

Ο κεντρικός ήρωας, ο Δημήτρης, επιθυμεί διακαώς να ξεφύγει από τα όρια που τον «στενεύουν». Από την Εδεσσα και το σιδεράδικο του πατέρα του μέχρι αυτά που του θέτει ο ίδιος του ο εαυτός -το σώμα του, π.χ., που τον προδίδει, στην πρώτη του εκπαιδευτική πτήση. Ακόμα και ο έρωτας βαραίνει λιγότερο, στην προσωπική του ζυγαριά, από την εσωτερική του γαλήνη. Εχοντάς τον «ζήσει» από κοντά, θέλετε να μας τον συστήσετε;
Ο Δημήτρης, χωρίς να το έχει καλοσκεφτεί, να το έχει συνειδητοποιήσει πλήρως, επιθυμεί να υπερβεί τον εαυτό του, τα όριά του. Μπορεί να θαμπώνεται από τα σύννεφα, όμως θέλει να ζήσει έντονα, δυνατά και αληθινά πάνω στη γη. Από αυτή τη σκοπιά, δε νομίζω πως διαφέρει από τον καθένα από εμάς, ανεξάρτητα από το αν θέλουμε να κάνουμε ένα επάγγελμα περιπετειώδες ή όχι. Ολοι μας ψάχνουμε μιαν εσωτερική γαλήνη, μιαν ισορροπία με τον βαθύτερο εαυτό μας. Ίσως κάποιοι να το πετυχαίνουν κάποια στιγμή στη ζωή τους. Το βέβαιο είναι ότι οι περισσότεροι το πετυχαίνουμε για μερικές στιγμές μόνον -αλλά δεν είναι λίγο. Αυτές οι στιγμές που νομίζεις πως η ζωή είναι ένα θαύμα προτού ξεπεζέψεις και πάλι. Μα για να φτάσεις εκεί πρέπει να περάσεις και από καταιγίδες και τρικυμίες. Να ζήσεις μικρούς θανάτους -έναν χωρισμό, μια αποτυχία.

Τα σύννεφα κρατούν βασικό ρόλο στην ιστορία σας, μαγεύοντας τον ήρωά σας. Να υποθέσω ότι δεν αφήνουν ούτε εσάς ασυγκίνητο;
Πριν κάμποσα χρόνια, σε μια παραλία, καθόμασταν και χαζεύαμε τον ουρανό με τον κατά οκτώ χρόνια μεγαλύτερο αδελφό μου, πιλότο στην Ολυμπιακή Αεροπορία επί 25 συναπτά έτη. Θυμάμαι, γύρισε και μου έδειξε μια ομάδα νεφών και μου είπε το όνομά τους. Ξαφνιάστηκα· αγνοούσα ότι τα σύννεφα έφεραν ονομασίες, χωρίζονταν σε κατηγορίες και είδη. Ενας πιλότος έπρεπε να μπορεί να αναγνωρίζει ποια σύννεφα είναι, π.χ., καταιγιδοφόρα για ευνόητους λόγους. Είναι ζήτημα μετεωρολογίας. Αργότερα, έπεσε στα χέρια μου ένα βιβλίο που κυκλοφορεί και στα ελληνικά από τις εκδόσεις Κέδρος, ο «Οδηγός των Νεφών». Από τότε δεν έχω ξανακοιτάξει τον ουρανό με το ίδιο βλέμμα. Αυτό το τόσο δεδομένο, αυτονόητο και βαρετό, που θεωρούσα πως ήταν τα σύννεφα, έγιναν κάτι θαυμαστό, λες και είμαι ένας εξωγήινος από άλλο πλανήτη και για πρώτη φορά βρίσκομαι σε αυτόν τον γαλάζιο πλανήτη, τη Γη, και βλέπω για πρώτη φορά σύννεφα. Τα σύννεφα δείχνουν τη διάθεση μιας συγκεκριμένης περιοχής της Γης, όπως τα χαρακτηριστικά του προσώπου σε έναν άνθρωπο προδίδουν την ψυχική του κατάσταση. Δεν είναι τυχαίο που λέμε «συννεφιασμένο βλέμμα», έτσι; Κι όσο κι αν αγαπώ το φυσικό φως, τη λιακάδα, πόσο πληκτική θα ήταν η ζωή μας αν δεν υπήρχαν σύννεφα στον ουρανό...

