Τρίτη 12 Δεκεμβρίου 08:58      9°-15° Πάτρα
ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


«Η ζωή μας κύκλους κάνει»: Το παράδειγμα του 1843

«Η ζωή μας κύκλους κάνει»: Το παράδειγμα του 1843



Ο τίτλος του σημερινού επιφυλλιδογραφικού σημειώματος αποτελεί, κατά το πρώτο μισό, δάνειο από το ομότιτλο άσμα της Χ. Αλεξίου, που κυκλοφόρησε το 1982 σε μουσική και στίχους Μιχ. Φακίνου. Η σχέση του, μάλιστα, με το δεύτερο μισό, αν και prima facie φαντάζει αταίριαστη, εντούτοις δεν είναι δυσεξήγητη! Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα από την αρχή…
Η έλευση του Οθωνα στην Ελλάδα συνοδεύεται από δάνειο 60 εκ. φράγκων, με στόχο την ανοικοδόμηση της χώρας. Στις αρχές του 1843 ενσκήπτει οικονομική κρίση, με γενεσιουργό αιτία την άρνηση των Μεγάλων Δυνάμεων να εγκρίνουν, με εγγύησή τους, τη χορήγηση προς τη χώρα νέου δανείου, προκειμένου να καταβληθούν με αυτό, το καλοκαίρι του ίδιου έτους, τοκοχρεολύσια παλαιότερου δανεισμού. Στο ασφυκτικό αυτό δημοσιονομικό πλαίσιο, η οθωνική κυβέρνηση επιδίδεται στο κυνήγι ανευρέσεως πόρων, με σημείο αναφοράς τις περικοπές αποδοχών!
Ως πρώτο βήμα αποφασίζεται στις 28 Φεβρουαρίου 1843 η σύσταση επταμελούς επιτροπής «επί της ελαττώσεως εξόδων του κράτους». Η μείωση, αυτή, των δημόσιων εξόδων παρίσταται αναγκαία για να επιτευχθεί η απαιτούμενη ισορροπία με τα έσοδα, «χωρίς της οποίας δεν δύναται να ευτυχήση το κράτος». Μάλιστα, ο βασιλιάς Οθων, θέλοντας να συμβάλει «και εξ ιδίων» στην πραγμάτωση του σκοπού αυτού, προς χάρη του λαού, η ευημερία του οποίου είναι «διηνεκής [αυτού] φροντίς και καταθύμιος μελέτη», καθιστά, με διάταγμα της 25ης Μαρτίου 1843, γνωστή την απόφασή του να παραχωρήσει στο δημόσιο ταμείο 200.000 δρχ. «εκ της ετήσιας ανακτορικής χορηγήσεως» (liste civile), ως ιδιαίτερη συνεισφορά στην πληρωμή των δημόσιων εξόδων (!).
Στο πλαίσιο αυτής της δημοσιονομικής προσαρμογής, αποφασίζεται από 1ης Απριλίου 1843, ως μέτρο «υπό της ανάγκης υπαγορευόμενο», ο ανάλογος περιορισμός της μισθοδοσίας των δημοσίων υπαλλήλων, ο οποίος προσδιορίζεται σε 5% για τα χαμηλά εισοδήματα και φτάνει έως 15% για τα εισοδήματα που ξεπερνούν μηνιαίως το ποσό των 600/650 δρχ. Συγχρόνως, σημειώνεται ότι με το μέτρο αυτό, πλην άλλων στοχεύσεων, λαμβάνεται πρόνοια «περί του μέλλοντος των δημοσίων υπαλλήλων και των οικογενειών αυτών». Λίγες μόλις ημέρες αργότερα, οι ανωτέρω κρατήσεις επεκτείνονται «απαραλλάκτως και ως προς τους συνταξιούχους ή τους λαμβάνοντας οποιανδήποτε μηνιαίαν χορήγησιν από το