Τετάρτη 13 Δεκεμβρίου 05:43      8°-16° Πάτρα
ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Μονή Ομπλού: Αγνωστες ψηφίδες ιστορίας

Μονή Ομπλού: Αγνωστες ψηφίδες ιστορίας



Στις πλαγιές του Παναχαϊκού όρους, ΝΑ των Πατρών και 800 περίπου μέτρα από τη θάλασσα βρίσκεται η Μονή του Ομπλού, η ίδρυση της οποίας χρονολογείται, κατά τον μοναστηριακό της κώδικα, 700 χρόνια από σήμερα, στα 1315, καταπώς σημειώνει ο Κ. Τριανταφύλλου στο έγκριτο «Ιστορικόν Λεξικόν των Πατρών» (1995). Η Μονή «της Παναγίας Ομπλός», όπως αναφέρεται στον Κατάλογο που απέστειλε στις 19.8.1833 η Ι. Σύνοδος προς τη Γραμματεία των Εκκλησιαστικών, ανήκει στα διατηρούμενα μοναστήρια, τα οποία εξαιρέθηκαν από τη διάλυση που προέβλεψε η βαυαρική αντιβασιλεία το 1833.
Ως διατηρούμενη μονή υποχρεούταν να καταβάλει προς το κράτος, ως φόρο, το δεκατημόριο (1/10) από το καθαρό προϊόν των κτημάτων της, ο οποίος υπολογίζεται για το 1833 στο ποσό των 125 δρχ. Μάλιστα, σε κάποιες περιπτώσεις οι εκτιμητές δεν αφαιρούσαν, ως όφειλαν, για τον τελικό προσδιορισμό του φόρου το εισόδημα που λάμβαναν οι κολίγοι για την καλλιέργεια από αυτούς των μοναστηριακών κτημάτων. Αυτό συνέβη και για τη Μονή Ομπλού, ο ηγούμενος της οποίας κατέβαλε για το έτος 1835 «κατ' άγνοιαν» τον σχετικό φόρο, βλέποντας, όμως, εν συνεχεία, ως εκ της εσφαλμένης εφαρμογής του νόμου, «αδικούμενον το μοναστήριον», υπέβαλε αρμοδίως αναφορά για την άρση της αδικίας, όπως και τελικώς συνέβη.
Είναι γνωστό ότι οι ανάγκες συντηρήσεως και της Μονής Ομπλού υπήρξαν μεγάλες. Ενδεικτικό προς τούτο, ο ηγούμενος της Μονής Γρηγόριος σε έγγραφό του της 31 Ιουλίου 1833 προς τη Νομαρχία Αχαΐας ζητεί από αυτήν την άδεια να πωλήσει «120 κιλά σιτάρι, 3 γελάδια και 50 γίδια» προκειμένου να ανταποκριθεί η Μονή στην πληρωμή μέρους των δαπανημάτων της (π.χ. 70 δρχ. για πενήντα τάβλες για την εσωτερική επισκευή της εκκλησίας, 40 δρχ. για το λάδι της εκκλησίας, 130 δρχ. για τους μισθούς των υπηρετών κ.α.). Επίσης, ο νομάρχης Αχαΐας διαβιβάζει στις 12 Ιανουαρίου 1835 προς τη Γραμματεία των Εκκλησιαστικών αίτηση της Μονής για άδεια δανειοδότησης «διά την καλλιέργειαν των κτημάτων αυτής και δι' άλλας αναποφεύκτους ανάγκας των εν αυτή μοναζόντων». Σε κατάστιχο της Μονής, που αποτελεί το εξοδολόγιό της για το έτος 1835, καταγράφονται ετήσια έξοδα 1232,55 δρχ., εκ των οποίων ποσό 13,20 δρχ. δαπανήθηκε στις 17 Νοεμβρίου για την προμήθεια ψαριών επί τη εορτή των Εισοδίων, την πανήγυρη της Μονής. Μάλιστα, για το ίδιο έτος εμφανίζει ελλειμματικό προϋπολογισμό, αφού τα έσοδα ανέρχονται μόλις στις 976,86 δρχ. και εξ αυτού, δικαιολογείται η συχνή καταφυγή στον δανεισμό και η αναζήτηση τρόπων για την επωφελέστερη αξιοποίηση της μοναστηριακής γης.
Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται η συχνή παραχώρηση μέρους των μοναστηριακών κτημάτων για εμφύτευση, η οποία καταρτιζόταν συμβολαιογραφικώς, με ρητή αναφορά των ειδικότερων όρων της συμφωνίας και μετά την άδεια της Διοικήσεως και γνωμοδότηση της Επιτροπής του Εκκλησιαστικού Ταμείου. Ετσι, με ΒΔ της 2/14 Φεβρουαρίου 1837 ο βασιλιάς Οθων επιτρέπει ενδεικτικώς στη διατηρούμενη Μονή Ομπλού να παραχωρήσει «εκχερσωμένες γαίες» προς αμπελοφυτεία και σταφιδοφυτεία «ως αφορώσα την αύξησιν του εισοδήματός της». Επίσης, συνήθης ήταν και η πρακτική της ανταλλαγής μοναστηριακής γης με δημόσια. Μια τέτοια περίπτωση απαντάται σε αναφορά του Επισκόπου Αχαΐας της 22.6.1838 προς τη Β. Διοίκηση, όπου παρέχεται στη Μονή Ομπλού η σύμφωνη γνώμη της εκκλησιαστικής αρχής να ανταλλάξει έναν αγρό της, εκτάσεως 12 στρεμμάτων, στο χωριό Γαιδουριάρη, τη σημερινή Καλλιθέα, Πατρών, και τούτο διότι, ως εκ της μακρινής αποστάσεως, δεν καλλιεργείται και δεν επιτηρείται και συνεπώς, προξενείται ζημία στη Μονή.
Δεν έλειψαν, όμως, και οι απαλλοτριώσεις… Για παράδειγμα, το 1952, επί κυβερνήσεως Νικ. Πλαστήρα, κυρώθηκε με Βασιλικό Διάταγμα, η Σύμβαση που υπογράφηκε μεταξύ της Εκκλησίας της Ελλάδος και του Δημοσίου, που εκπροσωπήθηκαν η μεν από τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Σπυρίδωνα και το δε από τους Υπουργούς Γεωργίας και Οικονομικών, περί εξαγοράς από αυτό κτημάτων της Εκκλησίας, στο 1/3 της πραγματικής αξίας τους, «προς αποκατάστασιν ακτημόνων καλλιεργητών και μικρών κτηνοτρόφων». Στα κτήματα αυτά περιλαμβανόταν και περιουσία της Μονής Ομπλού, η οποία «παραχωρεί», σύμφωνα με τον σχετικό Πίνακα που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (Α' 289), 90 ξηρικούς αγρούς, συνολικής εκτάσεως 91 στρεμμάτων.
Τέλος, σε έγγραφο της δημογεροντίας Πατρών της 20ής Νοεμβρίου 1834 πιστοποιείται η συμβολή της Μονής στον αγώνα 1821, κατά τον οποίον πολλοί πατέρες της Μονής τραυματίστηκαν, ένας δε εξ αυτών, ο μοναχός Κοσμάς έχασε τη ζωή του. Στο πλαίσιο αυτό, οι μοναχοί του Ομπλού, απευθυνόμενοι προς την Επισκοπή Αχαΐας, μην έχοντας «την απαιτουμένην παιδείαν» για να καταγράψουν «εν συνόλω και με γλαφυρότητα» τους αγώνες τους υπέρ της πατρίδας, επισυνάπτουν στην αναφορά τους (1834) σχετικό «μαρτυρικό» έγγραφο του Β. Ρούφου, ο οποίος υπήρξε για κάποιο διάστημα αρχηγός των αρμάτων της Επαρχίας Πατρών.
Η Μονή του Ομπλού έχει διανύσει ασφαλώς μία ιστορική διαδρομή, πλούσια σε χρόνο και στιγμιότυπα. Ο πρόχειρος ερανισμός που προηγήθηκε αποδεικνύει του λόγου το αληθές…




Αποστολή με E-mail Εκτύπωση


 


 

 

 


Πελοπόννησος
 
 

 



Τελευταία [05:43:50]