Τρίτη 12 Δεκεμβρίου 08:44      9°-15° Πάτρα
ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Μια τρύπα σε ένα στήθος

Μια τρύπα σε ένα στήθος



Ενας άνθρωπος αυτοκτονεί, για λόγους που δεν ξέρουμε και που δεν θα μάθουμε. Αφήνει ένα σημείωμα. "Ας μην ενοχληθεί κανείς" συνιστά, με μια διάθεση που μπορεί να δηλώνει σεμνότητα, ενοχή ή αλαζονεία.
Εσείς πώς το διαβάζετε; Αλλά μην μπείτε στον κόπο. Ο ίδιος ο αυτόχειρας ζητά να μην ενοχληθείτε με την πράξη, με τον πόνο ή την ανία του, με τα βάρη του ή την ασήκωτη έλλειψή τους, άρα να μην ενοχληθείτε καν με την ίδια του τη σύσταση.
Συνεχίζουμε τη ζωή μας. Με ή χωρίς τον θάνατο αυτόν, με ή χωρίς τον άνθρωπο που πέθανε, όπως θα τη συνεχίζαμε είτε πέθαινε είτε όχι, είτε υπήρχε είτε ότι, όπως θα τη συνεχίζαμε με ή χωρίς τη συμμετοχή, την απουσία, την ύπαρξη του οιουδήποτε από τον καθένα μας.
Αυτή είναι όλη κι όλη η πλοκή του "Αυτόχειρα", του διηγήματος του Μ. Μητσάκη, που μετατρέπει (Πάτρα, θέατρο "Αct") σε μονόλογο, άλλωστε περί μονολόγου πρόκειται, ένας πατρινός ηθοποιός, ο Δημήτρης Γεωργαλάς. Το έλλειμμα περαιτέρω πλοκής, ωστόσο, είναι σκόπιμο. Μιλάμε για ένα από τα πιο ειρωνικά κείμενα της ελληνικής λογοτεχνίας: Θέμα του, υποτίθεται, είναι η προσπάθεια του ήρωα, του "εγώ" του κειμένου, να ερμηνεύσει το μυστήριο του θανάτου ενός άγνωστου ανθρώπου που αυτοπυροβολείται στο δωμάτιο ενός παραλιακού ξενοδοχείου των Πατρών, μια μέρα που συμπίπτει με την επίσκεψη του "εγώ" στην πόλη. Τέλος 19ου αιώνα.
Ο ήρωας θα περπατήσει στην πόλη και τα περίχωρά της για ώρες, στοιχειωμένος από την αυτοκτονία, τα αίτιά της και το σημείωμα, αλλά στο τέλος δεν θα ερμηνεύσει απολύτως τίποτε. Θα συμπεράνει, ωστόσο, κάτι που δεν θα το διατυπώσει ευθέως, αλλά θα μας αφήσει να το συμπεράνουμε εμείς, μέσα από ένα παιχνίδι πανομοιότυπων ερωτημάτων, στα οποία αυτό που αλλάζει κάθε φορά, είναι ο υποτιθέμενος πρωταγωνιστής του ερωτήματος, ο οποίος πρωταγωνιστής είναι το οποιοδήποτε τυχαίο πρόσωπο που ο ήρωας συναντά στον ατελείωτο περίπατό του.
Πρόσωπα- σκιές, άνθρωποι με τις δικές τους οντότητες, ασήμαντα μέλη μιας κυψέλης που σημασία έχει μόνον η ίδια, με την κυκλική φορά των κινήσεων των ανθρώπων και των φαινομένων που τη συγκροτούν και που τροφοδοτούνται από τη συμμετοχή τους στη ζωή και τους κοινωνικούς και φυσικούς κανόνες της.
Το ερώτημα είναι ποιός από όλους αυτούς θα ενοχλείτο, τάχα, από τον θάνατο ενός αυτόχειρος, ξένου και ασχέτου, έτσι που η σύσταση του σημειώματος να έχει κάποιο νόημα και κάποια αξία. Ο ήρωας περιγράφει τη ζωή στην πόλη της Πάτρας, σε φάσμα ενός 12ώρου, με σκόπιμη έμφαση στην εμπορική κινητικότητα της Αγίου Ανδρέου, για να αντιστίξει το θορυβώδες αγώνισμα της επιβίωσης, κατά τους φυσικούς και κοινωνικούς κανόνες που λέγαμε, κόντρα στο μεμονωμένο συμβάν ενός θανάτου, στο μεμονωμένο τυχαίο μιας αυτοκτονίας, μιας θλίψης, μιας παραίτησης, μιας αστοχίας ψυχικού υλικού.