δημόσιον ταμείον» καθώς και στους δικαστικούς υπαλλήλους. Η δυσμενής οικονομική συγκυρία στην οποία βρισκόταν η χώρα, που απαιτούσε «πάσαν δυνατήν ελάττωσιν της δημοσίας δαπάνης», προκάλεσε την έκδοση του από 21 Ιουλίου 1843 Βασιλικού Διατάγματος «Περί καταργήσεως καθεδρών τινών, ελαττώσεως μισθών και παύσεως επιμισθίων των εν τω Πανεπιστημίω και τοις Γυμνασίοις Καθηγητών». Μεταξύ των πανεπιστημιακών καθηγητών, των οποίων ο μισθός μειώθηκε στις 300 δρχ. ήταν και ο τότε Πρύτανης του Πανεπιστημίου, Μισαήλ Αποστολίδης, Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής και μετέπειτα (1861) Αρχιεπίσκοπος Αθηνών.
Ωστόσο, επειδή η περικοπή των αποδοχών δεν αρκούσε από μόνη της να επιτύχει τον στόχο της εξισορροπήσεως των δημόσιων δαπανών, η Πολιτεία προχώρησε και σε απολύσεις. Ετσι, η «Εφημερίς της Κυβερνήσεως του Βασιλείου της Ελλάδος» δημοσιεύει στις 21 Ιουλίου έξι βασιλικά διατάγματα, με τα οποία, «λόγω των οικονομικών αναγκών του Κράτους», αποφασίζεται κατά περίπτωση η «κατάργηση θέσεων» και η «απόλυση υπαλλήλων εκ της υπηρεσίας».
Την ίδια, άλλωστε, περίοδο και συγκεκριμένα στις 29 Απριλίου 1843 εκδίδεται διάταγμα, με το οποίο αποφασίζεται για πρακτικούς λόγους η μετάβαση της διαχειρίσεως των εκκλησιαστικών εισοδημάτων, «των προσδιωρισμένων να χρησιμεύσωσιν αποκλειστικώς εις την βελτίωσιν του ιερού κλήρου, και την εκπαίδευσιν της νεολαίας», στη Γραμματεία «επί των Οικονομικών» (!). Με τον τρόπο, όμως, αυτό ολοκληρώθηκε η διάλυση του Εκκλησιαστικού Ταμείου, που είχε προ δεκαετίας περίπου συσταθεί (1834) και χάριν του οποίου διαλύθηκαν 412 μοναστήρια και υποβλήθηκαν σε φορολογία τα υπόλοιπα! Είναι προφανές ότι η ενέργεια αυτή δεν μπορεί να είναι παντελώς άσχετη με τις γενικότερες οικονομικές ανάγκες της χώρας εκείνη την περίοδο, οι οποίες επέβαλαν επιτακτικά την ικανοποίησή τους…
Αυτή η κατάσταση των δραστικών περικοπών αποτυπώνεται εύγλωττα σε επιστολή του τότε γραμματέα επί των Εξωτερικών I. Pίζου προς τον Σπ. Tρικούπη, πρεσβευτή στο Λονδίνο: «Eκάμαμεν και κάμομεν ελαττώσεις σχεδόν παραλύουσας τον τακτικόν στρατόν και το ναυτικόν και υστερούσας την ζωοτροφίαν [διατροφή] πολλών υπαλλήλων εις όλους τους κλάδους. Eίθε η Θεία Πρόνοια να επιβλέψη ελέω τω όμματι επί την ταλαίπωρον Eλλάδα...» (Τ. Κατσιμάρδου, εφημ. «Ημερησία», 25.9.2010). Μήπως η ευχή που κατακλείει την επιστολή διατηρεί αναλλοίωτη την επικαιρότητά της, 170 χρόνια περίπου μετά;




Αποστολή με E-mail Εκτύπωση


 


 

 

 


Πελοπόννησος
 
 

 



Τελευταία [08:58:09]