Ο Δημήτρης περνάει ένα επίπονο διάστημα μέχρι να νιώσει ότι «κάθε διαδρομή που είχε διανύσει ως τώρα είχε την αξία της, την αναγκαιότητά της». Είναι τόλμη να παλεύει κανείς για τα όνειρά του -με όποιο κόστος; Ο ίδιος του ο αδελφός επισημαίνει την αναγκαιότητα του «στόχου».
Δεν τίθεται ζήτημα. Λίγα από τα όνειρά μας θα γίνουν πραγματικότητα, όμως, δεν παραιτούμαστε ποτέ. Μέχρι να πεθάνουμε. Αυτός είναι ο στόχος. Αυτό είναι το όνειρο. Το κόστος δεν λογίζεται ως τέτοιο όταν παραμένεις πιστός σε αυτό που ονειρεύτηκες.

Η «Πρωινή Γαλήνη» αποτελεί ένα βαθύ στοχασμό πάνω στα ανθρώπινα και συνάμα ένα ξετύλιγμα κινηματογραφικών, θα έλεγα, σκηνών πολέμου. Πώς βιώσατε την περιπέτεια της γραφής της και πώς αναδυθήκατε απ' αυτήν;
Η γραφή της κράτησε δύο χρόνια, αλλά ως ατμόσφαιρα με απασχολούσε από τα είκοσι οκτώ μου χρόνια περίπου. Για πολύ καιρό έψαχνα να βρω έναν στέρεο αφηγηματικό άξονα. Οταν τον βρήκα, όταν κατέληξα σε αυτόν, σχεδόν με πήρε από το χέρι και με πήγε. Ακούγεται πιο εύκολο απ' ό,τι ήταν μα δεν θα γκρινιάξω διότι κανένας δεν το περίμενε αυτό το βιβλίο, κανένας δεν μου το ζήτησε, κανένας δεν με πίεσε να το γράψω, ήταν μια δική μου, διαρκής παρόρμηση. Σήμερα ξέρω τα όριά της, τις αδυναμίες της και είμαι συμφιλιωμένος με αυτές. Ηθελα να γράψω πάντως ένα μυθιστόρημα με συγκεκριμένη πλοκή, με περιπέτεια και δράση και αυτό το κατάφερα νομίζω. Το πιο ωραίο βιβλίο σου, όμως, είναι πάντοτε το επόμενο.

Τα σύνδρομα, οι μούντζες και η μνήμη
Μέσω της ιστορίας σας, γίνεται σχολιασμός περί τις νοοτροπίες, ιδεολογίες και το μίσος, που δίχασαν τον ελληνικό λαό. Εχουμε αντιληφθεί την ολέθρια επίδρασή τους, ώστε να παραδειγματιζόμαστε για παρόν και μέλλον;
Δεν νομίζω· η τρέχουσα κρίση έδειξε πως πέρα από την οικονομία και την πολιτική, έχουμε ένα πρόβλημα πολιτισμικής ή ανθρωπολογικής φύσης στην Ελλάδα. Είμαστε έρμαια φαντασιώσεων μεγαλείου, ενώ την ίδια στιγμή νιώθουμε θύματα συνεχώς άρα άμοιροι ευθυνών. Μας φταίνε οι ξένοι· μα οι ξένοι κάνουν τη δουλειά τους. Εμείς τι κάνουμε; Γκρινιάζουμε συνεχώς σαν ανώριμοι έφηβοι. Είναι μια μεγάλη συζήτηση αυτή: Να κατανοούμε τους εαυτούς μας όχι μέσα από τη σύνθεση, αλλά μόνο μέσα από τη ρήξη. Ισως, με την πάροδο του χρόνου, η τρέχουσα κρίση μάς βοηθήσει να ξεφύγουμε λίγο από αυτά τα σύνδρομα.

«Η μνήμη είναι ένα άνθος τελικώς. Ή όχι;» γράφετε. Τι είναι για εσάς η μνήμη;
Η μνήμη είναι φυλαχτό μα και φορτίο. Επίσης, η μνήμη είναι ταυτότητα. Και είναι βέβαια οπλοστάσιο για έναν αφηγητή, έναν συγγραφέα Κι επιπλέον, η μνήμη είναι επινόηση: Θυμόμαστε τα γεγονότα όπως θέλουμε να τα θυμόμαστε, τα αναπλάθουμε, τα επινοούμε εκ νέου. Βεβαίως, δεν είμαστε μονάχα όλα όσα θυμόμαστε. Είμαστε επίσης και όλα όσα έχουμε ξεχάσει. Εχει τη σημασία του αυτό και συχνά το παραβλέπουμε.