Ποιός θα ενοχλείτο από τον θάνατο αυτόν; Κανείς, συμπεραίνει ο ήρωας, ο συγγραφέας, ο αφηγητής, αλλά θα μας αφήσει, στο πλαίσιο του ειρωνικού παιγνίου του, να ενσαρκώσουμε με τις δικές μας λέξεις το συμπέρασμα, για να συναισθανθούμε, όπως ο ίδιος, ότι κανείς δεν θα ενοχλείτο ούτε από τον δικό μας θάνατο, όπως κανείς δεν ενοχλείται ή δεν προσέχει, την αληθινή ουσία του εαυτού μας, έτσι όπως η ματαιοδοξία μας θα ήθελε, διότι η ψυχική μας υπόσταση είναι μια δευτερεύουσα, παρεπόμενη ιδιότητα της ύπαρξης που πολύ δύσκολα θα είχε κάποια σημασία σε έναν οποιονδήποτε άλλον, και οπωσδήποτε καμία σημασία για το σύνολο της πολυάνθρωπης κοινότητας, που επιβιώνει ακριβώς επειδή δεν κοντοστέκεται να δώσει μια δεκάρα στην τρύπα μιας σφαίρας σε μια τυχαία καρδιά ή στην τρύπα που αφήνει σε οποιαδήποτε ψυχή η κατάρα και η ευλογία της ύπαρξης.
Ο Δ. Γεωργαλάς παίζει ευφυώς: Δεν δραματοποιεί παραπάνω από όσο το κάνουν οι λέξεις. Συλλαμβάνει, αφομοιώνει και αναδεικνύει με φίνο χειρισμό των τόνων την ειρωνεία του κειμένου, η οποία στην ουσία στρέφεται εναντίον της ίδιας της τέχνης και της σκέψης. Ποίος ενοχλείται από τη διανοητική βάσανο του ανθρώπου του πνεύματος; Τι νόημα έχει ένα έργο;
Η έλλειψη νοήματος είναι το νόημα αυτού του έργου. Ο Μητσάκης περιγράφει λεπτομερώς την Πάτρα στο τέλος του προπερασμένου αιώνα, με σκοπό να αναδείξει πόσο ελάχιστο χώρο αφήνει η πολυπλοκότητα της σύνθεσης των λεπτομερειών της ζωής στην ασθμαίνουσα αγωνία του μεμονωμένου, αδύναμου "εγώ" μας.
Και μόνη η περιγραφή είναι λόγος να δει και να ακούσει τον μονόλογο ένας Πατρινός. Πρόκειται για μια θεατροποιημένη ανάγνωση, με τον καθαρευουσιάνικο, πλούσιο λόγο να ρέει σαν τα κύματα του Πατραϊκού, στα οποία έρχεται και επανέρχεται ο Μητσάκης, σαν άλλος Ηράκλειτος, για να αφήσει τα κύματα να πουν αυτά που στοίχειωσαν τον ίδιον, καταπνίγοντας με την γαλήνια ακαρδία τους τις ενστάσεις του.
Ενας άνθρωπος πεθαίνει για λόγους που δεν θα μάθουμε και που εν τέλει δεν ψάξουμε να βρούμε, γιατί δεν έχει καμία σημασία να βρεθούν, όπως δεν έχει σημασία η ψυχική μας ιδιοσυστασία, στη ροή του χρόνου, της φύσης και των κανονισμών τους, σύμφωνα με τους οποίους, η σύνθεση των ακανόνιστων δημιουργεί την κανονικότητα που μας περιέχει.




Αποστολή με E-mail Εκτύπωση


 


 

 

 


Πελοπόννησος
 
 

 



Τελευταία [08:44:57]