Παρασκευή 15 Δεκεμβρίου 18:10      10°-15° Πάτρα
ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Γλώσσα λανθάνουσα

Γλώσσα λανθάνουσα



Ο συγγραφέας, φιλόλογος και δημοσιογράφος Τάκης Θεοδωρόπουλος ("Καθημερινή") έθεσε ένα ενδιαφέρον θέμα. Εντάξει, το έθεσε λίγο προβοκατόρικα: Αραγε εννοούσε ότι κακώς υποκαταστάθηκε η καθαρεύουσα από τη δημοτική; Διαβάστε το άρθρο και βγάλτε συμπέρασμα χωρίς τη δική μας διαμεσολάβηση.
Σε κάθε περίπτωση, το σχόλιο θίγει ένα σημαντικό ζήτημα: Μήπως είναι αναγκαία η επανασύνδεση της ελληνικής εκπαίδευσης με τη γλώσσα του Κοραή, με την οποία κατηχήθηκαν γενεές Ελλήνων για έναν αιώνα και κάτι, μέχρι τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης, μια γλώσσα που αποτέλεσε το εργαλείο με το οποίο σκαλίστηκαν τα έργα που θεμελίωσαν την ελληνική λογοτεχνία αλλά και την παιδεία;
Δεν ξέρουμε αν ο Τ.Θ. είναι σε θέση να προτείνει τρόπους ή θεωρεί χρήσιμο να το κάνει. Αυτό που ξέρουμε είναι ότι υπάρχουν ορισμένοι λόγοι να μην παρακάμψει κανείς το ζήτημα ως παρωχημένο και λελυμένο (καθαρευουσιάνικο) από τη ζωή, περιττή και αριστοκρατική πολυτέλεια μέσα στην κρίση.
Οι γλωσσικοί τύποι της λεγόμενης καθαρεύουσας δεν είναι, κατά βάσιν, εργαστηριακή ή λόγια κατασκευή. Ακουμπάνε στο θεμέλιο των αρχαίων γλωσσικών μας καταβολών. Εχουν υπόσταση και σημασία.
Εχουν λειτουργικότητα. Ενα απαρέμφατο υποκαθιστά ένα ουσιαστικό, συμπυκνώνει νοήματα που η δημοτική τα αποδίδει με περιφράσεις. Το "γίγνεσθαι", το "φαίνεσθαι", το "φέρεσθαι". Αν εφαρμόσουμε γεωμετρικές παραδοχές, η συντομότερη διαδρομή είναι η ευθεία και όχι η τεθλασμένη. Μια σύντομη συνόψιση νοημάτων παράγει πλούτο, σαφήνεια και οικονομία συνεννοήσεως.
Η αφαίρεσή τους από το γνωστικό- χρηστικό πεδίο των ελλήνων, μας έχει φτωχύνει. Ετυχε μάλιστα η απόσυρση των καθαρευουσιάνικων τύπων και το πέρασμά τους στη ναφθαλίνη, να συνδυάστηκε με απαξία προς τύπους που αναγνωρίζονται μεν από τη δημοτική αλλά θεωρούνται περισπούδαστοι και καθαρευουσιάνικων προδιαγραφών.
Η καθαρεύουσα, για όποιον κατέχει την ορθή και όχι την ταλαίπωρη εκδοχή της, έχει μουσικότητα και αισθητική. Δεν εννοούμε ότι μπορεί ή πρέπει να πάρει τη θέση της δημοτικής, αλλά ένα ωραίο και δολιχωτό, δουλεμένο και φορτωμένο πάθη και νοήματα κονσέρτο στο πιάνο, έχει τα δικαιώματά του στη συγκρότησή μας και τη δυνατότητά μας να κατανοούμε και να αισθανόμαστε.
Γενικά, οι άνθρωποι που κατέχουν επαρκώς την καθαρεύουσα, είναι ωραίοι και γοητευτικοί. Είναι παίκτες νοημάτων και διατυπώσεων. Εχει και η δημοτική τις χαρές και τα κόλπα της, αλλά η καθαρευουσιάνικη εκφορά είναι σαν τον ήχο από το βινύλιο.
Το παιχνίδι, βέβαια, είναι χαμένο. Τα παιδιά μαθαίνουν κάτι ανάπηρα αρχαία που δεν μπορούν να κατανοηθούν έξω από το ιστορικό νερό τους αν ξεκοπούν από το γλωσσικό και ιστορικό κοπάδι του "γίγνεσθαι" (που λέγαμε) στο οποίο διαμορφώθηκαν και το οποίο εξέφρασαν. Δεν μπορούν να αγαπήσουν έτσι την "παλιά γλώσσα". Αρα δεν θα φτάσουν μέσω αυτής στην καθαρεύουσα.
Αραγε κι εμείς που τη διδαχθήκαμε με πειθαναγκασμούς, αγαπήσαμε τον Παπαδιαμάντη ή τον Βιζυηνό; Ή τους ανακαλύψαμε όταν συμφιλιωθήκαμε μαζί τους, παύοντας να μας πονάει το σκαμπίλι του αυστηρού δασκάλου;
Οπως και να έχει, είναι ένας πλούτος. Εστω και για να αστειεύεσαι, παίζοντας στο πιάνο της γλώσσας κομμάτια που κάνουν εντύπωση σε όσους δεν τα έχουν ακούσει.



Αποστολή με E-mail Εκτύπωση


 


 

 

 


Πελοπόννησος
 
 

 



Τελευταία [18:10:53]