Για την κατάσταση στη σημερινή Ελλάδα, με ανθρώπους που δεν φανταζόσουν ποτέ να κατεβαίνουν στους δρόμους, και τις λοιπές εξελίξεις, τι έχετε να πείτε;
Κατεβαίναμε στους δρόμους πολύ πριν την έλευση της κρίσης. Η Αθήνα έκλεινε για το παραμικρό ακόμα και στις εποχές της επίπλαστης ευμάρειας. Κατεβαίναμε στους δρόμους όταν ερχόταν κάποιος Αμερικανός αξιωματούχος, στήναμε δήθεν λαϊκά δικαστήρια, κάναμε απίστευτα καραγκιοζιλίκια. Τώρα κατέβηκαν και κάποιοι που παλαιότερα δεν έμπαιναν στον κόπο. Κάποιοι που έχουν πρόβλημα επιβίωσης μα και κάποιοι που έχασαν τη βολή τους, τα προνόμιά τους. Είναι μια δύσκολη κατάσταση. Ακόμα και με κυβέρνηση της ριζοσπαστικής αριστεράς, μοιάζει σα να μην άλλαξε σχεδόν τίποτα σε αυτό τον τομέα. Προσωπικά αισθάνθηκα ντροπή με τις μούντζες στο Κοινοβούλιο. Αυτή η απαξίωση της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας· το βρίσκω εξαιρετικά επικίνδυνο και ανησυχητικό.

Δημοσιογραφία-συγγραφή. Ο ρόλος της καθεμιάς στη ζωή σας;
Βιοπορίζομαι από τη δημοσιογραφία. Ωστόσο πεζογράφος ήθελα να γίνω όταν ήμουν μικρότερος. Η ανάγκη με έσπρωξε στη δημοσιογραφία στην οποία όμως σήμερα μπορώ να πω ότι της οφείλω πολλά: Με έβγαλε απ' το καβούκι μου, με έβγαλε στον δρόμο και στον κόσμο, από το γυάλινο κόσμο του συγγραφέα. Η δημοσιογραφία έχει λοιδωρηθεί, σε πολλούς φαίνεται αγοραία, ιδίως η τηλεοπτική δημοσιογραφία, όμως παραμένει μια συναρπαστική εργασία. Πολύ συχνά μοιάζουν μεταξύ τους, η δημοσιογραφία και η λογοτεχνία, μα δεν θα μπορούσαν να απέχουν και περισσότερο από πολλές πλευρές. Η δημοσιογραφία μιλά για το γεγονός, ενώ η λογοτεχνία στοχεύει πέρα από αυτό. Η δημοσιογραφία «λέει», η λογοτεχνία «δείχνει», υπαινίσσεται. Η δημοσιογραφία δίνει απαντήσεις, η λογοτεχνία θέτει ερωτήματα. Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου πάντως ήθελα να γράφω και να διαβάζω. Εκεί έγινε η ζημιά.

Με πατέρα και αδελφό αεροπόρους, εσείς «πώς γλυτώσατε;», για να επαναλάβω ερώτηση του βιβλίου σας;
Μα πήγαινα κι εγώ για αεροπόρος. Τα είχα δρομολογήσει όλα προς αυτή την κατεύθυνση, τα είχα όλα σχεδιάσει -μα περίπου την τελευταία στιγμή αποφάσισα πως ήθελα να ασχοληθώ με το γράψιμο, το δημόσιο γράψιμο. Υπό μια έννοια είναι και αυτό μια πτήση. Εσωτερική, νοερή.


ΗΛΙΑΣ ΜΑΓΚΛΙΝΗΣ
ΠΡΩΙΝΗ ΓΑΛΗΝΗ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ, 2015, ΣΕΛ. 472, ΤΙΜΗ 17,70 ΕΥΡΩ




Αποστολή με E-mail Εκτύπωση


 


 

 

 


Πελοπόννησος
 
 

 



Τελευταία [23:18:16]